Tín dụng xanh mở rộng cơ hội, thúc đẩy doanh nghiệp nông nghiệp tăng tốc cạnh tranh

Trong bối cảnh chuyển đổi xanh trở thành xu thế tất yếu, doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, đang có thêm cơ hội tiếp cận nguồn vốn tín dụng xanh, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới phát triển bền vững.

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp 2026 diễn ra tại TP.HCM ngày 24/3, do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức, nhiều ý kiến cho rằng, tín dụng xanh đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quá trình tái cấu trúc nền kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Theo ông Nguyễn Đức Lệnh, dòng vốn tín dụng xanh đang được định hướng tập trung vào các lĩnh vực sản xuất bền vững, qua đó tạo nền tảng cho doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong dài hạn.

Thực tế cho thấy, doanh nghiệp nông nghiệp đang dễ dàng tiếp cận các chương trình tín dụng xanh hơn từ hệ thống ngân hàng. Các gói vay tập trung vào đổi mới công nghệ, sản xuất nông nghiệp sạch, phát triển chuỗi giá trị và xây dựng nông thôn mới đã và đang phát huy hiệu quả rõ rệt.

“Cụ thể là cho vay đổi mới và ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp; cho vay sản xuất nông nghiệp xanh, sạch; cho vay sản xuất theo chuỗi và tín dụng xây dựng nông thôn mới, với nội hàm sản xuất sản phẩm truyền thống, sản phẩm xanh, sạch” - ông Nguyễn Đức Lệnh nói.

Theo đại diện Ngân hàng Nhà nước, các chương trình này đã góp phần hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sản xuất và từng bước chuyển đổi sang mô hình phát triển xanh, bền vững. Đồng thời, nguồn vốn tín dụng xanh cũng góp phần thay đổi tư duy sản xuất trong nông nghiệp theo hướng giảm phát thải, bảo vệ môi trường và nâng cao thu nhập.

Ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), phát biểu tại Diễn đàn. (Ảnh: Kim Thoa)

Dữ liệu cho thấy, đến cuối năm 2025, tổng dư nợ tín dụng xanh đạt khoảng 780.000 tỷ đồng, chiếm hơn 4% tổng dư nợ toàn nền kinh tế, với tốc độ tăng trưởng liên tục qua các năm.

Theo ông Lệnh, “đây là kết quả tích cực, gắn liền với quá trình hoàn thiện cơ chế chính sách và giải pháp về phát triển kinh tế xanh của Chính phủ, của Ngân hàng nhà nước”.

Không chỉ từ góc độ chính sách, các doanh nghiệp cũng đang chủ động thay đổi tư duy phát triển để thích ứng với xu hướng chuyển đổi xanh và yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Theo bà Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch HĐQT Công ty TTC AgriS, trong ngành nông nghiệp, ESG không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn là “kim chỉ nam” trong mọi hoạt động của doanh nghiệp. Việc thực hiện tốt các tiêu chí ESG không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của thị trường mà còn trở thành chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh trong dài hạn.

Ở góc độ liên kết phát triển, nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ mô hình hợp tác “ba nhà” gồm Nhà nước, nhà trường (các trường đại học, viện nghiên cứu) và doanh nghiệp theo hướng thực chất, hiệu quả hơn.

Toàn cảnh Diễn đàn Doanh nghiệp 2026 diễn ra chiều ngày 24/3. (Ảnh: Kim Thoa)

Ông Nguyễn Đình Tùng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Vina T&T, cho rằng Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo thông qua việc xây dựng cơ chế để doanh nghiệp có thể đặt hàng nghiên cứu từ các trường đại học, viện nghiên cứu, với sự đồng tài trợ từ ngân sách.

Theo ông Tùng, đây là giải pháp quan trọng nhằm gắn kết nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn, đồng thời giúp doanh nghiệp tiếp cận các công nghệ phù hợp. Bên cạnh đó, cần có chính sách ưu đãi về thuế và tín dụng để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu ứng dụng, chuyển đổi xanh và đào tạo nguồn nhân lực.

Đồng thời, thủ tục tiếp cận các chương trình hỗ trợ đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ cũng cần được đơn giản hóa để doanh nghiệp dễ dàng tham gia.

Một số ý kiến cũng nhấn mạnh, bản thân doanh nghiệp cần chủ động hơn trong mối liên kết “ba nhà”, tham gia góp ý vào chương trình đào tạo, định hướng nghiên cứu của nhà trường, đồng thời chia sẻ dữ liệu và thực tiễn sản xuất nhằm phục vụ nghiên cứu ứng dụng.

Kim Thoa