Tổng điều tra kinh tế năm 2026: Hoàn thiện hệ thống thông tin kinh tế quốc gia

Thu thập đầy đủ, toàn diện về thực trạng hoạt động của các cơ sở kinh tế

Ngày 7/1/2026, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) đã tổ chức Lễ ra quân Tổng điều tra kinh tế năm 2026 tại thành phố Hải Phòng.

Đây là cuộc điều tra có phạm vi trải rộng trên cả nước, đối tượng và đơn vị điều tra lớn, nội dung điều tra phức tạp, thời gian điều tra kéo dài, số lượng lớn điều tra viên, tổ trưởng, giám sát viên và Ban chỉ đạo các cấp tham gia.

Lễ ra quân Tổng điều tra kinh tế năm 2026 tại thành phố Hải Phòng

Phát biểu tại Lễ ra quân, Cục trưởng Cục Thống kê - TS. Nguyễn Thị Hương cho biết, Tổng điều tra kinh tế là một trong ba cuộc Tổng điều tra thống kê quốc gia có quy mô lớn, có ý nghĩa chiến lược đối với việc hoàn thiện hệ thống thông tin kinh tế quốc gia.

Cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 nhằm thu thập đầy đủ, toàn diện, khách quan và hiện đại về thực trạng hoạt động của các cơ sở kinh tế trên phạm vi cả nước, bao gồm: doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp, hiệp hội, cơ sở tôn giáo - tín ngưỡng, và hộ kinh doanh cá thể.

“Tổng điều tra kinh tế năm 2026 được triển khai trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Nhu cầu về dữ liệu chất lượng cao theo ngành, theo vùng và loại hình sở hữu ngày càng trở nên quan trọng, phục vụ trực tiếp cho việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Chính phủ, các bộ, ngành và chính quyền địa phương”- Cục trưởng Cục Thống kê cho hay.

Cuộc điều tra lần này có nhiều điểm mới đáng chú ý như: tăng cường ứng dụng công nghệ trong thu thập thông tin; đẩy mạnh khai thác dữ liệu hành chính; triển khai song song các hình thức thu thập qua phiếu điều tra điện tử CAPI và Webform; nâng cao hiệu quả công tác quản lý điều tra, hướng tới xây dựng hệ thống thống kê hiện đại, minh bạch và hội nhập.

Ông Lê Trung Kiên- Phó Chủ tịch UBND TP.Hải Phòng cho hay, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 là cuộc điều tra thống kê có quy mô lớn, phạm vi rộng, đối tượng đa dạng, được tổ chức theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, nhằm thu thập thông tin toàn diện về doanh nghiệp, hộ kinh doanh cá thể, đơn vị sự nghiệp, hiệp hội và cơ sở tôn giáo - tín ngưỡng trên phạm vi cả nước.

“Đối với thành phố Hải Phòng, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 không chỉ là nhiệm vụ thống kê thuần túy mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần giúp thành phố có cái nhìn đầy đủ, khách quan về cơ cấu kinh tế, quy mô sản xuất, năng lực cạnh tranh, mức độ chuyển đổi số và phân bố các cơ sở kinh tế trên địa bàn; từ đó phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành, xây dựng chiến lược và kế hoạch phát triển phù hợp với thực tiễn địa phương”- Phó Chủ tịch UBND TP.Hải Phòng nhấn mạnh.

Ra quân Tổng điều tra kinh tế 2026.

Đổi mới toàn diện phương pháp thu thập thông tin, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số

Đối tượng của cuộc Tổng điều tra kinh tế 2026 rất đa dạng, bao gồm tất cả các thành phần kinh tế từ các tập đoàn, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, đơn vị sự nghiệp, tổ chức xã hội đến cơ sở kinh doanh cá thể, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng,… thu thập nhiều thông tin chuyên sâu về hoạt động sản xuất kinh doanh, lao động, tài sản, doanh thu, chi phí, ứng dụng công nghệ và kinh tế số,…

TS Nguyễn Thị Hương cho biết, điểm mới nổi bật của Tổng điều tra kinh tế năm 2026 là đổi mới toàn diện phương pháp thu thập thông tin, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số trong tất cả các công đoạn của Tổng điều tra giúp nâng cao chất lượng thông tin, đặc biệt với những thông tin bổ sung đáp ứng nhu cầu thông tin trong tình hình mới.

Cụ thể, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 mở rộng thu thập thông tin đối với Tổ hợp tác và Cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể có hình thức kinh doanh trực tuyến, là hai đối tượng mà cuộc Tổng điều tra kinh tế trước đây chưa thu thập; Mở rộng và cập nhật nội dung điều tra để phản ánh rõ hơn quá trình chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

Bên cạnh đó, trước khi triển khai thu thập thông tin vào tháng 1/2026, công tác lập bảng kê cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể đã được triển khai vào tháng 10/2025, đây là khâu quan trọng giúp đếm đủ và phân loại cơ sở theo đúng phân ngành kinh tế, đặc biệt đối với cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể là đối tượng điều tra có rất nhiều biến động.

Đáng chú ý, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 triển khai ứng dụng công nghệ thông tin một cách toàn diện trong các giai đoạn của tổng điều tra từ công tác chuẩn bị; thu thập thông tin; kiểm tra, giám sát, xử lý và nghiệm thu dữ liệu. Cùng với đó, công tác điều hành, chỉ đạo cũng được triển khai thực hiện đồng bộ trên môi trường số. Trong đó, có hai ứng dụng sẽ được triển khai áp dụng là: Công nghệ AI trong xác định mã ngành và Ứng dụng bản đồ số kết nối dữ liệu định vị vệ tinh của các đơn vị điều tra theo thời gian thực trong quá trình thu thập thông tin tại địa bàn.

Đồng thời, tăng cường liên thông, đồng bộ cơ sở dữ liệu giữa Tổng điều tra và các nguồn dữ liệu hành chính như đăng ký kinh doanh, thuế, dữ liệu hải quan,…

TS Nguyễn Thị Hương - Cục trưởng Cục Thống kê

Theo TS Nguyễn Thị Hương, trong những năm qua, Cục Thống kê đã ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin để nâng cao chất lượng và hiệu quả trong điều tra thống kê. Đến nay, trên 96% số cuộc điều tra được sử dụng phiếu điều tra điện tử trên thiết bị di động (CAPI) hoặc trực tuyến (Webform) và ứng dụng công nghệ thông tin trong tất cả các công đoạn: Quản lý mạng lưới điều tra, quản lý điều tra viên thống kê, quản lý giám sát viên, phân công nhiệm vụ, thực hiện thu thập thông tin, giám sát, xử lý, xác minh dữ liệu, lưu trữ và công bố kết quả…

Phát huy kết quả đã đạt được trong thời gian qua, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 Cục Thống kê đã nghiên cứu ứng dụng AI hỗ trợ điều tra viên thống kê xác định mã ngành sản phẩm trong công tác thu thập thông tin, sử dụng định vị GPS của đơn vị điều tra trong công tác điều hành tác nghiệp, giám sát thực hiện điều tra và phổ biến kết quả, sử dụng phiếu điện tử thu thập thông tin bằng hình thức phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp

Công tác quản lý điều hành, giám sát, xử lý dữ liệu cuộc Tổng điều tra được thực hiện thông qua một website, bảo đảm đồng bộ, thống nhất từ trung ương đến địa phương.

Kết quả cuộc điều tra sẽ được phổ biến thông tin dưới dạng dữ liệu tổng hợp, hình ảnh trực quan hóa (infographic, video graphi…) bằng biểu đồ và trên không gian địa lý, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dùng tin.

Được biết, kết quả của cuộc Tổng điều tra có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc đánh giá thực trạng nền kinh tế; phục vụ biên soạn các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô, trong đó có GDP, GRDP; đồng thời là cơ sở dữ liệu quan trọng cho việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Trung ương và địa phương trong giai đoạn tới. 

Lê Kim Liên