TP.HCM đề xuất hợp tác với Ấn Độ về AI, bán dẫn

Định hướng được Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường nêu tại Diễn đàn Công nghệ Tương lai Việt Nam - Ấn Độ vào ngày 26/10. Sự kiện thuộc khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, do Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư tại TP.HCM (HCMC C4IR) tổ chức, phối hợp với Tổng lãnh sự quán Ấn Độ tại thành phố.

Các đại biểu trao đổi tại Diễn đàn Công nghệ Tương lai Việt Nam - Ấn Độ vào ngày 26/10 tại TP.HCM. 

Ba hướng hợp tác công nghệ

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, hạ tầng số và tự động hóa đang thay đổi phương thức sản xuất, quản trị, kết nối thị trường. Lợi thế cạnh tranh vì thế không chỉ nằm ở khả năng tiếp cận công nghệ, mà còn ở năng lực nghiên cứu, tiếp thu, làm chủ và ứng dụng để giải quyết những bài toán phát triển cụ thể.

Với TP.HCM, yêu cầu đặt ra là chuyển tri thức và nguồn lực hợp tác thành năng lực nội sinh, nâng cao năng suất, chất lượng nhân lực và vị thế doanh nghiệp trong chuỗi giá trị.

Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, thành phố có diện tích hơn 6.772 km², dân số trên 14 triệu người, đóng góp khoảng 23,5% GDP cả nước. Sự kết nối giữa trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ với các trung tâm công nghiệp, công nghệ cao và hệ thống cảng biển, logistics tạo nền tảng phát triển theo mô hình đa trung tâm.

Thành phố định hướng xây dựng hệ sinh thái công nghệ chiến lược, tập trung vào AI, bán dẫn - vi mạch, hạ tầng dữ liệu, điện toán và công nghệ số phục vụ quản trị đô thị. Cùng với đó là phát triển nhân lực công nghệ cao, thu hút trung tâm nghiên cứu - phát triển và hình thành không gian thử nghiệm công nghệ mới.

Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường phát biểu tại Diễn đàn Công nghệ Tương lai Việt Nam - Ấn Độ. 

Trên cơ sở này, ông Cường đề xuất ba hướng hợp tác với Ấn Độ. Đầu tiên là phát triển nhân lực công nghệ chất lượng cao, gắn đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp. Thành phố mong muốn tăng liên kết giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước trong đào tạo chuyên gia, phát triển kỹ năng số, trao đổi học thuật và thực hiện dự án.

Thứ hai là nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, xuất phát từ nhu cầu thực tiễn. Các lĩnh vực được quan tâm gồm AI, hạ tầng số công cộng, bán dẫn, sản xuất thông minh và ứng dụng phục vụ quản trị đô thị, logistics, môi trường.

Theo lãnh đạo thành phố, sáng kiến công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi có đơn vị tiếp nhận, nhân lực phù hợp và điều kiện mở rộng quy mô. Hợp tác cần gắn với khả năng triển khai, đồng thời nâng năng lực làm chủ công nghệ của đối tác Việt Nam.

Thứ ba là kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy thương mại hóa. Thành phố muốn tăng liên kết giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu, trường đại học, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và nhà đầu tư, đưa ý tưởng thành sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh.

Hướng tới dự án thí điểm trong 12-24 tháng

Từ phía Ấn Độ, ông Ajit Kumar, Vụ trưởng thuộc Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin đánh giá hai nước có thế mạnh bổ trợ. Ấn Độ có kinh nghiệm về hạ tầng số công cộng, phần mềm, AI, thiết kế bán dẫn và dịch vụ số; Việt Nam có năng lực sản xuất đang phát triển cùng hệ sinh thái điện tử năng động.

Ông Ajit Kumar đề xuất tăng hợp tác về AI, hạ tầng số công cộng, bán dẫn, 6G, vật liệu tiên tiến và khoáng sản quan trọng. Những cơ hội này có thể được triển khai thông qua nghiên cứu chung, liên kết doanh nghiệp, trao đổi khởi nghiệp và cùng phát triển sản phẩm.

Bản ghi nhớ về hợp tác công nghệ số giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ được xem là khuôn khổ quan trọng để xác định ưu tiên và xây dựng sáng kiến có thể thực hiện. HCMC C4IR có thể làm đầu mối của thành phố, phối hợp với đối tác Ấn Độ và các bên liên quan tại Việt Nam.

Ông Ajit Kumar, Vụ trưởng thuộc Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin phát biểu tại Diễn đàn. 

Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering Wangchuk Sherpa đề nghị kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp TP.HCM với Mumbai. Ông cũng gợi ý liên kết Viện Công nghệ Ấn Độ tại Mumbai với một cơ sở tương đương ở TP.HCM để trao đổi sinh viên, nhà nghiên cứu và thực hiện nghiên cứu chung.

Theo Đại sứ, năm 2027 được chọn là “Năm Hữu nghị Ấn Độ - Việt Nam”. Hai bên cần chuẩn bị hoạt động tiếp nối diễn đàn, đồng thời hiện thực hóa các bản ghi nhớ bằng hành động cụ thể.

Theo khung chương trình, diễn đàn hướng tới xác định 3-5 sáng kiến ưu tiên, xem xét lựa chọn 1-2 dự án thí điểm trong 12-24 tháng. Các nội dung này là định hướng hợp tác, cần tiếp tục thống nhất về đối tác, phạm vi và nguồn lực.

Một sáng kiến được đề xuất là nghiên cứu chương trình đào tạo 20-30 học viên mỗi năm, kéo dài 6-9 tháng, kết hợp cố vấn chuyên môn, dự án thực tiễn và tiếp cận thị trường quốc tế. Với bán dẫn, chương trình đề xuất xây dựng 2-3 mô-đun đào tạo chuyên sâu, gắn phòng thí nghiệm và thực hành với nhu cầu doanh nghiệp.

Trong vòng 30 ngày sau diễn đàn, các bên dự kiến tổng hợp thảo luận, thống nhất đầu mối và xây dựng kế hoạch công tác cho những sáng kiến được quan tâm. Việc chuyển thành chương trình, dự án cụ thể sẽ dựa trên sự thống nhất và phê duyệt của các bên liên quan.

Kim Thoa