Đồ chơi trẻ em bánh bao bóp mềm không rõ nguồn gốc, tiềm ẩn nguy cơ tắc ruột ở trẻ

Đồ chơi bắt mắt nhưng nguy cơ mất an toàn cao

Những chiếc bánh bao đồ chơi mềm mại, nhiều màu sắc, có thể bóp méo rồi trở lại hình dạng ban đầu đang thu hút sự chú ý của trẻ nhỏ. Với hình thức ngộ nghĩnh, giá bán đa dạng và cách chơi đơn giản, sản phẩm dễ được phụ huynh lựa chọn như một món đồ chơi giải trí. Tuy nhiên, bên trong một số loại đồ chơi này có thể chứa các hạt hút nước, tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng nếu trẻ vô tình nuốt phải.

Mới đây Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã công bố thông tin cảnh báo an toàn đối với một số sản phẩm, hàng hóa bị thu hồi tại nước ngoài trong tháng 9, trong đó có đồ chơi bóp mềm hình bánh bao Squeezy Dumplings mang thương hiệu GIHNJSI, xuất xứ Trung Quốc.

Theo cơ quan này, sản phẩm bị thu hồi tại Mỹ do bên trong chứa các hạt hút nước có khả năng hấp thụ chất lỏng và trương nở trong cơ thể, gây hóc, tắc nghẽn đường ruột, nôn ói, mất nước, thậm chí đe dọa tính mạng trẻ em.

Đồ chơi chiếc bánh bao nhập lậu bị thu giữ và thu hồi

Theo thông báo thu hồi của Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ (CPSC), khoảng 8.000 sản phẩm thuộc diện thu hồi đã được bán trên Amazon.com trong tháng 5 và tháng 6/2026. Đồ chơi có hình dạng tròn, trong mờ, bên trong chứa các hạt hút nước và được đựng trong hộp nhựa màu nâu nhạt. Tại thời điểm công bố thu hồi, CPSC cho biết chưa ghi nhận sự cố hoặc trường hợp thương tích liên quan đến sản phẩm.

Việc sản phẩm bị thu hồi tại Mỹ không đồng nghĩa toàn bộ đồ chơi bánh bao bóp mềm đang bán tại Việt Nam đều có cùng cấu tạo hoặc thuộc diện thu hồi. Tuy nhiên, cảnh báo cho thấy người tiêu dùng cần thận trọng với những sản phẩm có hình thức tương tự, nhất là hàng hóa không rõ nhà sản xuất, xuất xứ và thành phần bên trong.

Qua ghi nhận tại một số cửa hàng kinh doanh đồ chơi trẻ em ở Hà Nội, đồ chơi bánh bao bóp mềm vẫn được bày bán với nhiều mẫu mã, màu sắc và mức giá khác nhau. Trong khi đó, người mua khó có thể nhận biết nguy cơ chỉ bằng cách quan sát lớp vỏ bên ngoài. Nếu sản phẩm không có thông tin đầy đủ về nhà sản xuất, đơn vị nhập khẩu, hướng dẫn sử dụng và cảnh báo an toàn, việc xác định chất liệu cũng như mức độ phù hợp với từng độ tuổi càng trở nên khó khăn.

Thực tế trên thị trường cũng cho thấy nguy cơ từ đồ chơi trẻ em nhập lậu, thiếu hồ sơ chứng minh nguồn gốc vẫn hiện hữu. Lực lượng Quản lý thị trường thành phố Hà Nội đã phát hiện và tạm giữ 1.283 sản phẩm đồ chơi trẻ em nhập lậu tại một cơ sở kinh doanh trên phố Đồng Xuân, phường Hoàn Kiếm. Số hàng hóa do nước ngoài sản xuất nhưng không có hóa đơn, chứng từ chứng minh tính hợp pháp, với tổng trị giá gần 11 triệu đồng.

Ông Kiều Đình Cảnh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội cho biết qua công tác kiểm tra, kiểm soát, lực lượng chức năng phát hiện nhiều cơ sở vi phạm, trong đó có các cơ sở kinh doanh truyền thống, kinh doanh trực tuyến, sàn thương mại điện tử và hội nhóm trên mạng xã hội. Lực lượng quản lý thị trường đã phối hợp với địa phương và cơ quan chức năng để xử lý theo quy định pháp luật.

Những vụ việc này không khẳng định số đồ chơi bị tạm giữ có chứa hạt hút nước hay cùng loại với sản phẩm bị thu hồi tại Mỹ. Tuy nhiên, tình trạng hàng hóa không có chứng từ hợp pháp cho thấy người tiêu dùng cần quan tâm không chỉ đến giá cả, mẫu mã mà còn cả khả năng truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm của người bán.

Hạt hút nước có thể gây tắc ruột, phụ huynh cần cảnh giác

Nguy cơ của đồ chơi bánh bao bóp mềm nằm ở khả năng trẻ tiếp cận và nuốt phải các hạt bên trong khi sản phẩm bị rách, nứt hoặc hư hỏng. Với trẻ nhỏ, những chi tiết nhỏ, nhiều màu sắc có thể bị nhầm là thức ăn hoặc đồ vật có thể cho vào miệng. Đáng lo ngại, hạt hút nước có thể tiếp tục hấp thụ dịch trong đường tiêu hóa và tăng kích thước, gây tắc nghẽn.

Theo cảnh báo của Bệnh viện Nhi Trung ương về trường hợp bé trai 14 tháng tuổi phải phẫu thuật cấp cứu do nuốt hạt nở, các bác sĩ đã phát hiện bốn hạt nở trong ruột non, gây tắc hoàn toàn đường ruột. Bệnh nhi được phẫu thuật lấy dị vật kịp thời và không phải cắt ruột.

ThS.BS Nguyễn Đức Thường, Phó Trưởng khoa Điều trị tích cực Ngoại khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết hạt nở là một loại polyme siêu thấm nước. Dù bản thân vật liệu có thể không độc, một số loại có thể chứa phẩm màu hoặc hóa chất bổ sung trong quá trình sản xuất; nguy cơ đáng kể là hạt trương nở khi gặp nước, gây tắc ruột nếu trẻ nuốt phải.

Trường hợp trên liên quan đến hạt nở, không phải sản phẩm bánh bao bóp mềm bị thu hồi tại Mỹ. Tuy nhiên, đây là minh chứng thực tế về hậu quả có thể xảy ra khi trẻ nuốt phải vật liệu có khả năng hút nước và tăng kích thước trong đường tiêu hóa.

Cảnh báo từ Viện Hàn lâm Nhi khoa Mỹ trên HealthyChildren.org cũng cho biết, hạt hút nước có thể gây tắc nghẽn và tổn thương đường tiêu hóa đe dọa tính mạng. Trẻ nhỏ có thể nuốt phải do nhầm hạt với kẹo; ngoài ra, các hạt còn có nguy cơ gây hóc hoặc bị đưa vào tai, mũi. Vì vậy, việc sản phẩm được quảng cáo là đồ chơi cảm giác, đồ chơi bóp mềm hay có vẻ ngoài an toàn không đủ để bảo đảm trẻ có thể sử dụng mà không gặp rủi ro.

Khi trẻ có biểu hiện nôn ói, đau bụng, chướng bụng, táo bón, bỏ ăn hoặc bất thường sau khi chơi với sản phẩm có thể chứa hạt hút nước, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá. Nếu nghi ngờ trẻ đã nuốt hạt, không nên chờ xuất hiện triệu chứng mới tìm trợ giúp y tế. Cần thông báo rõ cho bác sĩ về loại đồ chơi và khả năng trẻ đã nuốt phải hạt; không tự ý gây nôn hoặc tìm cách xử lý tại nhà.

Từ cảnh báo thu hồi ở nước ngoài và thực tế kinh doanh đồ chơi không rõ nguồn gốc, việc bảo vệ trẻ em cần có sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, người bán và phụ huynh. Với cơ quan chức năng, cần tăng cường kiểm tra đồ chơi trẻ em tại cửa hàng truyền thống, chợ, kho hàng, sàn thương mại điện tử và các kênh bán hàng qua mạng xã hội; chú trọng sản phẩm không có nhãn hàng hóa, không xác định được nhà nhập khẩu hoặc có cấu tạo chứa chi tiết nhỏ dễ tách rời.

Đối với người kinh doanh, việc cung cấp thông tin trung thực về nguồn gốc, xuất xứ, đơn vị chịu trách nhiệm và hướng dẫn sử dụng là yếu tố quan trọng để người mua có cơ sở lựa chọn. Khi phát hiện sản phẩm thuộc diện cảnh báo hoặc thu hồi, cần ngừng kinh doanh, thông báo cho người mua và thực hiện hướng dẫn xử lý của cơ quan có thẩm quyền.

Để tăng tính minh bạch trong chuỗi cung ứng, tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13992:2024 về truy xuất nguồn gốc cũng đưa ra hướng dẫn thu thập và lưu trữ thông tin đối với chuỗi cung ứng đồ chơi trẻ em. Tiêu chuẩn hướng đến các đơn vị sản xuất nguyên vật liệu, thu mua nguyên vật liệu và sản xuất đồ chơi, giúp thông tin về sản phẩm được ghi nhận xuyên suốt các công đoạn liên quan.

Việc áp dụng các nguyên tắc truy xuất nguồn gốc có thể hỗ trợ xác định nguồn cung khi phát hiện sản phẩm có dấu hiệu không bảo đảm chất lượng, qua đó tạo thuận lợi cho việc khoanh vùng và xử lý. Dù vậy, truy xuất nguồn gốc không thay thế yêu cầu kiểm tra, đánh giá an toàn của đồ chơi trước khi đưa ra thị trường.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến cáo người tiêu dùng chủ động đối chiếu tên sản phẩm, nhãn hiệu, mã sản phẩm và thông tin nhà sản xuất với các thông báo cảnh báo, thu hồi trong nước và quốc tế. Người mua nên ưu tiên đồ chơi có nguồn gốc rõ ràng, nhãn hàng hóa đầy đủ, phù hợp với độ tuổi; tránh sản phẩm có bộ phận dễ bung, rách hoặc để lộ vật liệu bên trong. Đặc biệt, không nên cho trẻ nhỏ chơi với sản phẩm chứa hạt hút nước nếu không bảo đảm an toàn.

Đồ chơi có thể mang lại niềm vui, nhưng sự hấp dẫn về hình thức không thể thay thế yêu cầu an toàn. Trong bối cảnh hàng hóa được phân phối qua nhiều kênh, kể cả trực tuyến, kiểm tra nguồn gốc trước khi mua và giám sát trẻ trong quá trình chơi là những biện pháp cần thiết để hạn chế nguy cơ tai nạn đáng tiếc.

An Dương