Tự động hóa khâu đóng gói: Doanh nghiệp nhựa đang tiết kiệm gì?

Từ giảm thao tác thủ công đến tiết kiệm thời gian

Trong sản xuất nhựa, đóng gói thường là công đoạn diễn ra sau khi sản phẩm đã hoàn thiện. Với những mặt hàng có sản lượng lớn, đây cũng là khâu đòi hỏi nhiều thao tác lặp lại như lấy sản phẩm, phân loại, xếp thành bó hoặc kiện, đóng đai, quấn màng và đưa lên pallet.

Nếu phụ thuộc hoàn toàn vào lao động thủ công, tốc độ đóng gói có thể không đồng đều, trong khi người lao động phải thực hiện những công việc lặp đi lặp lại trong thời gian dài. Khi dây chuyền sản xuất được nâng công suất, khâu đóng gói nếu không được tổ chức tương ứng có thể trở thành điểm nghẽn.

Đây là lý do tự động hóa đang được các doanh nghiệp nhựa quan tâm không chỉ ở công đoạn tạo hình sản phẩm mà cả ở những bước sau sản xuất. Máy móc có thể đảm nhận một số thao tác lặp lại, kết nối với băng tải, thiết bị đóng đai hoặc hệ thống quấn màng để hình thành một quy trình liên tục hơn.

Tuy nhiên, lợi ích của tự động hóa không nên chỉ nhìn ở số lượng lao động được cắt giảm. Quan trọng hơn là doanh nghiệp có thể bố trí nhân sự sang những công việc đòi hỏi kiểm soát, vận hành, bảo trì và xử lý các tình huống phát sinh thay vì dành phần lớn thời gian cho thao tác thủ công.

Tại Công ty CP Nhựa Thiếu niên Tiền Phong doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ kỹ thuật tiên tiến, nâng cấp máy móc, thiết bị và tối ưu các dây chuyền sản xuất, qua đó nâng năng lực sản xuất và giảm tỷ lệ phế khi chuyển đổi sản phẩm.

Dây chuyền sản xuất tại Nhựa Tiền Phong.

Những cải tiến như vậy cho thấy câu chuyện năng suất không nằm ở một chiếc máy riêng lẻ. Khi các công đoạn sản xuất được kết nối và tổ chức hợp lý, doanh nghiệp mới có thể khai thác tốt hơn năng lực của toàn bộ dây chuyền.

Tiết kiệm vật tư, hạn chế lỗi và kiểm soát tốt hơn

Đóng gói tự động còn liên quan trực tiếp đến việc sử dụng vật tư. Với cách làm thủ công, lượng màng quấn, dây đai hay vật liệu đóng gói có thể phụ thuộc khá nhiều vào thao tác của từng người. Khi thiết bị được cài đặt theo thông số nhất định, việc sử dụng vật tư có thể được kiểm soát đồng đều hơn.

Điều này đặc biệt đáng chú ý với doanh nghiệp nhựa có sản lượng lớn. Một lượng vật tư tiết kiệm được trên từng kiện hàng có thể trở thành khoản chi phí đáng kể khi tính trên cả năm sản xuất. Ngược lại, đóng gói quá ít cũng có thể khiến sản phẩm không được cố định chắc chắn trong quá trình lưu kho và vận chuyển.

Tự động hóa cũng góp phần giảm sai lệch trong quá trình đóng gói. Sản phẩm được xếp theo quy cách thống nhất, kiện hàng có kích thước tương đối đồng đều, việc đóng đai hoặc quấn màng được thực hiện theo thiết lập của thiết bị. Nhờ đó, doanh nghiệp thuận lợi hơn trong kiểm soát chất lượng thành phẩm trước khi xuất kho.

Một hướng tiếp cận khác là tự động hóa ngay từ công đoạn lấy và phân loại sản phẩm. Nhựa Bình Minh từng công bố việc đưa vào vận hành tay máy gắp sản phẩm tại Nhà máy Bình Minh Sài Gòn. Thiết bị có nhiệm vụ tự động lấy sản phẩm, cắt cuống và phân loại sản phẩm cùng cuống keo đối với phụ tùng PVC-U.

Doanh nghiệp xác định tự động hóa dây chuyền là một trong những hướng ưu tiên nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh.

Nhựa Bình Minh áp dụng công nghệ tự động hóa vào trong sản xuất.

Như vậy, khoản tiết kiệm từ tự động hóa không nhất thiết xuất hiện ngay dưới dạng một con số chi phí nhân công. Đó có thể là thời gian sản xuất được rút ngắn, số thao tác thủ công giảm xuống, vật tư được sử dụng ổn định hơn, tỷ lệ lỗi thấp hơn hoặc năng lực của dây chuyền được khai thác tốt hơn.

Với doanh nghiệp nhựa, đây cũng là điểm cần cân nhắc khi quyết định đầu tư. Không phải cứ tự động hóa càng nhiều thì hiệu quả càng cao. Thiết bị phải phù hợp với sản lượng, chủng loại sản phẩm, mặt bằng nhà xưởng và khả năng vận hành của doanh nghiệp. Nếu đầu tư nhưng công suất thiết bị không được khai thác đầy đủ, chi phí đầu tư và bảo trì lại có thể trở thành một khoản lãng phí mới.

Thực tế tại Nhựa Tiền Phong cho thấy doanh nghiệp cũng đang tiếp cận bài toán năng suất theo hướng cải tiến tổng thể. Tại Hội thảo chuyên đề “Thúc đẩy năng suất xanh thông qua triển khai mô hình ESG trong tổ chức và doanh nghiệp”, trong khuôn khổ Diễn đàn Năng suất Chất lượng Quốc gia 2026, bà Đào Thị Thanh Ngân, Trưởng ban Xây dựng phát triển chiến lược, Công ty Cổ phần Nhựa Thiếu niên Tiền Phong chia sẻ thực tiễn triển khai ESG gắn với năng suất xanh.

Điểm đáng chú ý là ESG được đưa vào quản trị, dữ liệu vận hành và chuỗi cung ứng, thay vì đứng ngoài hoạt động sản xuất. Trước áp lực chi phí, tiêu chuẩn quốc tế và yêu cầu minh bạch, doanh nghiệp đặt câu hỏi: làm sao tăng năng suất mà vẫn xanh hơn? Cách tiếp cận là “Twin Transition” - kết hợp chuyển đổi số với chuyển đổi xanh. "Dữ liệu, IoT, tự động hóa và AI được sử dụng cùng các chỉ tiêu carbon, năng lượng, nước và tuần hoàn để hỗ trợ quyết định vận hành", bà Ngân nói.

Ở khâu sản xuất, doanh nghiệp cho biết áp dụng động cơ IE3/IE4, biến tần thông minh và giám sát IoT theo thời gian thực. Năm 2024, lượng điện tiết kiệm là 487.464 kWh. Nước làm mát tại các xưởng tiêu thụ cao được tuần hoàn 100% theo vòng khép kín để tái sử dụng, giảm chi phí và hạn chế tác động môi trường.

Bà Ngân cho biết, kinh tế tuần hoàn được triển khai bằng cách đưa phế phẩm nhựa trở lại sản xuất. Năm 2024, 4.968,54 tấn phế phẩm nhựa được tái chế, tương đương 3,75% sản lượng đưa ngược vào quy trình. Doanh nghiệp cũng cho biết đạt chứng nhận Singapore Green Building Products 4 Ticks cấp độ Leader, hỗ trợ tiếp cận các thị trường có yêu cầu xanh cao.

Khi chi phí nguyên liệu, nhân công, năng lượng và logistics đều tác động đến giá thành sản phẩm, những khoản tiết kiệm nhỏ ở công đoạn cuối cũng có thể góp phần cải thiện hiệu quả chung. Với ngành nhựa, nơi sản xuất thường gắn với sản lượng lớn và yêu cầu giao hàng liên tục, tự động hóa đóng gói có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong bài toán nâng năng suất và giảm lãng phí.

Anh Đức