Từ ngày 15/11 cơ sở thực phẩm phải cung cấp hồ sơ truy xuất nguồn gốc trong 24 giờ

Thông tư 63/2026/TT-BCT được Bộ Công Thương ban hành ngày 30/9/2026. Thông tư quy định việc tạo lập, quản lý, cập nhật, kết nối, chia sẻ và khai thác Cơ sở dữ liệu thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Quy định mới phục vụ công tác quản lý nhà nước về công nghiệp thực phẩm, an toàn thực phẩm, chất lượng hàng hóa và truy xuất nguồn gốc.

Cơ sở dữ liệu được xây dựng với nhiều nhóm thông tin, từ cơ sở sản xuất, kinh doanh và sản phẩm thực phẩm đến điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, hồ sơ công bố sản phẩm. Dữ liệu về kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu cũng được đưa vào hệ thống.

Thông tin về thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm, xử lý vi phạm, cảnh báo, thu hồi và xử lý thực phẩm không bảo đảm an toàn cũng được cập nhật. Cùng với đó là dữ liệu về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng sản phẩm, đánh giá sự phù hợp, truy xuất nguồn gốc, báo cáo và thống kê.

Với hệ thống dữ liệu này, việc kiểm soát sản phẩm thực phẩm không chỉ dừng ở khâu lưu thông trên thị trường mà còn gắn với hồ sơ của cơ sở sản xuất, kinh doanh và quá trình hình thành sản phẩm.

Từ ngày 15/11/2026 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải lưu trữ hồ sơ truy xuất. Ảnh minh họa

Thiết lập và lưu trữ đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan đến truy xuất nguồn gốc 

Một yêu cầu được quy định rõ tại Thông tư 63 là cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải thiết lập và lưu trữ đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan đến truy xuất nguồn gốc sản phẩm, an toàn thực phẩm và chất lượng hàng hóa. Các hồ sơ này phải được bảo quản để sẵn sàng cung cấp, trích xuất khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu hoặc khi phát sinh nhu cầu truy xuất theo quy định.

Thời gian lưu trữ được tính theo đặc điểm của từng nhóm sản phẩm. Đối với thực phẩm có hạn sử dụng, hồ sơ truy xuất phải được lưu tối thiểu 12 tháng kể từ ngày hết hạn sử dụng. Đối với thực phẩm không yêu cầu ghi ngày hết hạn sử dụng, thời hạn lưu trữ tối thiểu là 60 tháng kể từ ngày sản xuất.

Đáng chú ý, khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu, cơ sở phải có khả năng cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến truy xuất nguồn gốc trong vòng 24 giờ. Quy định này đặt ra yêu cầu rõ ràng về việc cung cấp hồ sơ khi cần xác định nguồn gốc sản phẩm hoặc xử lý nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Khi có nguy cơ mất an toàn, phải truy ngược lô hàng

Thông tư cũng quy định trình tự truy xuất đối với cơ sở sản xuất thực phẩm khi sản phẩm có nguy cơ mất an toàn, không bảo đảm an toàn hoặc khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Trước hết, cơ sở phải xác định lô sản phẩm liên quan và rà soát hồ sơ sản xuất để tìm nguyên nhân vi phạm. Thông tin về nhà cung cấp nguyên liệu, bao bì của lô hàng cũng phải được xác minh.

Khi đã xác định các đơn vị nhận sản phẩm, cơ sở sản xuất phải gửi thông báo khẩn cấp đến nhà phân phối, đại lý đã tiếp nhận lô hàng. Các đơn vị này phải cung cấp thông tin về số lượng đã bán và số lượng còn tồn kho.

Từ các dữ liệu thu thập được, cơ sở sản xuất tiến hành phân tích, xác định nguyên nhân gây mất an toàn và lập báo cáo kết quả truy xuất nguồn gốc sản phẩm thực phẩm.

Quy trình này tạo thành chuỗi thông tin từ lô sản phẩm, nguyên liệu, bao bì đến các khâu phân phối. Khi xảy ra sự cố, việc xác định phạm vi ảnh hưởng và lượng hàng cần xử lý được thực hiện trên cơ sở hồ sơ và dữ liệu cụ thể.

Cơ sở kinh doanh phải phối hợp khi có sự cố

Trách nhiệm truy xuất không chỉ đặt ra đối với cơ sở sản xuất. Khi sản phẩm có nguy cơ mất an toàn hoặc có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, cơ sở kinh doanh thực phẩm cũng phải thực hiện các quy định về truy xuất theo Thông tư.

Cơ sở kinh doanh phải gửi thông báo khẩn cấp đến nhà sản xuất, nhà phân phối đã cung cấp lô sản phẩm và phối hợp với cơ sở sản xuất để tiến hành truy xuất nguồn gốc.

Cách phân định này kéo trách nhiệm truy xuất xuyên suốt chuỗi cung ứng, từ nơi sản xuất đến khâu kinh doanh. Hồ sơ không chỉ phục vụ hoạt động quản lý thường xuyên mà còn là căn cứ xử lý khi sản phẩm phát sinh vấn đề về an toàn thực phẩm.

Thông tư 63/2026/TT-BCT có hiệu lực từ ngày 15/11/2026. Cùng thời điểm, Thông tư 11/2026/TT-BCT ngày 27/2/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương về truy xuất nguồn gốc thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ hết hiệu lực.

Việc chuyển sang quy định mới đặt ra yêu cầu các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải rà soát lại hệ thống hồ sơ, dữ liệu và khả năng cung cấp thông tin về sản phẩm. Khi quy định bắt đầu được áp dụng, khả năng truy ngược nguồn gốc trong thời gian ngắn sẽ trở thành yêu cầu trực tiếp đối với các chủ thể trong chuỗi cung ứng thực phẩm.

An Dương