Ứng dụng chuyển đổi số nâng cao năng suất: Kinh nghiệm triển khai tại Bắc Ninh

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã mạnh dạn đầu tư máy móc hiện đại, tự động hóa quy trình và số hóa quản trị sản xuất. Điển hình, Công ty TNHH Cơ khí Hùng Thảo, từ một cơ sở sản xuất thủ công đã chuyển sang vận hành dây chuyền công nghệ cao. Nhờ đó, năng suất lao động tăng rõ rệt, sản lượng mỗi giờ vận hành tăng gần 50%, trong khi số lao động trực tiếp giảm tới 70%.

Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp Cơ khí Hùng Thảo tối ưu chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn mở rộng thị trường xuất khẩu sang các quốc gia có yêu cầu kỹ thuật khắt khe như Úc, Ba Lan, New Zealand.

Không dừng lại ở lĩnh vực công nghiệp, chuyển đổi số trong nông nghiệp cũng trở thành xu hướng rõ nét. Nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao được triển khai, từng bước thay đổi phương thức canh tác truyền thống. Các hộ nông dân đã ứng dụng nhà kính, hệ thống tưới tự động, cảm biến theo dõi môi trường và phần mềm quản lý sản xuất, qua đó kiểm soát tốt chất lượng đầu vào, nâng cao năng suất và giảm rủi ro thời tiết.

Công ty trách nhiệm hữu hạn cơ khí Hùng Thảo áp dụng nhiều công nghệ vào sản xuất.

Gia đình anh Nguyễn Văn Minh tại xã Chi Lăng là một ví dụ tiêu biểu. Từ mô hình trồng trọt truyền thống, anh chuyển sang trồng dưa lưới trong nhà kính với quy trình sản xuất được kiểm soát bằng công nghệ. Nhờ đó, năng suất chất lượng sản phẩm được nâng lên rõ rệt, mang lại nguồn thu nhập ổn định hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Mô hình này đang được nhiều hộ nông dân trong vùng học tập và nhân rộng.

Ở quy mô doanh nghiệp, Công ty CP Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao DELCO đã xây dựng trang trại thông minh với hệ thống cảm biến, tự động điều chỉnh nước và dinh dưỡng cho cây trồng, kết hợp truy xuất nguồn gốc bằng mã QR. Việc số hóa toàn bộ chuỗi sản xuất giúp doanh nghiệp không chỉ kiểm soát chất lượng sản phẩm mà còn kết nối trực tiếp với người tiêu dùng thông qua các nền tảng số và thương mại điện tử, từng bước nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Công nhân Công ty DELCO kiểm tra trứng gà trước khi cung ứng ra thị trường.

Để tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi này, Bắc Ninh xác định phát triển hệ sinh thái số là nhiệm vụ trọng tâm. Tỉnh chú trọng đào tạo kỹ năng số cho người lao động, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã tiếp cận công nghệ mới, đồng thời đẩy mạnh kết nối logistics, thanh toán điện tử và các nền tảng thương mại số. Việc xây dựng các khu công nghệ số tập trung cũng được kỳ vọng sẽ thu hút đầu tư vào nghiên cứu – phát triển và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Tuy vậy, thực tế triển khai quá trình chuyển đổi số vẫn đối mặt với không ít thách thức. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và hộ sản xuất còn hạn chế về vốn, kỹ năng công nghệ và khả năng tiếp cận giải pháp số phù hợp. Chi phí đầu tư ban đầu cho thiết bị, phần mềm và đào tạo vẫn là rào cản lớn, đòi hỏi sự đồng hành mạnh mẽ hơn từ chính sách hỗ trợ của Nhà nước và các chương trình khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Trao đổi với Phóng viên Chất lượng Việt Nam, ông Triệu Ngọc Trung, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bắc Ninh cho biết, việc đẩy mạnh hoạt động nâng cao năng suất chất lượng không chỉ dừng lại ở khu vực sản xuất, tỉnh còn chú trọng lan tỏa tinh thần cải tiến đến các trường nghề và nhóm sinh viên, lực lượng lao động tương lai của nền công nghiệp Bắc Ninh.

Trong 5 năm qua, Bắc Ninh đã duy trì sự hợp tác chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ, đặc biệt là Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia nhằm triển khai các hoạt động đánh giá và hỗ trợ doanh nghiệp. Các chuyên gia từ trung ương thường xuyên về địa phương hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản lý hiện đại, từ ISO, Lean đến các công cụ kiểm soát chất lượng tiên tiến.

Trong giai đoạn tới, Bắc Ninh đặt mục tiêu đưa đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) lên 55% vào năm 2030, vượt mục tiêu chung của quốc gia. Đây là con số tham vọng nhưng phù hợp với định hướng công nghiệp hóa của tỉnh. Địa phương kỳ vọng Bộ KH&CN tiếp tục hỗ trợ mạnh mẽ về chuyên gia, nguồn lực, cũng như mở rộng phạm vi triển khai để đảm bảo Chương trình 1322 thực sự tiếp cận gần hơn doanh nghiệp, thay vì dừng lại ở các mô hình thí điểm.

Bắc Ninh đang bước vào giai đoạn phát triển công nghiệp theo hướng “sạch – thông minh – hiện đại”, việc thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ cao được xác định là điểm tựa để doanh nghiệp nâng cao năng suất mà không đánh đổi bằng tài nguyên hay môi trường. Chuyển đổi xanh vì thế trở thành trục quan trọng song hành với các chương trình nâng cao năng suất chất lượng, giúp doanh nghiệp vừa tăng hiệu quả sản xuất, vừa đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Với cách tiếp cận song hành, từ hỗ trợ doanh nghiệp, nâng cao chất lượng dịch vụ công đến đào tạo nhân lực tương lai, Bắc Ninh đang từng bước hình thành một hệ sinh thái năng suất chất lượng hoàn chỉnh. Những nỗ lực này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mà còn góp phần đưa tỉnh tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với nền công nghiệp xanh, thông minh và bền vững.

Thanh Hiền