Ủy ban Codex Alimentarius chuẩn bị thông qua loạt tiêu chuẩn thực phẩm mới

Từ ngày 6 đến 10/7/2026, kỳ họp lần thứ 49 Ủy ban Tiêu chuẩn Thực phẩm Quốc tế (CAC49) sẽ diễn ra tại Geneva (Thụy Sĩ) dưới sự đồng tổ chức của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) và Tổ chức Y tế thế giới (WHO). Đây là diễn đàn thường niên quan trọng nhất của hệ thống Codex, nơi các quốc gia thành viên xem xét và thông qua các tiêu chuẩn, hướng dẫn và quy phạm thực hành làm cơ sở cho quản lý an toàn thực phẩm và thương mại quốc tế.

Theo FAO và WHO, kể từ sau kỳ họp trước, bảy ủy ban kỹ thuật của Codex đã hoàn tất quá trình xây dựng và rà soát nhiều văn bản chuyên môn. Toàn bộ các văn bản này sẽ được trình CAC49 xem xét thông qua ở cấp cuối cùng, đánh dấu bước hoàn thiện sau nhiều năm nghiên cứu khoa học và tham vấn giữa các quốc gia thành viên.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là việc ban hành Tiêu chuẩn Codex đối với quả bạch đậu khấu lớn khô. Đây là tiêu chuẩn đầu tiên thiết lập các yêu cầu thống nhất về chất lượng, đặc tính cảm quan, chỉ tiêu an toàn và yêu cầu kỹ thuật đối với loại gia vị có giá trị thương mại cao này.

Phiên họp thứ 49 Ủy ban Codex Alimentarius (CAC49) sẽ thông qua một số tiêu chuẩn thực phẩm.

Bên cạnh đó, Codex cũng dự kiến thông qua tiêu chuẩn đối với vani khô hoặc sấy khô. Việc chuẩn hóa các yêu cầu kỹ thuật đối với vani được kỳ vọng tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại quốc tế, đồng thời bảo đảm tính đồng nhất về chất lượng giữa các quốc gia sản xuất và nhập khẩu.

Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, CAC49 sẽ xem xét thông qua phiên bản sửa đổi của Hướng dẫn kiểm soát Campylobacter và Salmonella trong thịt gà CXG 78-2011. Đây là một trong những tài liệu kỹ thuật quan trọng nhằm giảm nguy cơ nhiễm khuẩn từ sản phẩm gia cầm - nhóm thực phẩm thường xuyên liên quan đến các vụ ngộ độc thực phẩm trên thế giới.

Song song với đó, Codex cũng sẽ cập nhật Hướng dẫn áp dụng các nguyên tắc chung về vệ sinh thực phẩm nhằm kiểm soát Listeria monocytogenes trong thực phẩm CXG 61-2007. Phiên bản sửa đổi phản ánh những tiến bộ mới về khoa học, công nghệ giám sát vi sinh vật cũng như kinh nghiệm quản lý rủi ro của nhiều quốc gia trong thời gian qua.

Một nội dung khác nhận được nhiều sự quan tâm là việc ban hành Tiêu chuẩn Codex đối với nấm men làm bánh (Standard for bakers' yeast). Đây là lần đầu tiên Codex xây dựng tiêu chuẩn quốc tế riêng cho sản phẩm nấm men sử dụng trong ngành sản xuất bánh, qua đó thống nhất các yêu cầu về chất lượng và đặc tính kỹ thuật phục vụ thương mại quốc tế.

Trong lĩnh vực phụ gia thực phẩm, CAC49 sẽ xem xét sửa đổi Tiêu chuẩn chung về phụ gia thực phẩm CXS 192-1995 (General Standard for Food Additives - GSFA). Nội dung sửa đổi tập trung vào quy định đối với este polyglycerol của axit béo (INS 475) cùng nhiều cập nhật khác liên quan đến danh mục và điều kiện sử dụng phụ gia thực phẩm. Việc điều chỉnh tiêu chuẩn này nhằm bảo đảm các quy định phản ánh đầy đủ bằng chứng khoa học mới nhất và hài hòa hơn giữa các quốc gia thành viên.

Lĩnh vực ghi nhãn thực phẩm cũng có nhiều thay đổi đáng chú ý. CAC49 dự kiến bổ sung Hướng dẫn về sử dụng ghi nhãn cảnh báo nguy cơ dị ứng vào tiêu chuẩn chung về ghi nhãn thực phẩm bao gói sẵn CXS 1-1985. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm thống nhất cách thức sử dụng các cảnh báo tự nguyện về khả năng nhiễm chéo chất gây dị ứng, giúp người tiêu dùng có thêm thông tin để lựa chọn thực phẩm an toàn hơn.

Ngoài ra, Codex cũng xem xét thông qua hướng dẫn áp dụng các quy định về ghi nhãn thực phẩm trong tình huống khẩn cấp. Văn bản này hướng tới việc bảo đảm thực phẩm phân phối trong các thảm họa thiên nhiên, xung đột hoặc tình huống khẩn cấp vẫn cung cấp đầy đủ thông tin thiết yếu cho người tiêu dùng, đồng thời tạo điều kiện để hoạt động cứu trợ được triển khai nhanh chóng mà vẫn bảo đảm yêu cầu về an toàn thực phẩm.

Theo FAO và WHO, các quyết định được thông qua tại CAC49 sẽ tiếp tục củng cố vai trò của Codex Alimentarius là hệ thống tiêu chuẩn thực phẩm được quốc tế công nhận rộng rãi nhất hiện nay. Không chỉ là cơ sở để các quốc gia xây dựng hoặc cập nhật quy định quản lý an toàn thực phẩm trong nước, các tiêu chuẩn Codex còn được Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) sử dụng như một chuẩn mực tham chiếu trong giải quyết các tranh chấp thương mại liên quan đến thực phẩm.

Được thành lập từ năm 1963, Ủy ban Tiêu chuẩn Thực phẩm Quốc tế hiện có 188 quốc gia thành viên cùng Liên minh châu Âu là thành viên chính thức và hơn 240 tổ chức quan sát viên. Hằng năm, Ủy ban họp để xem xét, thông qua các tiêu chuẩn, hướng dẫn và quy phạm thực hành dựa trên các bằng chứng khoa học nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và thúc đẩy thương mại thực phẩm công bằng trên phạm vi toàn cầu.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng thực phẩm ngày càng mang tính quốc tế và các yêu cầu về an toàn thực phẩm liên tục được nâng cao, loạt tiêu chuẩn và hướng dẫn dự kiến được thông qua tại CAC49 được đánh giá sẽ tạo thêm nền tảng pháp lý và kỹ thuật cho các quốc gia cũng như doanh nghiệp trong việc quản lý chất lượng, kiểm soát rủi ro và tăng cường khả năng tiếp cận thị trường xuất khẩu.

Bảo Linh (theo Webwire)