Xăng giả len lỏi thị trường: Nguy cơ hư hỏng động cơ, đe dọa an toàn giao thông

Theo kết quả điều tra ban đầu, các đối tượng đã mua xăng nền rồi pha trộn dung môi công nghiệp theo tỷ lệ lớn, bổ sung phẩm màu để tạo màu sắc tương tự xăng thật. Hoạt động pha trộn được thực hiện ngay tại bồn chứa ngầm của cây xăng hoặc trên xe bồn trước khi đưa ra thị trường.

Kết quả giám định của Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 cho thấy toàn bộ số nhiên liệu bị thu giữ không đạt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2022/BKHCN, không phải xăng RON 95 theo quy định.

Với thủ đoạn pha chế ngay tại điểm bán, cơ quan chức năng nhận định một lượng lớn xăng kém chất lượng có thể đã được tiêu thụ trong thời gian dài mà người dân không hay biết.

Hư hỏng động cơ, thiệt hại kinh tế lớn

Theo các chuyên gia kỹ thuật, việc sử dụng xăng không đạt chuẩn có thể gây ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài đến hệ thống động cơ.

PGS.TS Lê Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Cơ khí Động lực (Trường Đại học Bách khoa Hà Nội), cho biết xăng bị pha dung môi công nghiệp sẽ làm thay đổi trị số octan và đặc tính cháy. Điều này dễ gây hiện tượng kích nổ sớm, cháy không hoàn toàn, làm đóng cặn buồng đốt, hư hỏng kim phun, bơm xăng và các chi tiết quan trọng khác.

“Những biểu hiện như xe ì máy, hao nhiên liệu bất thường, khó khởi động hoặc chết máy có thể xuất phát từ việc sử dụng nhiên liệu kém chất lượng. Nếu tình trạng kéo dài, chi phí sửa chữa có thể rất lớn”, ông Tuấn cảnh báo.

Đối với các dòng ô tô hiện đại sử dụng hệ thống phun xăng điện tử, thiệt hại có thể lên tới hàng chục triệu đồng.

Không chỉ gây thiệt hại kinh tế, xăng giả còn tiềm ẩn rủi ro về an toàn. Theo TS Nguyễn Hữu Đức, chuyên gia về động cơ và nhiên liệu (Hội Khoa học Kỹ thuật Nhiệt Việt Nam), cho rằng việc pha trộn dung môi có đặc tính bay hơi và nhiệt trị không ổn định sẽ khiến quá trình cháy trong động cơ diễn ra bất thường.

“Trong một số trường hợp, động cơ có thể bị quá nhiệt, hoạt động không ổn định hoặc chết máy đột ngột khi đang lưu thông, làm tăng nguy cơ tai nạn. Thậm chí, nếu hệ thống nhiên liệu bị ảnh hưởng, nguy cơ cháy nổ phương tiện là hoàn toàn có thể xảy ra”, ông Đức nhận định.

Hệ lụy môi trường và cảnh báo cho người tiêu dùng

Theo các chuyên gia môi trường, dung môi công nghiệp không được thiết kế để sử dụng làm nhiên liệu. Khi bị đốt cháy trong động cơ, các hợp chất này có thể làm gia tăng phát thải khí độc hại như CO, HC và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, góp phần gây ô nhiễm không khí và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe cộng đồng.

Lực lượng chức năng cũng nhấn mạnh, hành vi sản xuất và tiêu thụ xăng giả không chỉ gây thiệt hại cho người tiêu dùng mà còn làm méo mó thị trường, ảnh hưởng đến các doanh nghiệp kinh doanh chân chính.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên lựa chọn đổ xăng tại các cửa hàng uy tín, theo dõi những dấu hiệu bất thường của phương tiện như hao xăng, giảm công suất, tiếng nổ lạ… để kiểm tra kịp thời.

Vụ việc tại TP.HCM một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo: mỗi lít xăng kém chất lượng không chỉ gây hỏng động cơ mà còn có thể trở thành rủi ro đối với an toàn giao thông, môi trường và chính người sử dụng. Việc tăng cường kiểm soát chất lượng cùng với sự cảnh giác của người tiêu dùng là yếu tố then chốt để ngăn chặn tình trạng này.

An Nguyên