5S đã làm thay đổi lớn tại các bệnh viện

5S là công cụ quản lý và cải tiến chất lượng có nguồn gốc từ Nhật Bản, bao gồm 5 nội dung: Seiri (Sàng lọc), Seiton (Sắp xếp), Seiso (Sạch sẽ), Seiketsu (Săn sóc) và Shitsuke (Sẵn sàng). Ban đầu được áp dụng phổ biến trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, 5S hiện đã được nhiều cơ sở y tế tại Việt Nam triển khai như một giải pháp nâng cao chất lượng bệnh viện theo hướng tinh gọn, an toàn và hiệu quả.

Trong môi trường bệnh viện – nơi đòi hỏi tính chính xác, tốc độ và kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt 5S không chỉ đơn thuần là dọn dẹp hay sắp xếp lại không gian làm việc. Công cụ này giúp tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm lãng phí thời gian, hạn chế sai sót chuyên môn và tạo môi trường khám chữa bệnh an toàn hơn cho người bệnh lẫn nhân viên y tế.

Theo các chuyên gia quản lý chất lượng y tế, việc áp dụng 5S giúp nhân viên dễ tìm, dễ lấy, dễ sử dụng và dễ kiểm soát dụng cụ, hồ sơ, vật tư y tế. Khi mọi vị trí đều được bố trí khoa học và chuẩn hóa, thời gian thao tác chuyên môn được rút ngắn đáng kể, đặc biệt trong các tình huống cấp cứu cần xử lý nhanh. Đồng thời, môi trường sạch sẽ, gọn gàng cũng góp phần giảm nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh viện và nâng cao trải nghiệm của người bệnh.

5S làm thay đổi diện mạo tại cơ sở y tế

Thực tế cho thấy, nhiều bệnh viện sau khi triển khai 5S đã có những thay đổi rõ rệt cả về diện mạo lẫn hiệu quả hoạt động. Từ các bệnh viện tuyến trung ương đến địa phương, phong trào 5S đang dần chuyển từ hình thức mang tính phong trào sang phương pháp cải tiến chất lượng bền vững, gắn chặt với hoạt động chuyên môn hàng ngày.

Tại Bệnh viện Bãi Cháy, Quảng Ninh, 5S được triển khai đồng bộ với sự tham gia của toàn bộ khoa, phòng và sự cam kết mạnh mẽ từ ban lãnh đạo bệnh viện. Để duy trì hiệu quả, bệnh viện thành lập Tổ Chỉ đạo 5S với sự tham gia của đại diện lãnh đạo, phòng Quản lý chất lượng, kiểm soát nhiễm khuẩn cùng các khoa phòng chuyên môn.

Mỗi khu vực trong bệnh viện được phân chia cụ thể để thuận tiện kiểm tra, giám sát và đánh giá. Các khoa, phòng thực hiện tự chấm điểm định kỳ, sau đó phòng Quản lý chất lượng tiến hành kiểm tra lại nhằm đưa ra hướng dẫn cải tiến phù hợp. Bệnh viện cũng xây dựng các bảng kiểm chuẩn hóa, tổ chức đánh giá hàng tuần, hàng tháng để duy trì nền nếp thực hiện.

Bên cạnh hoạt động kiểm tra, công tác truyền thông nội bộ được chú trọng thông qua áp phích, banner, các buổi giao ban và tập huấn định kỳ nhằm giúp nhân viên hiểu rõ vai trò của 5S. Nhờ đó, việc thực hiện 5S không còn mang tính đối phó mà từng bước trở thành thói quen trong công việc hàng ngày của đội ngũ y tế.

Trong khi đó, tại Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí, 5S được triển khai theo hướng linh hoạt, sáng tạo và gắn với thực tế từng khoa, phòng. Điểm nổi bật là nhiều sáng kiến cải tiến xuất phát trực tiếp từ cán bộ, nhân viên y tế dựa trên những bất cập trong quá trình làm việc hàng ngày.

Ở nội dung “Sàng lọc”, nhiều khoa phòng chủ động rà soát, loại bỏ vật dụng không cần thiết, giảm tình trạng lưu trữ cồng kềnh gây chật hẹp không gian làm việc. Việc tinh gọn hồ sơ, vật tư và thiết bị giúp khu vực chuyên môn thông thoáng hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thao tác.

Với “Sắp xếp”, nhiều khu vực chuyên môn được tổ chức lại theo hướng khoa học và thuận tiện hơn. Tại phòng xét nghiệm, khu vực tiếp nhận và xử lý mẫu được bố trí lại giúp rút ngắn thời gian thao tác. Ở các khu vực như phòng mổ hay khoa Cấp cứu, dụng cụ chuyên môn được sắp xếp theo nguyên tắc dễ tìm – dễ lấy – dễ trả, hỗ trợ nhân viên y tế xử lý nhanh trong các tình huống khẩn cấp.

Đối với nội dung “Sạch sẽ”, bệnh viện không chỉ chú trọng vệ sinh thường xuyên mà còn xử lý nhiều tồn tại kéo dài như cải tạo bề mặt sàn, xử lý nước rò rỉ tại hành lang hoặc cải thiện điều kiện vệ sinh tại khu vực phục vụ người bệnh. Những thay đổi này góp phần giảm nguy cơ trơn trượt, nhiễm bẩn và nâng cao mỹ quan bệnh viện.

Nhiều sáng kiến cũng hướng tới mục tiêu duy trì trạng thái sạch sẽ, ngăn nắp lâu dài. Việc chuẩn hóa quy trình lưu trữ tài liệu, cải thiện không gian làm việc theo hướng thân thiện, dễ chịu cho người bệnh cho thấy 5S đã được lồng ghép với mục tiêu nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

Đáng chú ý, yếu tố “Sẵn sàng” – nội dung cốt lõi quyết định tính bền vững của 5S đang có sự chuyển biến tích cực. Thông qua các hình thức nhắc nhở trực quan ngay tại nơi làm việc, đội ngũ nhân viên được khuyến khích duy trì thói quen thực hiện 5S mỗi ngày. Từ đó, 5S dần trở thành văn hóa làm việc thay vì chỉ triển khai khi có kiểm tra hay đánh giá định kỳ.

Tương tự, trong những năm qua, bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Ninh đã và đang tích cực ứng dụng mô hình 5S đến tất cả các khoa, phòng, trung tâm giúp nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh. Công việc đó được duy trì đều dặn vào thứ 5 hàng tuần. Phòng Điều dưỡng với một tinh thần nhiệt huyết luôn phối hợp cùng các khoa lâm sàng, khoa cận lâm sàng để can thiệp 5S tới từng nơi làm việc, sinh hoạt của nhân viên y tế và nơi người bệnh đến khám, điều trị.

Việc áp dụng và duy trì hiệu quả công tác 5S tại các khoa phòng là một quá trình liên tục và lâu dài, sự cố gắng và đồng lòng của cả tập thể để hàng ngày thực hiện tốt mô hình quản lý 5S, góp phần tích cực vào nâng cao chất lượng Bệnh viện. Mục đích của áp dụng 5S không chỉ đơn thuần dừng lại ở việc cải thiện về điều kiện và tác động vào môi trường làm việc mà hơn nữa qua việc thực hiện đều đặn hàng ngày còn làm thay đổi cách suy nghĩ, thói quen làm việc, tăng cường khả năng sáng tạo trong công việc và phát huy vai trò của hoạt động nhóm và nâng cao tinh thần trách nhiệm trong công việc của mỗi cá nhân.

Theo các chuyên gia, hiệu quả lớn nhất mà 5S mang lại không chỉ nằm ở việc thay đổi diện mạo bệnh viện mà còn ở việc thay đổi tư duy quản lý và tinh thần cải tiến liên tục của nhân viên y tế. Khi mỗi cán bộ đều chủ động phát hiện bất cập và đề xuất giải pháp cải tiến từ những việc nhỏ nhất, chất lượng hoạt động bệnh viện sẽ được nâng lên một cách bền vững.

Trong bối cảnh ngành y tế đang đẩy mạnh chuyển đổi số, cải tiến chất lượng và hướng tới mô hình bệnh viện thông minh, 5S tiếp tục được xem là nền tảng quan trọng giúp xây dựng môi trường khám chữa bệnh xanh – sạch – an toàn – chuyên nghiệp. Những kết quả đạt được từ các bệnh viện triển khai thành công cho thấy, bắt đầu từ việc sắp xếp lại không gian làm việc, 5S có thể tạo ra những thay đổi lớn trong chất lượng phục vụ và sự hài lòng của người bệnh.

An Dương