Bắc Ninh: Kiến tạo trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu

Ngày 4/11/2026, tại Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh, Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp với Ban Tổ chức Triển lãm Công nghiệp và Sản xuất Việt Nam (VIMF Bắc Ninh 2026) tổ chức Diễn đàn Công nghiệp Bắc Ninh 2026, với chủ đề “Kiến tạo trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu”.

Diễn đàn là dịp để các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp cùng trao đổi về cơ hội, thách thức trong phát triển công nghiệp công nghệ cao; đồng thời thúc đẩy kết nối giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam, hướng tới hình thành hệ sinh thái sản xuất có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Nền tảng công nghiệp điện tử tạo lợi thế bứt phá

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Hoàng Quang Phòng- Phó Chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại Việt Nam (VCCI)- nhấn mạnh, trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn tăng tốc thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030, việc nâng cao năng lực công nghiệp, phát triển doanh nghiệp nội địa và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Ông Hoàng Quang Phòng- Phó Chủ tịch VCCI phát biểu tại Diễn đàn

Theo ông Hoàng Quang Phòng, Việt Nam đang có nhiều điều kiện thuận lợi để gia tăng vị thế trong mạng lưới sản xuất quốc tế. Sau 40 năm đổi mới, môi trường kinh doanh ngày càng được cải thiện; mạng lưới các hiệp định thương mại tự do tạo cơ hội mở rộng thị trường, thúc đẩy xuất khẩu và thu hút đầu tư. Đáng chú ý, xu hướng chuyển dịch sang các sản phẩm công nghệ tiên tiến, đặc biệt là sản phẩm điện tử và dịch vụ liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), đang mở ra dư địa phát triển mới cho công nghiệp Việt Nam.

Cùng với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), doanh nghiệp công nghệ trong nước cũng từng bước khẳng định năng lực tự chủ và thương mại hóa sản phẩm. AI ngày càng được ứng dụng trong sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành, tối ưu quy trình và gia tăng giá trị sản phẩm.

Trong bức tranh đó, Bắc Ninh có nhiều lợi thế để trở thành một trong những địa phương tiên phong. Với nền tảng sản xuất điện tử, công nghệ cao đã hình thành, cùng khả năng thu hút các tập đoàn lớn, địa phương có điều kiện thuận lợi để phát triển mạng lưới doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, cung ứng linh kiện, vật liệu và dịch vụ kỹ thuật cho các nhà sản xuất quy mô toàn cầu.

Đến nay, Bắc Ninh đã quy hoạch 72 khu công nghiệp đến năm 2030 với tổng diện tích 21.519 ha. Trong đó, 39 khu công nghiệp đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, tổng diện tích 11.903 ha, tỷ lệ lấp đầy khoảng 52%. Bên cạnh đó, địa phương có 101 cụm công nghiệp được thành lập với tổng diện tích 4.113 ha.

Theo Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng, sự kết hợp này không đơn thuần là mở rộng địa giới hành chính mà còn tạo khả năng hình thành cấu trúc kinh tế đa cực, trong đó các khu vực phát huy thế mạnh riêng nhưng cùng tham gia vào một chuỗi giá trị chung. Nếu được khai thác hiệu quả, sự kết nối giữa công nghiệp với logistics, sản xuất với dịch vụ và các trung tâm đô thị với hạ tầng giao thông sẽ giúp Bắc Ninh nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời tạo sức hấp dẫn đối với các dự án đầu tư công nghệ cao.

Diễn đàn Công nghiệp Bắc Ninh 2026, với chủ đề “Kiến tạo trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu” diễn ra tại Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh

Từ gia công, lắp ráp đến những phân khúc giá trị cao

Dù có nền tảng sản xuất điện tử quy mô lớn, hành trình nâng cao vị thế của Bắc Ninh trong chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn còn nhiều thách thức. Thực tiễn cho thấy, hoạt động sản xuất trên địa bàn còn tập trung đáng kể ở các công đoạn như đóng gói, kiểm thử và gia công linh kiện phụ trợ. Những công đoạn cốt lõi của ngành bán dẫn như thiết kế chip, nghiên cứu và phát triển (R&D), chế tạo wafer chưa hình thành rõ nét.

Khoảng cách giữa năng lực sản xuất hiện có với những khâu có giá trị gia tăng cao đặt ra yêu cầu chuyển dịch tư duy phát triển. Ở góc độ doanh nghiệp nội địa, bà Trần Thị Thu Trang, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Công nghệ mới Hanel PT, kiêm Chủ tịch Hiệp hội Sản xuất Công nghiệp Bắc Ninh (BACLINK), chỉ ra rằng, rào cản lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam không chỉ nằm ở vốn hay công nghệ mà còn là khoảng cách về năng lực quản trị và chuẩn mực quốc tế.

Đây là vấn đề có ý nghĩa then chốt. Để trở thành nhà cung cấp cho các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp trong nước không chỉ cần có sản phẩm phù hợp mà còn phải đáp ứng những yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, tiến độ giao hàng, quản trị sản xuất, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường và tính ổn định của chuỗi cung ứng.

Trong lĩnh vực bán dẫn, cơ hội cũng cần được nhìn nhận theo lộ trình phù hợp. Với nền tảng sản xuất điện tử hiện có, Bắc Ninh có thể tiếp tục phát triển các lĩnh vực như linh kiện, thiết bị, vật liệu, đóng gói, kiểm thử và dịch vụ kỹ thuật liên quan; đồng thời chuẩn bị nguồn nhân lực, năng lực nghiên cứu và hạ tầng để từng bước mở rộng sang những công đoạn có hàm lượng công nghệ cao hơn. Đây là hướng đi giúp địa phương tận dụng lợi thế sẵn có, tránh phát triển dàn trải và tạo nền tảng tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái bán dẫn.

Phiên thảo luận nâng cao vị thế Bắc Ninh trong chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu

Hướng tới trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao

Nhận diện rõ yêu cầu này, ngành Công Thương và chính quyền Bắc Ninh đang triển khai các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ. Ông Nguyễn Minh Hiếu- Giám đốc Sở Công Thương Bắc Ninh- cho biết, nhiệm vụ then chốt trong giai đoạn tới là hỗ trợ doanh nghiệp cải tiến công nghệ, hoàn thiện hệ thống quản lý và gắn kết chặt chẽ với hoạt động xúc tiến cung- cầu.

Thông qua Đề án phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2035, Bắc Ninh đặt mục tiêu đến năm 2030 có từ 700 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trở lên hoạt động trong các ngành ưu tiên; khoảng 60% doanh nghiệp nội địa đạt tiêu chuẩn quản lý quốc tế và trở thành nhà cung cấp chính thức cho các tập đoàn lớn.

Ở góc độ chính quyền địa phương, ông Phạm Văn Thịnh- Phó Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh- cho hay, trong giai đoạn 2026–2030, thành phố ưu tiên phát triển công nghiệp hỗ trợ ngành điện tử, bán dẫn; cơ khí chế tạo, tự động hóa; sản xuất, lắp ráp ô tô, đặc biệt là ô tô điện và phương tiện thông minh.

Quan điểm xuyên suốt là thu hút đầu tư có chọn lọc, chú trọng công nghệ hiện đại, hiệu quả sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường và khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước. Cùng với cải cách thủ tục hành chính, địa phương tập trung phát triển hạ tầng đồng bộ, chuyển đổi số, sản xuất xanh và thông minh trong xây dựng khu công nghiệp, giao thông, logistics, năng lượng và hạ tầng số.

Theo Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng, khi tỷ lệ nội địa hóa được nâng cao, năng lực công nghệ được cải thiện và doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các khâu thiết kế, nghiên cứu và phát triển, Việt Nam sẽ không chỉ là địa điểm đặt nhà máy, lắp ráp sản phẩm mà còn có cơ hội trở thành trung tâm sáng tạo công nghệ, phát triển sản phẩm và dẫn dắt chuỗi cung ứng trong khu vực.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục tái cấu trúc, nhu cầu về sản phẩm điện tử, thiết bị công nghệ và các ứng dụng AI ngày càng tăng, Bắc Ninh có cơ hội tận dụng nền tảng sản xuất hiện hữu để mở rộng sang các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao, trong đó có bán dẫn. Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể chuyển hóa thành lợi thế thực chất khi địa phương giải quyết đồng bộ những điểm nghẽn về nhân lực, công nghệ, quản trị doanh nghiệp, hạ tầng và liên kết chuỗi.

Lê Kim Liên