Ban hành Thông tư quản lý và sử dụng tài nguyên Internet tại Việt Nam

Thông tư sẽ có hiệu lực từ ngày 10 tháng 2 năm 2026 và thay thế các quy định trước đây, đồng thời phù hợp với khung pháp lý mới về viễn thông và Internet được ban hành trong các năm 2024-2025. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, đảm bảo quản lý hiệu quả, minh bạch và bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân tham gia vào các hoạt động liên quan đến Internet.

Thông tư này hướng dẫn các quy định về quản lý và sử dụng tài nguyên Internet tại Nghị định số 147/2024/NĐ-CP ngày 09 tháng 11 năm 2024 của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng (viết tắt là Nghị định số 147/2024/NĐ-CP) và Nghị định số 115/2025/NĐ-CP ngày 03 tháng 06 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Viễn thông về quản lý kho số viễn thông, tài nguyên Internet; việc bồi thường khi nhà nước thu hồi mã, số viễn thông, tài nguyên Internet; đấu giá quyền sử dụng mã, số viễn thông, tên miền quốc gia Việt Nam “.vn” (viết tắt là Nghị định số 115/2025/NĐ-CP), bao gồm: đăng ký, phân bổ, cấp, sử dụng, hoàn trả, tạm ngừng, thu hồi, chuyển nhượng quyền sử dụng, chuyển đổi chủ thể đăng ký sử dụng, giải quyết tranh chấp đối với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trực tiếp tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động trong lĩnh vực Internet tại Việt Nam.

Thông tư 48/2025/TT-BKHCN tạo ra khuôn khổ pháp lý toàn diện cho quản lý và sử dụng tài nguyên Internet tại Việt Nam. Ảnh minh họa

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Thông tư 48 là các nguyên tắc quản lý và sử dụng tài nguyên Internet. Theo đó, mọi hoạt động phải tuân thủ pháp luật và quy hoạch quốc gia, đảm bảo hiệu quả và an toàn; bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia đối với các tài nguyên như tên miền, địa chỉ IP và ASN; thực hiện minh bạch, đúng đối tượng, đúng mục đích và không xâm phạm quyền lợi hợp pháp của người khác. Đồng thời, Thông tư nhấn mạnh việc tăng cường hợp tác quốc tế, tôn trọng các điều ước và thông lệ quản lý Internet toàn cầu, góp phần thúc đẩy hội nhập quốc tế và phát triển bền vững.

Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, được giao nhiệm vụ quản lý tập trung các tài nguyên Internet, vận hành hệ thống hạ tầng quốc gia như DNS quốc gia, Trạm trung chuyển Internet VNIX và các hệ thống kỹ thuật khác, đồng thời giám sát, tổng hợp số liệu, báo cáo tình hình sử dụng tài nguyên và bảo vệ dữ liệu liên quan. VNNIC cũng chịu trách nhiệm đảm bảo rằng việc thu thập và xử lý thông tin tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin, giúp duy trì sự ổn định và tin cậy của hệ thống Internet quốc gia.

Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức, doanh nghiệp sử dụng hoặc cung cấp dịch vụ liên quan đến Internet. Cụ thể, các đơn vị đăng ký tên miền phải cung cấp đầy đủ thông tin pháp lý cho khách hàng, công khai quy trình đăng ký và duy trì tên miền trên nền tảng trực tuyến, đồng thời hướng dẫn khách hàng về quyền và nghĩa vụ khi sử dụng. Việc triển khai và sử dụng địa chỉ IPv6 cũng được khuyến khích song song với IPv4, hướng tới lộ trình IPv6 only, nhằm tối ưu hóa tài nguyên Internet, nâng cao chất lượng dịch vụ và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.

Các quy định chuyển tiếp được nêu rõ, theo đó các tên miền và địa chỉ IP đã được cấp trước khi Thông tư có hiệu lực vẫn được tiếp tục sử dụng đến hết hạn, miễn là tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành. Việc ban hành Thông tư 48/2025/TT-BKHCN sẽ thay thế các thông tư trước đây của Bộ Thông tin và Truyền thông, cụ thể là Thông tư số 24/2015 và Thông tư sửa đổi 21/2021, giúp thống nhất và chuẩn hóa quy trình quản lý và sử dụng tài nguyên Internet tại Việt Nam.

Các chuyên gia pháp lý và công nghệ nhận định Thông tư 48/2025/TT-BKHCN không chỉ là văn bản pháp lý quan trọng, mà còn là công cụ thúc đẩy an ninh số, bảo vệ chủ quyền trên không gian mạng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân khai thác tài nguyên Internet một cách hiệu quả và minh bạch. Văn bản này giúp nâng cao hiệu quả quản lý, thúc đẩy phát triển hạ tầng kỹ thuật số, đồng thời đảm bảo Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn vào mạng Internet toàn cầu.

Thông tư 48/2025/TT-BKHCN tạo ra khuôn khổ pháp lý toàn diện cho quản lý và sử dụng tài nguyên Internet, từ tên miền, địa chỉ IP đến số hiệu mạng và các tài nguyên kỹ thuật then chốt khác. Văn bản này vừa bảo vệ lợi ích quốc gia, vừa tạo cơ hội cho doanh nghiệp và người dùng Internet tham gia vào môi trường số lành mạnh, an toàn và bền vững. Với việc ban hành Thông tư 48, Bộ Khoa học và Công nghệ đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc xây dựng hệ thống pháp luật về Internet, góp phần đưa Việt Nam phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên số, đồng thời đảm bảo quyền lợi, an ninh và sự ổn định của không gian mạng quốc gia.

An Dương