Cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo khi mua hàng online dịp cận Tết

Dịp cuối năm và cận Tết Nguyên đán 2026, khi nhu cầu mua sắm tăng mạnh, không chỉ tại các sàn thương mại điện tử mà đặc biệt là trên Facebook và các mạng xã hội khác, tội phạm lừa đảo trực tuyến cũng hoạt động rầm rộ hơn, gây thiệt hại nặng nề về tài sản và niềm tin của người tiêu dùng. Cơ quan chức năng liên tục cảnh báo về tình trạng tài khoản Facebook bán hàng giả, fanpage giả mạo thương hiệu, và chiêu trò lừa tiền người mua với những lời quảng cáo hấp dẫn.

Điển hình mới đây Đội Quản lý thị trường số 7 - Chi cục Quản lý thị trường thành phố Đà Nẵng đã tiến hành kiểm tra, phát hiện 1 cơ sở kinh doanh hoạt động trên nền tảng Facebook và 3 hộ kinh doanh trực tiếp đang bày bán hàng hóa có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng gồm 200 đơn vị sản phẩm gồm giày thể thao, dép nữ, túi xách, quần thể thao… gắn nhãn hiệu NIKE, HERMÈS.

Hay lực lượng chức năng đã triệt phá một đường dây buôn bán hàng giả trên không gian mạng, thu giữ hơn 25 tấn mỹ phẩm giả, không rõ nguồn gốc xuất xứ. Bước đầu đấu tranh, các đối tượng khai nhận thông qua quan hệ quen biết, Phạm Thị Tuyết nhập các loại mỹ phẩm giả do Trung Quốc sản xuất từ một đối tượng người nước ngoài sinh sống khu vực cửa khẩu Móng Cái. Sau đó, Tuyết rao bán mỹ phẩm giả trên mạng xã hội Facebook với giá rẻ cho nhiều người trên cả nước. 

Thậm chí tỉnh Đồng Nai còn phát hiện đối tượng lập nhiều tài khoản Facebook ảo để rao bán hàng hóa không có thật, lừa đảo hơn 100 bị hại trên cả nước, chiếm đoạt hơn 1,3 tỷ đồng. Tương tự, cơ quan công an Hà Tĩnh phối hợp với các đơn vị khác triệt phá một đường dây lừa đảo xuyên quốc gia, trong đó hàng nghìn tài khoản Facebook giả được tạo và sử dụng để tiếp cận, lừa đảo nạn nhân, cho thấy quy mô tinh vi và “chuyên nghiệp” của các đối tượng trong việc lợi dụng mạng xã hội để thu lợi bất chính.

Trên đây chỉ là một số vụ việc tiêu biểu trong hàng loạt trường hợp vi phạm liên quan đến hoạt động bán hàng giả trên nền tảng Facebook. Một trong những chiêu trò phổ biến là fanpage giả mạo thương hiệu uy tín với hình ảnh, tên gọi rất giống hàng chính hãng, cùng lời giới thiệu sản phẩm “giảm giá sốc”, “ưu đãi khủng cho khách dịp Tết”. Khi người dùng tin tưởng và nhắn tin đặt hàng, kẻ xấu yêu cầu chuyển khoản trước để giữ hàng hoặc nhận “ưu đãi đặc biệt”, rồi biến mất sau khi đã chiếm đoạt tiền. Các trang này không có cửa hàng thực tế, không có địa chỉ giao dịch rõ ràng, và thường xóa tài khoản ngay khi bị phát hiện.

Không chỉ dừng lại ở hàng hóa thông thường như quần áo, giày dép, điện tử hay đồ gia dụng, chiêu trò lừa đảo còn lan sang cả dịch vụ đặt vé máy bay, tour du lịch, đặt phòng khách sạn. Nhiều đối tượng lập các trang quảng cáo “vé rẻ bất ngờ”, “combo du lịch Tết siêu tiết kiệm” và yêu cầu đặt cọc trước. Sau khi nạn nhân chuyển khoản, kẻ xấu chặn liên lạc hoặc tắt trang, khiến người mua không thể lấy lại tiền. Các cảnh báo của báo chí cũng nêu rõ nhiều trường hợp như vậy đã xảy ra trong mùa du lịch cuối năm qua.

Đáng lo ngại hơn, các đối tượng lừa đảo ngày càng tinh vi trong việc sử dụng công nghệ để tạo trang giả, thậm chí giả mạo cả tick xanh để tăng độ tin cậy, khiến ngay cả người mua có kinh nghiệm cũng dễ bị mắc lừa. Đây không chỉ là hành vi bán hàng trái phép mà còn là hình thức chiếm đoạt tài sản có tổ chức, gây thiệt hại lớn cho người dân và ảnh hưởng nghiêm trọng tới cộng đồng thương mại điện tử.

Bên cạnh các trang bán hàng giả, chiêu trò quảng cáo “ưu đãi hoàn tiền”, “hoa hồng khủng khi trở thành cộng tác viên bán hàng” cũng được ghi nhận, trong đó người dùng bị yêu cầu nạp tiền vào tài khoản hoặc mua hàng với số lượng lớn để kích hoạt quyền lợi, nhưng thực chất không có hệ thống chi trả như cam kết. Đây là một trong những hình thức lừa đảo thương mại điện tử phổ biến nhất mà người tiêu dùng cần tránh.

Các cơ quan an ninh mạng và thương mại điện tử cũng cảnh báo rằng sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế số kéo theo số lượng gian lận trực tuyến ngày càng tăng, với hàng chục nghìn trang web và tài khoản giả danh doanh nghiệp, tổ chức nhằm lừa đảo người dùng. Người dân được khuyến nghị luôn kiểm tra, xác thực thông tin người bán trước khi giao dịch, tránh các liên kết lạ hay yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản, mật khẩu, mã OTP.

Chuyên gia bảo mật cũng nhấn mạnh rằng biện pháp tự bảo vệ ban đầu của người tiêu dùng là rất quan trọng. Người mua nên chọn những tài khoản, trang có xác minh chính chủ, đánh giá phản hồi từ người mua trước; tuyệt đối không chuyển tiền trước khi nhận hàng hoặc xác thực nguồn gốc sản phẩm; và nếu nhận thấy dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ lừa đảo, cần lập tức báo cáo với chính quyền hoặc nền tảng mạng xã hội để xử lý kịp thời.

Đặc biệt, các ngân hàng và cơ quan quản lý khuyến cáo, người dùng cần thận trọng hơn với việc chia sẻ thông tin cá nhân, không cung cấp mã OTP, thông tin thẻ ngân hàng, hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc theo yêu cầu của bất kỳ người bán nào trên Facebook hay nền tảng trực tuyến khác.

Trong bối cảnh mua sắm Tết Nguyên đán 2026 diễn ra sôi động, theo các chuyên gia mỗi người tiêu dùng cần nâng cao cảnh giác trước môi trường trực tuyến đầy rủi ro. Việc giữ an toàn cho thông tin cá nhân và tài sản không chỉ là trách nhiệm của từng người mà còn góp phần duy trì một thương mại điện tử lành mạnh, tin cậy cho cộng đồng.

An Dương (T/h)