Chính sách công nghệ cao cần tạo động lực để doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, đổi mới sáng tạo

Chính sách mới thúc đẩy doanh nghiệp phát triển công nghệ cao

Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Công nghệ cao để trình Chính phủ trong tháng 6/2026. Dự thảo hướng tới tháo gỡ các rào cản về cơ chế, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển các sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược.

Theo Bộ KH&CN, dự thảo Nghị định bổ sung 4 nhóm chính sách mới nhằm thúc đẩy phát triển lĩnh vực công nghệ cao. Trong đó, nhóm chính sách đầu tiên tập trung thúc đẩy phát triển công nghệ chiến lược thông qua việc rút ngắn thời gian thẩm định đơn đăng ký sáng chế, nhãn hiệu đối với sản phẩm công nghệ chiến lược; đồng thời đẩy nhanh việc xây dựng, thẩm định và công bố tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật phục vụ phát triển công nghệ.

Nhóm chính sách thứ hai hướng đến hỗ trợ doanh nghiệp bằng các cơ chế ưu đãi dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ chiến lược; đồng thời quy định rõ tiêu chí, trình tự, thủ tục xác nhận sản phẩm công nghệ cao.

Việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách về công nghệ cao sẽ góp phần tạo động lực để doanh nghiệp phát triển. Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, dự thảo cũng sửa đổi quy định về miễn, giảm tiền thuê đất đối với các khu công nghệ cao được đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn của doanh nghiệp, phù hợp với từng loại hình dự án và mức ưu đãi đầu tư.

Một điểm mới đáng chú ý khác là bổ sung cơ chế thu hút, trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học xuất sắc là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế tham gia phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư nghiên cứu

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, các chính sách trong Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Công nghệ cao cần được xây dựng trên cơ sở thực tiễn, hướng đến mục tiêu tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, phát triển các sản phẩm công nghệ cao và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, trước đó, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cũng từng nhấn mạnh, Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Công nghệ cao cần có cơ chế ưu đãi đủ mạnh, thủ tục thông thoáng nhằm thu hút doanh nghiệp, chuyên gia và các nguồn lực đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược.

Phó Thủ tướng cũng lưu ý cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế xuất nhập khẩu đối với máy móc, thiết bị phục vụ nghiên cứu và sản xuất. Đồng thời, bổ sung các chính sách hỗ trợ về đất đai, nhà ở cho chuyên gia; cơ chế đặt hàng và ưu tiên mua sắm công đối với các sản phẩm công nghệ trong nước.

Ngoài ra, Phó Thủ tướng cũng lưu ý cần có các chính sách hỗ trợ lãi suất, bảo lãnh tín dụng và ưu đãi tài chính để doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận nguồn vốn đầu tư vào những lĩnh vực có tính rủi ro cao nhưng mang ý nghĩa chiến lược.

Trong bối cảnh công nghệ toàn cầu phát triển nhanh, công nghệ cao và công nghệ chiến lược được xác định là yếu tố quan trọng quyết định năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Vì vậy, các cơ chế, chính sách cần thực sự đóng vai trò "tiếp sức", tạo thêm động lực để doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ mới.

Để bảo đảm tiến độ, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ KH&CN khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Công nghệ cao, trình Chính phủ trước ngày 20/6/2026. Đồng thời, Bộ cũng cần sớm hoàn thiện Nghị định hướng dẫn một số điều của Luật Chuyển đổi số theo đúng kế hoạch.

Tiếp tục hoàn thiện các chính sách phát triển khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo

Song song với việc hoàn thiện Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Công nghệ cao, Bộ KH&CN đang triển khai xây dựng nhiều văn bản quan trọng như Nghị định về hoạt động của Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia, Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Chuyển đổi số cùng các quy định liên quan đến phát triển trí tuệ nhân tạo.

Đối với Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia, định hướng hiện nay là không thành lập quỹ mới mà nghiên cứu lồng ghép các nhiệm vụ phát triển trí tuệ nhân tạo vào các quỹ hiện có nhằm tận dụng hiệu quả nguồn lực, tránh chồng chéo trong tổ chức và quản lý.

Bên cạnh việc hoàn thiện các nghị định, Bộ KH&CN cũng đang tập trung xây dựng Nghị quyết tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong cơ chế lập, phân bổ và giao dự toán chi sự nghiệp khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời nghiên cứu đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khoa học và Công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách về công nghệ cao sẽ góp phần tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển các sản phẩm công nghệ cao.

An Dương