Chuyển đổi số và xanh hóa mở hướng nâng cao năng suất, gia tăng giá trị

Trước sức ép từ giá nguyên, nhiên vật liệu tăng cao và yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường xuất khẩu, nhiều doanh nghiệp tại Huế đang chuyển hướng từ mở rộng quy mô đơn thuần sang nâng cao chất lượng tăng trưởng bằng hai trụ cột “số hóa” và “xanh hóa”. Đây không chỉ là giải pháp tiết giảm chi phí, mà còn là bước đi chiến lược để nâng sức cạnh tranh trong dài hạn.

Tại các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn, quá trình chuyển đổi này đã có những chuyển động rõ nét. Ở Khu công nghiệp Phong Điền - Viglacera, Công ty TNHH Công nghệ và Bảo hộ Kanglongda Việt Nam chủ động đầu tư nâng cấp dây chuyền tự động hóa trong sản xuất găng tay bảo hộ xuất khẩu. Với hơn 2.600 lao động và doanh thu khoảng 110 triệu USD, việc ứng dụng công nghệ hiện đại không chỉ giúp doanh nghiệp giữ vững thị trường tại châu Mỹ, Nhật Bản mà còn từng bước chuẩn hóa quy trình theo hướng sản xuất thông minh.

Bên cạnh tăng quy mô, nhiều nhà máy tập trung vào số hóa và xanh hóa quy trình sản xuất.

Đại diện doanh nghiệp cho biết, cùng với mở rộng sản xuất, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường tự động hóa nhằm nâng năng suất, giảm chi phí và kiểm soát chất lượng tốt hơn. Song song đó, doanh nghiệp chú trọng đào tạo kỹ năng kỹ thuật, quản trị cho lực lượng lao động địa phương để thích ứng với môi trường sản xuất hiện đại.

Không riêng Kanglongda, Công ty cổ phần Chăn nuôi C.P Việt Nam - Chi nhánh nhà máy tại Huế cũng đang đầu tư nâng cấp dây chuyền chế biến, siết chặt kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm thông qua số hóa quy trình sản xuất. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp nâng hiệu quả vận hành mà còn tăng khả năng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng các yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt từ chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thực tiễn cho thấy, tăng trưởng công nghiệp nếu tiếp tục dựa chủ yếu vào mở rộng quy mô sẽ khó tạo ra đột phá về năng suất và giá trị gia tăng. Đây cũng là lý do yêu cầu chuyển dịch từ “tăng trưởng theo chiều rộng” sang “tăng trưởng theo chiều sâu” đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết, trong đó đổi mới sáng tạo, số hóa sản xuất được xem là động lực trung tâm.

Đáng chú ý, số hóa hiện không dừng ở ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, mà đang đi sâu vào số hóa toàn bộ chuỗi sản xuất, từ nguyên liệu đầu vào, vận hành dây chuyền, kiểm soát chất lượng đến phân phối sản phẩm. Khi dữ liệu được kết nối và xử lý theo thời gian thực, doanh nghiệp có thể chủ động tối ưu vận hành, giảm tồn kho, tiết kiệm năng lượng và nâng độ chính xác trong từng công đoạn.

Theo lộ trình tại một số cụm công nghiệp như An Hòa, Thủy Phương, mục tiêu đến năm 2030 sẽ có tối thiểu 30% doanh nghiệp ứng dụng các nền tảng quản trị thông minh như ERP, IoT để giám sát tiêu thụ năng lượng, tối ưu dây chuyền, qua đó cắt giảm từ 15-20% chi phí vận hành. Đây được xem là bước đi quan trọng để nâng cao năng suất trên nền tảng công nghệ.

Tuy nhiên, “số” mới chỉ là một nửa của bài toán. Cùng với số hóa, yếu tố “xanh” đang nhanh chóng trở thành tiêu chí bắt buộc trong sản xuất. Trong bối cảnh các rào cản về phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn môi trường liên tục được siết chặt, xanh hóa không còn chỉ là câu chuyện trách nhiệm mà đang trực tiếp gắn với năng lực cạnh tranh.

Đề án thí điểm cụm công nghiệp sinh thái tại Thủy Phương đang cho thấy hướng đi này rõ nét hơn, khi khuyến khích doanh nghiệp sử dụng năng lượng tái tạo, tái sử dụng nước, tuần hoàn phụ phẩm và hướng tới đạt các chứng chỉ môi trường như ISO 14001 hay tiêu chuẩn công trình xanh. Những tiêu chuẩn này không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng quy định, mà còn là điều kiện để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong bối cảnh Việt Nam cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, doanh nghiệp chậm chuyển đổi có nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh, thậm chí bị loại khỏi các thị trường xuất khẩu lớn. Ngược lại, doanh nghiệp chủ động đầu tư số hóa gắn với sản xuất xanh đang có cơ hội tạo ra “đòn bẩy kép” vừa giảm chi phí, vừa gia tăng giá trị.

Không chỉ dừng ở các ngành công nghiệp truyền thống, Huế còn được đánh giá có nhiều dư địa phát triển các ngành công nghiệp sạch, công nghiệp sáng tạo, y sinh, công nghệ thông tin và dịch vụ công nghiệp tri thức – những lĩnh vực tạo giá trị gia tăng cao nhưng ít tác động môi trường, phù hợp định hướng phát triển bền vững.

Doanh nghiệp chú trọng cải tiến máy móc, số hóa vào các công đoạn sản xuất.

Để hai trụ cột “số” và “xanh” thực sự phát huy hiệu quả, yếu tố con người tiếp tục giữ vai trò then chốt. Quá trình chuyển đổi không chỉ cần công nghệ, mà còn đòi hỏi nguồn nhân lực có khả năng vận hành hệ thống tự động hóa, làm chủ công nghệ và tham gia đổi mới sáng tạo. Mục tiêu nâng tỷ lệ lao động công nghiệp qua đào tạo lên 75-80% vào năm 2030 cho thấy định hướng đầu tư cho năng suất từ gốc.

Cùng với đó, việc hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo, kết nối doanh nghiệp với cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu được kỳ vọng tạo động lực cho chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cấp chuỗi giá trị sản xuất nội vùng.

Rõ ràng, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng dựa vào năng suất, công nghệ và tiêu chuẩn xanh, chuyển dịch từ “chiều rộng” sang “chiều sâu” thông qua số hóa và xanh hóa không còn là xu hướng, mà là con đường tất yếu để công nghiệp Huế nâng tầm giá trị, tăng sức chống chịu và phát triển bền vững. Hai trụ cột “số” và “xanh” vì thế đang trở thành đòn bẩy kép cho tăng năng suất trong giai đoạn mới.

Hiền Anh