Công nghiệp công nghệ số - động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế

1. Kết quả hoạt động nổi bật

1.1. Hoạt động/sự kiện nổi bật

Tổ chức Diễn đàn quốc gia về phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam năm 2025.

Tổ chức Giải thưởng Sản phẩm công nghệ số Make in Viet Nam năm 2025, tôn vinh các sản phẩm xuất sắc.

Thành lập và đưa vào hoạt động Trung tâm quốc gia về hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn.

1.2. Số liệu phát triển ngành

Năm 2025, ngành công nghiệp công nghệ số tiếp tục khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế, với các chỉ số tài chính và xuất khẩu tăng trưởng vượt bậc, vượt xa kế hoạch đề ra:

Về doanh thu và đóng góp kinh tế:

Doanh thu toàn ngành ước đạt 198 tỷ USD, tăng trưởng 26% so với năm 2024 và vượt 16% so với kế hoạch năm.

Đóng góp vào GDP ước đạt 1.075.120 tỷ đồng, tăng 10% so với năm 2024 (đạt 105% kế hoạch).

Hiệu quả hoạt động rất cao với lợi nhuận ước đạt hơn 371.000 tỷ đồng (tăng 33%); nộp ngân sách nhà nước ước đạt gần 70.000 tỷ đồng (tăng 28% so với cùng kỳ).

Về xuất khẩu:

Kim ngạch xuất khẩu phần cứng, điện tử ước đạt 178 tỷ USD, tăng trưởng mạnh mẽ 35% so với năm 2024, hoàn thành 112% kế hoạch năm, tiếp tục giữ vững vị thế là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của quốc gia.

Về phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp:

Số lượng doanh nghiệp công nghệ số ước đạt 80.052 doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 10% so với năm 2024, cho thấy sức sống và sự mở rộng mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp công nghệ trong nước.

1.3. Kết quả công tác chỉ đạo điều hành

Năm 2025, công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực công nghiệp công nghệ số được Bộ KH&CN triển khai toàn diện, từ hoàn thiện thể chế đến thúc đẩy các ngành công nghiệp mũi nhọn như bán dẫn và phát triển thương hiệu quốc gia "Make in Viet Nam":

Về xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý:

Bộ KH&CN đã tập trung cao độ nguồn lực để hoàn thiện khung pháp lý, tạo môi trường thuận lợi nhất cho công nghiệp công nghệ số phát triển bứt phá: Đã chỉ đạo nghiên cứu, hoàn thiện và trình cấp có thẩm quyền ban hành/ban hành theo thẩm quyền hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đồ sộ, bao gồm: 01 Luật (Luật Công nghiệp công nghệ số), 02 Nghị định của Chính phủ, 04 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 06 Thông tư. Các văn bản này đã kịp thời tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế đầu tư, ưu đãi thuế và thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm công nghệ, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho doanh nghiệp hoạt động.

Về phát triển công nghiệp bán dẫn:

Xác định đây là ngành công nghiệp trọng yếu quốc gia, Bộ đã có những chỉ đạo quyết liệt và cụ thể: (1) Tổ chức triển khai bài bản Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050; (2) Đã xây dựng và ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, đảm bảo sự phối hợp thống nhất, xuyên suốt giữa các bộ, ngành; (3) Đặc biệt, đã thành lập và đưa vào hoạt động Trung tâm quốc gia về hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn. Đây là bước tiến quan trọng trong việc làm chủ công nghệ, hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước thiết kế, đo kiểm và sản xuất thử nghiệm, giảm thiểu chi phí và rủi ro R&D.

Về phát triển thị trường và doanh nghiệp công nghệ số:

Giải quyết bài toán lớn: Chỉ đạo xây dựng và công bố "Danh mục các bài toán lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số" (Quyết định số 1144/QĐ-BKHCN ngày 04/6/2025). Việc này nhằm định hướng thị trường, đặt hàng cho các doanh nghiệp công nghệ số tập trung giải quyết các vấn đề trọng tâm của đất nước.

Tôn vinh và kết nối: Chỉ đạo tổ chức Diễn đàn quốc gia về phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam năm 2025 và Giải thưởng Sản phẩm công nghệ số Make in Viet Nam năm 2025 nhằm tôn vinh các sản phẩm xuất sắc và tạo động lực, truyền cảm hứng cho cộng đồng doanh nghiệp công nghệ.

Thúc đẩy nội địa hóa: Chỉ đạo triển khai quyết liệt các giải pháp nâng cao tỷ lệ nội địa hóa trong các sản phẩm công nghiệp, công nghệ; ưu tiên các lĩnh vực KH&CN then chốt cần gia tăng hàm lượng giá trị Việt Nam.

Về xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu:

Chiến lược thương hiệu: Chỉ đạo thực hiện đồng bộ các hoạt động xúc tiến đầu tư và xây dựng thương hiệu ngành công nghiệp công nghệ số "Make in Viet Nam".

Quảng bá sản phẩm: Đẩy mạnh tuyên truyền về Chương trình sản phẩm CNTT thương hiệu Việt; thực hiện Đề án thông tin tuyên truyền Chiến lược phát triển thương mại trong nước.

Kích cầu tiêu dùng: Triển khai hiệu quả Cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số, giúp các sản phẩm phần mềm, phần cứng và dịch vụ CNTT trong nước chiếm lĩnh thị phần nội địa.

Về phát triển hạ tầng khu công nghiệp CNTT:

Bộ đã tích cực hướng dẫn, thúc đẩy các địa phương quy hoạch và xây dựng các khu công nghệ số/khu CNTT tập trung. Trong năm 2025, đã trình và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt thành lập Khu CNTT tập trung Bình Dương, nâng tổng số khu CNTT tập trung trên cả nước lên 08 khu (tính đến hết tháng 11/2025). Các khu này đang dần trở thành hạt nhân thu hút đầu tư FDI và quy tụ các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu.

2. Khó khăn, vướng mắc/tồn tại, nguyên nhân và giải pháp

2.1. Khó khăn, vướng mắc/tồn tại

Hệ sinh thái: Thiếu tính bền vững, doanh nghiệp trong nước chưa tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Nhân lực: Thiếu hụt nghiêm trọng đội ngũ chuyên gia cao cấp, tổng công trình sư trong các công nghệ lõi.

2.2. Nguyên nhân và giải pháp

Doanh nghiệp chủ yếu dừng ở mức ứng dụng, chưa làm chủ công nghệ lõi.

Chưa đáp ứng được yêu cầu khắt khe của các tập đoàn quốc tế để nhận chuyển giao công nghệ.

Cơ chế thu hút nhân tài chưa đủ mạnh để tạo ra đội ngũ chuyên gia đầu ngành.

3. Nhiệm vụ trọng tâm năm 2026

Mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể:

Doanh thu đạt 224 tỷ USD (tăng 13%); Lợi nhuận đạt hơn 408.000 tỷ đồng.

Xuất khẩu phần cứng, điện tử đạt 199 tỷ USD.

Số lượng doanh nghiệp công nghệ số đạt 89.000 doanh nghiệp.

Nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu:

Triển khai Luật: Tập trung triển khai Luật Công nghiệp công nghệ số và hệ thống văn bản hướng dẫn (về khu công nghệ số, ưu đãi đầu tư, tiêu chí nhập khẩu thiết bị bán dẫn...).

Công nghiệp bán dẫn: Đẩy mạnh thực hiện Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn; ban hành các danh mục sản phẩm, công nghệ trọng điểm được ưu đãi đầu tư.

Phát triển doanh nghiệp: Triển khai Đề án hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ số vươn ra toàn cầu và hình thành các tập đoàn công nghệ lớn dẫn dắt thị trường.

Thanh Tùng