Dệt may Việt Nam giữ vững top 3 thế giới, tăng tốc chuyển đổi giữa áp lực chi phí

Chia sẻ tại Triển lãm Quốc tế ngành Công nghiệp Dệt & May - Thiết bị, Nguyên phụ liệu và Vải (SaigonTex – SaigonFabric 2026) diễn ra ngày 8/4, tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho biết, dệt may không chỉ đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế mà còn giữ vai trò quan trọng trong ổn định vĩ mô và tạo việc làm. Đáng chú ý, năm 2025, ngành đạt mức xuất siêu khoảng 21 tỷ USD, tiếp tục là một trong những trụ cột của cán cân thương mại quốc gia.

Một điểm sáng khác là mức độ hội nhập ngày càng sâu rộng. Hiện sản phẩm dệt may Việt Nam đã có mặt tại 138 thị trường trên toàn cầu. Cùng với đó, tỷ lệ giá trị nội địa đạt khoảng 52%, cho thấy năng lực tự chủ nguyên phụ liệu đang được cải thiện rõ rệt. Đây là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp tận dụng tốt hơn ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đoàn đại biểu tham quan các gian hàng trưng bày tại Triển lãm SaigonTex – SaigonFabric 2026 diễn ra ngày 8/4 tại SEEC. (Ảnh: Kim Thoa)

Không chỉ phụ thuộc vào xuất khẩu, thị trường nội địa hơn 100 triệu dân cũng đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng. Năm 2025, quy mô thị trường trong nước đạt khoảng 5,5 tỷ USD, phục hồi tích cực nhờ các chương trình kích cầu và xu hướng tiêu dùng ưu tiên hàng Việt. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, thiết kế và yếu tố thân thiện môi trường – những tiêu chí buộc doanh nghiệp phải nâng cấp sản phẩm.

Tuy vậy, bước sang năm 2026, bức tranh ngành dệt may trở nên thách thức hơn. Theo Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam Cao Hữu Hiếu, các biến động địa chính trị và thương mại toàn cầu đang tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng. Ngay trong quý I/2026, chi phí logistics tăng mạnh, thời gian giao hàng kéo dài, trong khi nhu cầu tại một số thị trường chưa phục hồi ổn định. Điều này đẩy doanh nghiệp vào thế ‘kẹp chi phí – giữ đơn hàng’, buộc phải tái cấu trúc để tồn tại.

Trong bối cảnh đó, các nền tảng kết nối và cập nhật công nghệ như Triển lãm SaigonTex – SaigonFabric 2026 đang đóng vai trò hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm giải pháp mới. Sự kiện quy tụ hơn 1.000 doanh nghiệp từ 22 quốc gia và vùng lãnh thổ, giới thiệu nhiều công nghệ sản xuất, nguyên phụ liệu và giải pháp kiểm soát chất lượng trong toàn chuỗi dệt may.

Đáng chú ý, các xu hướng như tự động hóa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý sản xuất hay phát triển vật liệu thân thiện môi trường, mô hình kinh tế tuần hoàn đang được nhiều doanh nghiệp quan tâm, nhằm tối ưu vận hành và đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Khách tham quan triển lãm tìm hiểu các sản phẩm vải trưng bày tại gian hàng. (Ảnh: Kim Thoa)

Để đạt mục tiêu xuất khẩu khoảng 49 tỷ USD trong năm 2026, ngành dệt may đang đẩy mạnh tái cấu trúc. Trọng tâm là đa dạng hóa thị trường, tránh phụ thuộc vào một số khu vực truyền thống; đồng thời mở rộng danh mục sản phẩm theo hướng giá trị gia tăng cao.

Song song đó, chuyển đổi số và đầu tư công nghệ được xem là “đòn bẩy” quan trọng. Việc ứng dụng tự động hóa, trí tuệ nhân tạo trong quản lý sản xuất và kiểm soát chất lượng không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao năng suất, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của đối tác quốc tế.

Một xu hướng khác đang nổi lên là phát triển sản xuất xanh và bền vững. Các thị trường lớn ngày càng siết chặt yêu cầu về môi trường, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội. Điều này buộc doanh nghiệp Việt Nam phải chuyển đổi sang sử dụng nguyên liệu thân thiện môi trường, tối ưu năng lượng và tham gia vào mô hình kinh tế tuần hoàn.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, lợi thế về quy mô không còn đủ để đảm bảo tăng trưởng. Khả năng thích ứng, đổi mới và nâng cao giá trị sẽ là yếu tố quyết định để dệt may Việt Nam giữ vững vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Kim Thoa