Doanh nghiệp dược đẩy mạnh áp dụng ISO 14001, tăng tốc chuyển đổi xanh

Trong bối cảnh chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu tất yếu của nền kinh tế, đặc biệt khi Việt Nam cam kết thực hiện các mục tiêu giảm phát thải và phát triển bền vững, khoa học và công nghệ được xem là động lực trung tâm thúc đẩy quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng. Những tiến bộ về công nghệ sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng, quản lý chất thải và kinh tế tuần hoàn đang mở ra cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc hoạt động theo hướng hiệu quả và thân thiện với môi trường. Không chỉ dừng ở việc tuân thủ quy định pháp luật, chuyển đổi xanh còn đòi hỏi sự thay đổi từ tư duy quản trị, chiến lược đầu tư đến cách thức tổ chức sản xuất.

Đối với ngành dược phẩm thuộc lĩnh vực gắn trực tiếp với chăm sóc và bảo vệ sức khỏe con người nên yêu cầu này càng trở nên cấp thiết. Hoạt động sản xuất thuốc, từ khai thác nguyên liệu, chiết xuất hoạt chất đến xử lý chất thải, đều có khả năng tác động đến môi trường nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Vì vậy, việc chủ động áp dụng các hệ thống quản lý môi trường, đầu tư công nghệ sạch và tối ưu hóa sử dụng tài nguyên không chỉ thể hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp mà còn là nền tảng bảo đảm sự phát triển ổn định, lâu dài và nâng cao uy tín trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp dược trong nước đã chủ động xây dựng và vận hành hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001 nhằm kiểm soát rủi ro, tiết kiệm tài nguyên và giảm thiểu phát thải. Tiêu biểu là Công ty Cổ phần Traphaco có hơn 40 năm kinh nghiệm trong nghiên cứu và bào chế thuốc từ dược liệu.

Doanh nghiệp dược áp dụng hệ thống quản lý môi trường theo ISO 14001 và duy trì cải tiến liên tục trong quá trình vận hành

Với định hướng phát triển công nghiệp dược dựa trên nguồn nguyên liệu trong nước, doanh nghiệp chú trọng xây dựng chuỗi giá trị xanh từ vùng trồng đến nhà máy sản xuất. Công nghệ chiết xuất hiện đại được đầu tư nhằm tối ưu nhiệt độ, áp suất, bảo toàn hoạt chất tự nhiên đồng thời giảm tiêu hao năng lượng và dung môi hữu cơ. Bã dược liệu sau sản xuất được tái sử dụng làm phân bón, góp phần hạn chế chất thải. Doanh nghiệp đã áp dụng hệ thống quản lý môi trường theo ISO 14001 và duy trì cải tiến liên tục trong quá trình vận hành.

Hay tại Công ty TNHH Liên doanh Stellapharm cũng triển khai hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001:2015 cho toàn bộ hoạt động sản xuất, phân phối và xuất khẩu dược phẩm. Việc đạt chứng nhận quốc tế giúp doanh nghiệp kiểm soát hiệu quả chất thải, khí thải và sử dụng hợp lý nguồn lực, đồng thời tích hợp quản lý môi trường với hệ thống an toàn và sức khỏe nghề nghiệp. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm khẳng định cam kết phát triển bền vững và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang chuyển mình mạnh mẽ dưới áp lực đổi mới công nghệ, yêu cầu ngày càng cao về chất lượng sản phẩm và sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường dược phẩm, câu chuyện tăng năng suất đi đôi với đảm bảo chất lượng đang trở thành trục xuyên suốt trong chiến lược phát triển của nhiều doanh nghiệp Việt Nam. Và Công ty Cổ phần Dược Hậu Giang (DHG Pharma) là một trong những đơn vị điển hình triển khai các công cụ tăng năng suất đạt hiệu quả và phát triển bền vững.

Với tầm nhìn hướng tới chuẩn mực quốc tế, DHG Pharma không chỉ dừng lại ở việc đầu tư cơ sở vật chất hiện đại mà còn mạnh dạn áp dụng hàng loạt công cụ quản lý tiên tiến như Kaizen, 5S, Six Sigma, JIT, kết hợp triển khai các tiêu chuẩn khắt khe như Japan-GMP, ISO 9001, ISO 14001. Sự tích hợp các phương pháp này đã tạo nên một hệ sinh thái vận hành tối ưu, đồng bộ từ quy trình sản xuất, quản lý chất lượng, chuỗi cung ứng đến đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Kể từ năm 2019 đến nay, DHG Pharma ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận ấn tượng, đúng theo kế hoạch đề ra. Điều này minh chứng cho chiến lược kinh doanh hiệu quả và sự quản trị sáng suốt của ban lãnh đạo, tạo dựng niềm tin vững chắc cho các nhà đầu tư.

Trong khi đó, Công ty Cổ phần Dược phẩm Otsuka Việt Nam xác định quản lý môi trường là một phần không thể tách rời trong chiến lược kinh doanh. Doanh nghiệp áp dụng ISO 14001:2015 với các nguyên tắc tuân thủ pháp luật môi trường, ngăn ngừa ô nhiễm, tăng cường truyền thông nội bộ và cải tiến liên tục. Việc lồng ghép tiêu chí môi trường vào quy trình sản xuất giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát phát thải vào không khí, đất và nước, đồng thời xử lý chất thải an toàn.

Trong bối cảnh các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG) ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc trong chuỗi cung ứng toàn cầu, việc áp dụng hệ thống quản lý môi trường theo ISO 14001 không chỉ giúp doanh nghiệp dược giảm thiểu tác động sinh thái mà còn nâng cao uy tín, mở rộng cơ hội hợp tác quốc tế. Chuyển đổi xanh vì thế không còn là lựa chọn mang tính phong trào, mà là con đường tất yếu để ngành dược Việt Nam phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, ngành dược Việt Nam vẫn đang đối mặt với không ít thách thức trên hành trình chuyển đổi xanh. Trở ngại lớn nhất là vấn đề tài chính, khi chi phí đầu tư ban đầu cho công nghệ sạch, dây chuyền sản xuất tiết kiệm năng lượng hay cải tạo hạ tầng theo hướng thân thiện môi trường thường ở mức cao, vượt quá khả năng của nhiều doanh nghiệp.

Thực tế cho thấy phần lớn doanh nghiệp dược trong nước là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nguồn lực còn hạn chế, trong khi việc tiếp cận các gói tín dụng xanh hoặc quỹ hỗ trợ vẫn chưa thực sự thuận lợi. Có ý kiến cho rằng khoảng 90% doanh nghiệp Việt Nam chưa sẵn sàng cho chuyển đổi xanh do vướng mắc về vốn và năng lực quản trị.

Cùng với đó, hệ sinh thái doanh nghiệp đang tồn tại sự phân hóa rõ rệt. Một bên là các tập đoàn lớn hoặc doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài, startup công nghệ cao có điều kiện tiếp cận nguồn vốn xanh và công nghệ hiện đại; bên còn lại là khối doanh nghiệp nhỏ và vừa – chiếm tới 97% tổng số doanh nghiệp vẫn loay hoay với những rào cản cơ bản về tài chính, công nghệ và thông tin thị trường. Tư duy phổ biến hiện nay vẫn xem đầu tư cho môi trường là khoản chi phí bắt buộc để đáp ứng quy định, thay vì nhìn nhận đó là cơ hội chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu vận hành và tạo giá trị dài hạn.

Ngoài bài toán vốn, nguồn nhân lực cũng là điểm nghẽn đáng lưu ý. Việc triển khai, vận hành công nghệ mới, công nghệ số hay các hệ thống quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế đòi hỏi đội ngũ kỹ sư, chuyên gia có kiến thức liên ngành về môi trường, kỹ thuật, quản trị và chuyển đổi số. Tuy nhiên, nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này vẫn còn thiếu hụt. 

Do đó, để chuyển đổi xanh thực sự hiệu quả, doanh nghiệp cần tiếp tục đầu tư vào đổi mới công nghệ, phát triển các giải pháp tiết kiệm năng lượng, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải carbon. Đồng thời, việc hoàn thiện cơ chế chính sách, tăng cường hỗ trợ tài chính xanh và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo sẽ tạo nền tảng vững chắc cho quá trình này.

An Dương