Đổi mới quản trị, ứng dụng công nghệ nâng cao năng suất, chất lượng ngành than

Theo thông tin từ Tập đoàn Công nghiệp Than, Khoáng sản Việt Nam (TKV), KPI được xác định không chỉ là công cụ đo lường kết quả mà còn là “đòn bẩy” thúc đẩy đổi mới quản trị, gắn trách nhiệm của từng bộ phận, cá nhân với mục tiêu chung của doanh nghiệp. Nhờ tổ chức điều hành sản xuất bám sát các chỉ tiêu cụ thể, ngay trong tháng 1/2026, hoạt động sản xuất kinh doanh của TKV ghi nhận nhiều kết quả tích cực.

Sản lượng than nguyên khai đạt 3,38 triệu tấn, vượt 6,5% kế hoạch tháng và tăng 14,5% so với cùng kỳ năm trước. Than sạch sản xuất đạt 3,43 triệu tấn, hoàn thành 100,6% kế hoạch và tăng 11,5%. Sản lượng than tiêu thụ ước đạt 3,88 triệu tấn, cho thấy khả năng đáp ứng thị trường và tổ chức sản xuất ổn định của Tập đoàn.

Công nhân Công ty CP Cơ khí Hòn Gai vận hành thiết bị tự động hóa để chế tạo sản phẩm cơ khí.

Không chỉ riêng than, nhiều lĩnh vực sản xuất khác của TKV cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực khi được quản trị theo KPI, qua đó bảo đảm hài hòa giữa sản lượng và chất lượng. Ước tính doanh thu hợp nhất toàn Tập đoàn trong tháng 1/2026 đạt 13,68 nghìn tỷ đồng, tăng 11,9% so với cùng kỳ, đồng thời dự kiến nộp ngân sách nhà nước khoảng 2,5 nghìn tỷ đồng. Những con số này cho thấy KPI đang dần trở thành công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp ngành than nâng cao hiệu quả hoạt động trong bối cảnh chi phí đầu vào và yêu cầu về an toàn, môi trường ngày càng cao.

Song song với đổi mới quản trị, cơ giới hóa và chuyển đổi công nghệ trong khai thác than, đặc biệt là khai thác hầm lò cũng được xem là yếu tố then chốt tạo nền tảng cho tăng năng suất bền vững. Tại Quảng Ninh, địa bàn trọng điểm của ngành than, nhiều đơn vị thành viên TKV đã đẩy mạnh ứng dụng thiết bị cơ giới, tự động hóa và điều hành sản xuất tập trung.

Thực tiễn tại Công ty Than Nam Mẫu cho thấy hiệu quả rõ rệt của hướng đi này. Trong 9 tháng năm 2025, doanh nghiệp đã sản xuất trên 2,1 triệu tấn than, đạt khoảng 80% kế hoạch năm và hướng tới mục tiêu 2,75 triệu tấn, mức cao nhất từ trước tới nay. Việc áp dụng máy đào Com-bai kết hợp hệ thống băng tải thay thế phương thức khoan, nổ mìn truyền thống không chỉ rút ngắn thời gian đào lò mà còn nâng cao mức độ an toàn và tính ổn định trong sản xuất.

Ở quy mô toàn Tập đoàn, cơ giới hóa hầm lò đang được triển khai ngày càng đồng bộ. Năm 2024, sản lượng khai thác than bằng cơ giới hóa đạt hơn 3,6 triệu tấn, chiếm 13,41% tổng sản lượng khai thác hầm lò. TKV hiện vận hành 13 dây chuyền cơ giới hóa, với tổng sản lượng giai đoạn 2020-2024 đạt trên 18,2 triệu tấn, gần gấp đôi so với giai đoạn 2015 - 2019.

Cùng với đó, tự động hóa trong điều hành sản xuất được đẩy mạnh khi 100% đơn vị có phòng điều hành tập trung, khoảng 70% mỏ tự động hóa hệ thống điện và gần 62% mỏ tự động hóa hệ thống quạt gió, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và giảm rủi ro trong sản xuất.

KPI đóng vai trò trong thực tiễn sản xuất quy mô lớn.

Đáng chú ý, KPI không chỉ tác động đến hiệu quả sản xuất mà còn tạo sự gắn kết giữa mục tiêu doanh nghiệp và người lao động. Việc lượng hóa kết quả công việc giúp công nhân hiểu rõ vai trò, trách nhiệm và đóng góp của mình trong chuỗi sản xuất.

Điển hình như Công ty CP Kinh doanh than Cẩm Phả, trong bối cảnh thị trường than cho điện gặp nhiều sức ép, vẫn tiêu thụ được hơn 2,17 triệu tấn than trong năm 2025, đạt khoảng 95% kế hoạch năm. Thu nhập bình quân của người lao động đạt khoảng 18 triệu đồng/người/tháng, cho thấy quản trị theo KPI không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn góp phần cải thiện đời sống người lao động.

Từ thực tiễn trên có thể thấy, sự kết hợp giữa quản trị bằng KPI và đẩy mạnh cơ giới hóa, chuyển đổi công nghệ đang tạo ra động lực mới cho ngành than Việt Nam trong nâng cao năng suất và chất lượng theo hướng hiện đại, bền vững. Trong thời gian tới, việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống KPI, mở rộng ứng dụng công nghệ số, tự động hóa và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là nền tảng quan trọng để ngành than thích ứng với yêu cầu phát triển mới, đồng thời giữ vững vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Thanh Hiền