Dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về mức độ nhu cầu thông tin trong BIM

Dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về “Mô hình hóa thông tin công trình - Mức độ nhu cầu thông tin - Phần 1: Khái niệm và nguyên tắc” đang được Bộ Xây dựng giao Viện Kinh tế xây dựng chủ trì nghiên cứu, biên soạn, nhằm thống nhất các khái niệm và nguyên tắc về xác định, cung cấp và trao đổi thông tin trong các dự án xây dựng.

Tiêu chuẩn tập trung vào mức độ nhu cầu thông tin, một nội dung quan trọng trong quá trình ứng dụng BIM (Building Information Modeling - mô hình hóa thông tin công trình). Việc xác định đúng lượng và loại thông tin cần thiết giúp các bên tham gia dự án tránh cung cấp thiếu thông tin hoặc tạo ra lượng dữ liệu vượt quá nhu cầu sử dụng.

Theo dự thảo, mức độ nhu cầu thông tin được xác định dựa trên ba nhóm thành phần chính gồm thông tin hình học, thông tin phi hình học và tài liệu. Đây là cơ sở để mô tả cụ thể loại thông tin cần được tạo lập, trao đổi hoặc cung cấp tùy theo từng mục đích và giai đoạn của dự án.

Trong thực tế, một công trình có sự tham gia của nhiều chủ thể, từ chủ đầu tư, đơn vị tư vấn, thiết kế, nhà thầu đến các đơn vị quản lý, vận hành. Mỗi giai đoạn lại phát sinh những nhu cầu thông tin khác nhau. Nếu không xác định rõ phạm vi thông tin cần cung cấp, dữ liệu có thể bị thiếu, không đồng nhất hoặc dư thừa, gây khó khăn cho quá trình trao đổi và sử dụng.

Dự thảo tiêu chuẩn đưa ra các nguyên tắc nhằm tạo cách tiếp cận thống nhất khi xác định nhu cầu thông tin. Theo đó, thông tin được yêu cầu cần phù hợp với mục đích sử dụng, không chỉ tập trung vào số lượng dữ liệu mà còn phải xem xét nội dung, mức độ chi tiết và hình thức cung cấp.

Các quy định trong dự thảo cũng được đặt trong mối liên hệ với những tiêu chuẩn liên quan đến mô hình hóa và trao đổi thông tin công trình, trong đó có TCVN 14177-1 và ISO 29481-1. Việc thống nhất cách xác định nhu cầu thông tin có thể hỗ trợ quá trình trao đổi dữ liệu giữa các bên, đặc biệt trong những dự án có nhiều hệ thống và nền tảng công nghệ khác nhau.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn hướng tới các hoạt động liên quan đến thông tin công trình trong suốt vòng đời dự án. Các đối tượng có thể sử dụng khung nguyên tắc này gồm chủ sở hữu, đơn vị quản lý tài sản, tư vấn thiết kế, nhà thầu, nhà sản xuất, cơ quan quản lý và các bên tham gia vào quá trình vận hành công trình.

Điểm đáng chú ý của dự thảo là cách tiếp cận theo nhu cầu sử dụng thông tin, thay vì mặc định phải tạo lập một lượng dữ liệu lớn cho mọi giai đoạn. Điều này có ý nghĩa trong việc kiểm soát dữ liệu BIM, bởi thông tin được tạo ra cần phục vụ một mục đích cụ thể và có thể được trao đổi, sử dụng bởi các bên liên quan.

Khi được hoàn thiện và ban hành, tiêu chuẩn sẽ là một trong những cơ sở tham khảo để các tổ chức, doanh nghiệp và các bên tham gia dự án thống nhất cách hiểu và xác định nhu cầu thông tin trong quá trình ứng dụng BIM.

An Dương