Hà Nội hướng tới hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn cơ sở, quy chuẩn kỹ thuật địa phương

UBND TP Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 171/KH-UBND ngày 24/4/2026 về việc rà soát, đề xuất hoàn thiện hệ thống xây dựng tiêu chuẩn cơ sở (TCCS) và quy chuẩn kỹ thuật địa phương (QCĐP) cho giai đoạn 2026–2027. Đây là bước đi nhằm hệ thống hóa lại toàn bộ nền tảng tiêu chuẩn kỹ thuật của Thành phố, hướng tới phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý và phát triển kinh tế - xã hội.

Theo nội dung kế hoạch, trọng tâm đặt vào việc rà soát, cập nhật và hoàn thiện danh mục “khoảng trống kỹ thuật” một cách toàn diện. Quá trình này được thực hiện thông qua đối chiếu giữa thực trạng địa phương với hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN), quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) hiện hành cũng như các tiêu chuẩn quốc tế và khu vực. Qua đó, Thành phố xác định rõ những lĩnh vực chưa có quy định hoặc các quy định hiện có chưa đáp ứng yêu cầu quản lý đặc thù.

Việc nhận diện chính xác các khoảng trống tiêu chuẩn được xem là bước nền quan trọng để nâng cao năng suất quản lý. Khi các yêu cầu kỹ thuật được chuẩn hóa và cập nhật kịp thời, các hoạt động quản lý, sản xuất và cung ứng dịch vụ sẽ có cơ sở rõ ràng, giảm thiểu chồng chéo và tăng tính minh bạch trong tổ chức thực hiện.

Kế hoạch cũng nhấn mạnh việc thiết lập một khung danh mục tiêu chuẩn và quy chuẩn mới theo định hướng hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế và khu vực. Các lĩnh vực được ưu tiên bao gồm hạ tầng kỹ thuật đô thị, năng lượng, đô thị thông minh, y tế số, dữ liệu và liên thông hệ thống, chuyển đổi số và an toàn thông tin, cùng với nông nghiệp, môi trường và các lĩnh vực có yêu cầu quản lý đặc thù.

Hà Nội rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn cơ sở, quy chuẩn kỹ thuật địa phương. 

Đây đều là những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến năng suất tổng thể của nền kinh tế đô thị. Việc xây dựng tiêu chuẩn trong các lĩnh vực này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống hạ tầng và dịch vụ công mà còn tạo điều kiện để các doanh nghiệp áp dụng công nghệ mới, cải tiến quy trình và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh đó, kế hoạch đặt ra yêu cầu tổ chức tham vấn rộng rãi trong quá trình xây dựng tiêu chuẩn. Thành phố sẽ tổ chức các cuộc họp chuyên đề, hội thảo, lấy ý kiến từ chuyên gia, doanh nghiệp, hiệp hội, tổ chức khoa học và công nghệ cũng như các cơ quan quản lý chuyên ngành. Nội dung tham vấn tập trung làm rõ nhu cầu, phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, cũng như tính cần thiết và tính khả thi của từng tiêu chuẩn, quy chuẩn.

Cách tiếp cận này giúp bảo đảm các tiêu chuẩn được xây dựng sát với thực tiễn, tránh tình trạng ban hành nhưng khó áp dụng. Đồng thời, việc huy động sự tham gia của doanh nghiệp và các bên liên quan cũng góp phần nâng cao tính đồng thuận và hiệu quả triển khai trong thực tế.

Thành phố Hà Nội sẽ tăng cường phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng quốc gia và các bộ, ngành liên quan để thống nhất định hướng xây dựng tiêu chuẩn. Trên cơ sở kết quả tham vấn, Thành phố sẽ thực hiện phân luồng và xác lập lộ trình triển khai theo ba nhóm chính: đề xuất xây dựng hoặc sửa đổi TCVN, QCVN; xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn địa phương; nội địa hóa, áp dụng trực tiếp các tiêu chuẩn tiên tiến quốc tế như ISO, IEC, EN đối với các lĩnh vực mới.

Việc phân luồng rõ ràng giúp tối ưu hóa nguồn lực và rút ngắn thời gian xây dựng tiêu chuẩn. Đồng thời, việc chủ động tiếp cận và áp dụng tiêu chuẩn quốc tế cũng góp phần nâng cao chất lượng hệ thống kỹ thuật, tạo điều kiện cho sản phẩm và dịch vụ của Hà Nội tham gia sâu hơn vào thị trường khu vực và toàn cầu.

Kế hoạch 171/KH-UBND không chỉ dừng ở việc rà soát mà còn hướng tới xây dựng lộ trình triển khai cụ thể cho từng nhóm tiêu chuẩn, quy chuẩn. Đây là cơ sở để Thành phố từng bước hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn địa phương theo hướng đồng bộ, hiện đại và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới mô hình tăng trưởng, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật đóng vai trò như công cụ quản lý nền tảng. Việc hoàn thiện hệ thống này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, giảm chi phí tuân thủ, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất.

Bảo Linh