Hà Nội: Sương mù bao phủ cùng ô nhiễm không khí ở mức nguy hại

Theo AirVisual (tổ chức đo chất lượng không khí thế giới), chỉ số chất lượng không khí (AQI) nhiều nơi ở thủ đô vào sáng 2/2/2024 là trên 200 (0-50 là chỉ số tốt). Đây là tình trạng ô nhiễm ở mức nguy hại, ảnh hưởng đến người già, trẻ nhỏ, gây bệnh hô hấp như viêm phổi, viêm phế quản, suy hô hấp.

Cũng theo AirVisual, chỉ số bụi mịn PM2.5 (những hạt bụi li ti trong không khí, khi nồng độ tăng lên, không khí sẽ mờ đi và tầm nhìn bị giảm trông giống như sương mù) hôm nay tại thành phố là 185 µg/m³, gấp 37 lần quy định về chất lượng không khí hàng năm của WHO (5 µg/m3). Dự báo trong những ngày tới, các chỉ số vẫn tiếp tục ở mức nguy hại, đặc biệt là sáng sớm.

Ô nhiễm không khí tại Hà Nội ở mức báo động. Ảnh: IQAir.

Còn trên ứng dụng theo dõi chất lượng không khí PamAir (mạng lưới theo dõi chất lượng không phủ khắp 63 tỉnh thành Việt Nam), nhiều điểm đo tại thủ đô có chỉ số chất lượng không khí màu đỏ và tím (mức nguy hiểm). Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nói hình thái thời tiết sương mù, mưa phùn, nồm ẩm này sẽ kéo dài ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trong vài ngày tới.

Lý giải về hiện tượng sương mù dày đặc tại thủ đô ngày Tết ông Công ông Táo, Bác sĩ Lê Hoàn, Trưởng Khoa Nội tiết - Hô hấp, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết sương mù dày đặc là do độ ẩm không khí cao, nhiệt độ thấp. Thời tiết này ảnh hưởng rất nhiều đến người có bệnh hô hấp mạn tính, người già và trẻ nhỏ, tạo điều kiện cho virus và vi khuẩn phát triển, lây bệnh, từ đó gia tăng các nhiễm trùng hô hấp. Hít thở không khí trong thời tiết sương mù khiến bạn phải tiếp xúc với không khí lạnh và nhiều nước, gây ớn lạnh, ho, sổ mũi, ngứa mắt…

Ngoài ra, trong lớp sương mù dày đặc còn có bụi mịn và các loại khí thải sinh hoạt, tạp chất càng làm cho hệ hô hấp bị kích thích, gây khó thở, khó chịu hơn. Khi vào cơ thể, bụi mịn sẽ xâm nhập vào đường thở, gây tổn thương niêm mạc khí quản, phế quản. Chúng còn đi sâu vào các phế nang, nơi tận cùng của cơ quan trao đổi khí, làm viêm, xơ hóa phế nang dẫn đến nhiều bệnh lý về hô hấp.

"Nếu tiếp xúc lâu dài, bệnh diễn biến phức tạp, gây các bệnh phổi mạn tính", bác sĩ nói. Ngoài ra, bụi mịn kích thước quá nhỏ xuyên qua phế nang mao mạch vào trong tuần hoàn cơ thể, gây tổn thương tim mạch, đột quỵ não, ảnh hưởng não bộ nếu tiếp xúc lâu dài.

Những người có vấn đề về tim và hô hấp, phụ nữ mang thai, trẻ em và người lớn tuổi nhạy cảm với bụi mịn hơn. Các bà mẹ tiếp xúc lâu ngày có thể bị sảy thai, sinh non, dị tật bẩm sinh và tử vong.

Ngoài ra, nhiệt độ trong ngày thay đổi đột ngột, lúc hanh khô, khi ẩm ướt ảnh hưởng đến sự trao đổi chất trong cơ thể. Nhóm trẻ nhỏ, người già, người mắc bệnh hô hấp, bệnh tim, tăng huyết áp... cần thận trọng khi ra đường.

Để hạn chế tác hại sương mù và ô nhiễm không khí ở mức rất xấu (AQI ở mức 201 - 300), Bộ Y tế khuyến cáo, đối với người bình thường cần tránh các hoạt động ngoài trời trong thời gian dài hoặc tham gia các hoạt động vận động cần gắng sức. Khuyến khích thực hiện các hoạt động trong nhà; Tránh hoạt động tại các khu vực có nguy cơ ô nhiễm không khí cao. Nếu phải hoạt động tại các khu vực có nguy cơ ô nhiễm cao nên sử dụng các loại khẩu trang có thể ngăn ngừa bụi mịn; Nếu phải tham gia giao thông nên tăng cường sử dụng các phương tiện công cộng, hạn chế sử dụng xe máy, xe đạp để giảm tiếp xúc với không khí ô nhiễm; Hạn chế mở cửa sổ, cửa ra vào trong những thời điểm không khí bị ô nhiễm nặng; Vệ sinh mũi, súc họng sáng tối bằng nước muối sinh lý, đặc biệt sau khi ra đường. Tra rửa mắt bằng nước muối sinh lý vào buổi tối trước khi đi ngủ.

 Người dân không nên tham gia các hoạt động ngoài trời trong tình trạng không khí ô nhiễm như hiện tại. Ảnh: Ngọc Thành

Đối với những người nhạy cảm, Bộ Y tế khuyên cáo tránh tất cả các hoạt động ngoài trời, chuyển sang các hoạt động trong nhà hoặc chuyển sang ngày khác khi chỉ số chất lượng không khí tốt hơn. Hạn chế mở cửa sổ, cửa ra vào trong những thời điểm không khí bị ô nhiễm nặng; Nếu bắt buộc phải ra khỏi nhà cần hạn chế tối đa thời gian thực hiện các hoạt động ngoài trời và sử dụng các loại khẩu trang có thể ngăn ngừa bụi mịn. Vệ sinh mũi, súc họng sáng tối bằng nước muối sinh lý, đặc biệt sau khi ra đường. Tra rửa mắt bằng nước muối sinh lý vào buổi tối trước khi đi ngủ; Theo dõi sức khỏe, nếu xuất hiện các triệu chứng cấp tính như khó thở, ho, sốt cần đến ngay các cơ sở y tế để khám và được tư vấn, điều trị.

Bên cạnh đó, các chuyên gia khuyến nghị người dân nên sử dụng máy hút bụi để làm sạch thảm, ghế sofa và sàn nhà. Máy lọc không khí cũng có thể được sử dụng để cải thiện độ ẩm và giúp không khí trong lành hơn. Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin như trái cây, rau củ quả, uống nhiều nước. Sử dụng vừa phải lượng muối, mỡ trong món ăn, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia... Tự theo dõi huyết áp của mình nếu có thể, lắng nghe cơ thể để biết cách bảo vệ sức khỏe phù hợp. Kết hợp tập luyện thể dục, thể thao nâng cao sức khỏe, cải thiện sức đề kháng.

Duy Trinh (t/h)