Kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật phải bám sát yêu cầu phát triển và quản lý

Quy trình sản xuất sản phẩm, hàng hóa tại doanh nghiệp. (Ảnh: VGP)

Hiện nay, quy chuẩn kỹ thuật là một trong những công cụ quan trọng để Nhà nước thiết lập các yêu cầu bắt buộc đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội.

Để việc xây dựng quy chuẩn kỹ thuật đáp ứng đúng yêu cầu quản lý và thực tiễn phát triển, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2025, quy định kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật bao gồm kế hoạch 5 năm và kế hoạch hằng năm.

Đây là cơ sở quan trọng giúp cơ quan quản lý chủ động xác định những lĩnh vực, sản phẩm, hàng hóa hoặc đối tượng cần thiết phải xây dựng quy chuẩn trong từng giai đoạn.

Theo quy định, kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật được lập trên cơ sở ba nhóm căn cứ chính, gồm yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội; yêu cầu quản lý nhà nước và đề nghị của tổ chức, cá nhân.

Trong đó, các chuyên gia cho rằng, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội là cơ sở để quy chuẩn kỹ thuật được xây dựng phù hợp với những lĩnh vực mới, công nghệ mới, sản phẩm mới và những vấn đề phát sinh trong quá trình phát triển. Khi nền kinh tế xuất hiện các ngành, lĩnh vực hoặc phương thức sản xuất mới, hệ thống quy chuẩn cũng cần được nghiên cứu, cập nhật để đáp ứng yêu cầu quản lý.

Bên cạnh đó, yêu cầu quản lý nhà nước là căn cứ trực tiếp nhằm xác định những lĩnh vực cần thiết phải có quy định bắt buộc để kiểm soát nguy cơ đối với an toàn, sức khỏe, môi trường, quyền lợi người tiêu dùng và các lợi ích công cộng khác.

Đồng thời, đề nghị của tổ chức, cá nhân cũng được xem là một trong những căn cứ để lập kế hoạch. Quy định này góp phần mở rộng kênh tiếp nhận nhu cầu từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội, qua đó giúp cơ quan quản lý có thêm cơ sở nhận diện những vấn đề cần được điều chỉnh bằng quy chuẩn kỹ thuật.

Kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật sau khi được xác lập sẽ trở thành căn cứ để xây dựng và ban hành quy chuẩn kỹ thuật. Việc xây dựng kế hoạch theo chu kỳ 5 năm và hằng năm vì vậy không chỉ có ý nghĩa về mặt định hướng mà còn góp phần bảo đảm tính chủ động, thống nhất và phù hợp trong hoạt động xây dựng hệ thống quy chuẩn.

Nhìn chung, trong bối cảnh yêu cầu quản lý ngày càng đa dạng, công nghệ và mô hình sản xuất liên tục thay đổi, việc xây dựng quy chuẩn kỹ thuật cần được đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa yêu cầu quản lý, bảo vệ lợi ích công cộng và thúc đẩy phát triển kinh tế.

Khi được xây dựng trên cơ sở khoa học, thực tiễn và đúng yêu cầu, quy chuẩn kỹ thuật sẽ trở thành công cụ hữu hiệu nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, bảo vệ người tiêu dùng, môi trường và đồng thời tạo lập môi trường sản xuất, kinh doanh minh bạch, công bằng.

Thanh Tùng