Khánh Hòa đưa khoa học, công nghệ vào giải quyết bài toán sản xuất và kinh doanh

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng, Khánh Hòa đang từng bước đưa các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh và đời sống. Từ bảo tồn nguồn nguyên liệu, phát triển giống cây trồng, chế biến sâu sản phẩm đặc trưng đến quảng bá làng nghề trên nền tảng số, nhiều mô hình cho thấy vai trò của khoa học, công nghệ trong nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm địa phương.

Theo ông Võ Quang Lãm, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Khánh Hòa, địa phương đang chú trọng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo là một nhiệm vụ cụ thể. Sở đã tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành 3 nghị quyết liên quan đến cơ chế tài chính cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; thu hút đầu tư vào công nghệ chiến lược; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đồng thời, Sở tham mưu UBND tỉnh ban hành Đề án triển khai Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026 - 2030. Cuộc thi “Khởi nghiệp sáng tạo Khánh Hòa - 2026” cũng được triển khai, kèm theo hoạt động tập huấn hướng dẫn xây dựng hồ sơ dự thi và tiếp nhận 40 hồ sơ tham gia.

Tỉnh Khánh Hòa xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng. Ảnh minh họa

Đổi mới sáng tạo bắt đầu từ nhu cầu thực tiễn

Một trong những ví dụ về ứng dụng khoa học, công nghệ gắn với hoạt động sản xuất là Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Yến sào Khánh Hòa. Trải qua hơn 35 năm xây dựng và phát triển, doanh nghiệp từng bước hình thành chuỗi hoạt động từ bảo tồn, khai thác, nghiên cứu khoa học đến chế biến, sản xuất, phân phối và xuất khẩu.

Theo bà Trịnh Thị Hồng Vân, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Yến sào Khánh Hòa, việc ứng dụng khoa học, công nghệ xuất phát từ yêu cầu cụ thể trong quá trình bảo tồn và phát triển quần thể chim yến. Đối với khu vực đảo, doanh nghiệp nghiên cứu, triển khai nhiều giải pháp như tạo nguồn thức ăn, phun sương tạo ẩm, xây dựng hang trú đông, trồng cây tạo môi trường sinh thái, nghiên cứu ấp nở nhân tạo, cứu hộ chim non, nhân đàn và di đàn. Các giải pháp này hướng đến cải thiện điều kiện sinh sống, làm tổ và phát triển của chim yến. Theo thông tin doanh nghiệp công bố, riêng mùa vụ năm 2026, sản lượng yến tăng 2% so với năm 2025.

Không chỉ trong lĩnh vực chế biến, khoa học, công nghệ còn được đặt ra từ yêu cầu thích ứng với điều kiện sản xuất nông nghiệp. Tại Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển Nông nghiệp Nha Hố, hoạt động nghiên cứu và chuyển giao kỹ thuật tập trung vào chọn tạo giống cây trồng, hoàn thiện quy trình canh tác, ứng dụng công nghệ cao và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo Tiến sĩ Phan Công Kiên, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển Nông nghiệp Nha Hố, trong điều kiện khô hạn và thiếu nước, các nghiên cứu cần hướng đến giống cây trồng có khả năng thích nghi, ứng dụng công nghệ tưới thông minh, sử dụng hợp lý vật tư đầu vào. Qua đó, góp phần tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản.

Ở lĩnh vực làng nghề, cơ sở gốm Như Bình tại làng gốm Chăm Bàu Trúc (xã Ninh Phước) cũng cho thấy cách thức kết hợp giá trị truyền thống với công nghệ số. Bà Đàng Thị Như Bình, chủ cơ sở cho biết khoảng 3 năm nay đã sử dụng Facebook và Zalo để giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm. Việc mở rộng kênh tiếp cận khách hàng trên nền tảng số giúp cơ sở chủ động hơn trong tiêu thụ sản phẩm, đồng thời mở rộng thị trường ngoài địa phương.

Hoàn thiện cơ chế, thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo

Những mô hình trên cho thấy, để khoa học, công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển, hoạt động nghiên cứu cần gắn với nhu cầu doanh nghiệp, người sản xuất và thị trường. Đây cũng là định hướng được Khánh Hòa xác định trong quá trình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo Kế hoạch số 1489/KH-UBND ngày 23/1/2026, UBND tỉnh Khánh Hòa xác định các nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong năm 2026. Trong đó, chú trọng triển khai các chính sách hỗ trợ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, tỉnh đã ban hành Đề án triển khai Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026 - 2030 theo Quyết định số 2807/QĐ-UBND ngày 14/8/2026. Cùng với đó là Đề án phát triển mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế phục vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030. Đây là những cơ sở quan trọng để tăng cường kết nối nguồn lực nghiên cứu, tư vấn và hỗ trợ các tổ chức, cá nhân có ý tưởng khởi nghiệp.

Ở góc độ chính sách nhân lực, Hội đồng Nhân dân tỉnh ban hành Nghị quyết số 29/2026/NQ-HĐND quy định chính sách thu hút, phát triển nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo cơ sở pháp lý cho việc thu hút, trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học và nhân lực có trình độ phục vụ mục tiêu phát triển của tỉnh.

Theo ông Võ Quang Lãm, thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ tập trung hoàn thiện mô hình cho một số tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thuộc tỉnh; tiếp tục tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. 

Thông qua các hoạt động này, tỉnh hướng tới phát hiện những ý tưởng, dự án có tiềm năng, kết nối cá nhân, nhóm khởi nghiệp và doanh nghiệp với chuyên gia, tổ chức hỗ trợ và nhà đầu tư. Sở cũng tiếp tục thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp; gắn việc đặt hàng nhiệm vụ khoa học, công nghệ với nhu cầu thực tiễn, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và tiếp cận các nguồn lực phù hợp.

An Dương