Khi minh bạch trở thành lợi thế: Vai trò của ISO 14019 trong báo cáo bền vững

Trong bối cảnh yêu cầu về minh bạch và trách nhiệm giải trình ngày càng gia tăng, việc đảm bảo độ tin cậy của thông tin bền vững trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu của doanh nghiệp. Bộ tiêu chuẩn ISO 14019 ra đời nhằm thiết lập khung nguyên tắc và phương pháp luận cho việc xác minh và thẩm định các thông tin này, góp phần nâng cao chất lượng báo cáo và củng cố niềm tin của các bên liên quan.

ISO 14019-1: Nguyên tắc và yêu cầu chung

Thiết lập nền tảng thuật ngữ, nguyên tắc và yêu cầu xác minh thông tin bền vững, tiêu chuẩn ISO 14019-1:2026 quy định các nguyên tắc và yêu cầu chung được sử dụng trong toàn bộ bộ tiêu chuẩn này. Nó phân biệt giữa việc thẩm định, đánh giá tính hợp lý của các giả định, hạn chế và phương pháp hỗ trợ thông tin về kết quả của hoạt động trong tương lai và việc xác minh, đánh giá thông tin bền vững đã công bố có tính chất lịch sử về tính chính xác trọng yếu và sự phù hợp với các yêu cầu và tiêu chí đã quy định.

Tiêu chuẩn cũng nêu rõ các nguyên tắc cốt lõi bao gồm phương pháp tiếp cận dựa trên bằng chứng và lấy mẫu, tính khách quan, năng lực và trình độ, tính bảo mật, tính toàn vẹn, trình bày công bằng, sự cẩn trọng chuyên môn và phán đoán chuyên môn. Kết quả chính là ý kiến đảm bảo, các kết quả không phải là đảm bảo cũng được cho phép, bao gồm báo cáo quy trình đã thỏa thuận, báo cáo kết quả và báo cáo bằng chứng.

ISO 14019-2: Quy trình xác minh

Quy định phương pháp thu thập bằng chứng, xử lý độ không chắc chắn và đảm bảo tính nhất quán.Tiêu chuẩn ISO 14019-2:2026 đưa ra các yêu cầu và hướng dẫn để xác minh thông tin bền vững đã công bố ở cả định lượng và định tính. Tiêu chuẩn này trình bày một trình tự có cấu trúc từ giai đoạn trước khi tham gia, tham gia, lập kế hoạch và thực hiện, đồng thời nêu bật phạm vi, tính trọng yếu, mức độ đảm bảo, cũng như các hạn chế vốn có và hạn chế về phạm vi.

Đối với thông tin định lượng, tiêu chuẩn này phân biệt dữ liệu liên tục và dữ liệu rời rạc, đồng thời đề cập đến phân loại tỷ lệ và khoảng. Đối với thông tin định tính, tiêu chuẩn bao gồm việc xem xét ngôn ngữ, thuật ngữ và tính từ được sử dụng trong thông tin bền vững đã công bố.

ISO 14019-3: Quy trình thẩm định

Đánh giá mục tiêu khí hậu và các cam kết tương lai theo phương pháp chuẩn hóa. Tiêu chuẩn ISO/AWI 14019-3 đang được phát triển như một phần của bộ tiêu chuẩn quy định các nguyên tắc và yêu cầu cụ thể cho quy trình thẩm định, bao gồm đánh giá tính hợp lý của các giả định, hạn chế và phương pháp hỗ trợ thông tin bền vững đã công bố, bao gồm cả định lượng và định tính. Tiêu chuẩn cũng lưu ý rằng các chương trình có thể dẫn đến sự tham gia đa dạng của các bên.

Ảnh minh họa.

ISO 14019-4: Yêu cầu tổ chức xác minh

Quy định năng lực, tính khách quan và điều kiện hoạt động của tổ chức đánh giá. Tiêu chuẩn ISO 14019-4:2026 quy định các nguyên tắc và yêu cầu về năng lực, hoạt động nhất quán và tính khách quan của các tổ chức thực hiện thẩm định và xác minh thông tin bền vững đã công bố. ISO mô tả tiêu chuẩn này như một ứng dụng của ISO/IEC 17029, yêu cầu bổ sung dành cho các tổ chức làm việc với thông tin bền vững và các yêu cầu chương trình được áp dụng thêm.

Tiêu chuẩn cũng mô tả phạm vi quy trình từ giai đoạn trước khi tham gia đến khi ban hành tuyên bố đảm bảo, bao gồm cả việc xử lý khiếu nại, phản ánh và lưu trữ hồ sơ. Các tổ chức có thể hoạt động với tư cách là bên thứ nhất, bên thứ hai hoặc bên thứ ba và có thể chỉ cung cấp dịch vụ thẩm định, chỉ xác minh hoặc cả hai, và có thể thực hiện các thủ tục đã được thỏa thuận.

Sự ra đời của ISO 14019 đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh báo cáo ESG ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc trên thị trường toàn cầu. Các nhà đầu tư và đối tác không chỉ quan tâm đến nội dung báo cáo mà còn đòi hỏi thông tin phải được xác minh độc lập, có cơ sở khoa học và đáng tin cậy.

Đồng thời, các quy định liên quan đến khí hậu và phát thải carbon ngày càng chặt chẽ cũng buộc doanh nghiệp phải nâng cao chất lượng dữ liệu và phương pháp báo cáo. Trong bối cảnh đó, minh bạch bền vững không chỉ là nghĩa vụ mà còn trở thành lợi thế cạnh tranh.

Có thể thấy, ISO 14019 đóng vai trò như một “cầu nối” giúp doanh nghiệp chuyển từ hình thức báo cáo tự công bố sang báo cáo được xác minh và thẩm định theo chuẩn mực quốc tế. Đây không chỉ là bước tiến về kỹ thuật mà còn là sự thay đổi về cách tiếp cận, hướng tới xây dựng niềm tin và giá trị bền vững trong dài hạn.

Tiểu My