Khi tỷ lệ hàng sửa 'âm thầm' lấy đi năng suất của doanh nghiệp dệt may

Đằng sau một sản phẩm phải sửa

Trong sản xuất may mặc, lỗi có thể xuất hiện ở nhiều công đoạn. Một đường may chưa đạt, kích thước không đúng, chi tiết lắp ráp chưa chính xác hay sản phẩm không đáp ứng yêu cầu kiểm tra đều có thể khiến bán thành phẩm phải quay lại.

Điều đáng nói là một sản phẩm phải sửa thường không chỉ mất thêm công sức ở đúng công đoạn phát sinh lỗi. Nó có thể kéo theo thời gian kiểm tra, vận chuyển bán thành phẩm, bố trí lại người làm và đôi khi ảnh hưởng đến nhịp sản xuất của cả chuyền.

Nếu lỗi được phát hiện sớm, việc xử lý có thể đơn giản hơn. Nhưng khi sản phẩm đã đi qua nhiều công đoạn mới được phát hiện, phần việc phải làm lại cũng nhiều hơn.

Đây chính là phần “chi phí ẩn” mà doanh nghiệp rất dễ bỏ qua khi chỉ nhìn vào chi phí nguyên liệu hay tiền công trực tiếp.

Theo tài liệu về Lean được công bố trên Cổng thông tin điện tử Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, sai lỗi là một trong những dạng lãng phí mà doanh nghiệp cần nhận diện và loại bỏ. Mục tiêu của Lean không chỉ là tăng sản lượng mà còn giảm những hoạt động không tạo thêm giá trị, trong đó có việc làm lại sản phẩm lỗi.

Với ngành dệt may, điều này càng đáng chú ý bởi quá trình sản xuất gồm nhiều công đoạn liên tiếp. Một lỗi nhỏ nếu không được kiểm soát từ sớm có thể trở thành thêm một vòng công việc.

Không đợi đến cuối chuyền mới tìm lỗi

Một trong những thay đổi quan trọng của tư duy cải tiến là chuyển từ việc “làm xong rồi kiểm tra” sang kiểm soát chất lượng ngay trong quá trình sản xuất.

Cách làm này đòi hỏi doanh nghiệp phải biết lỗi thường xuất hiện ở đâu, nguyên nhân đến từ công đoạn nào và làm thế nào để lỗi đó không tiếp tục lặp lại.

Thực tế tại Tổng công ty CP Dệt may Hòa Thọ cho thấy việc tổ chức lại sản xuất theo hướng Lean có thể tạo ra thay đổi đồng thời ở cả năng suất và chất lượng. Theo đó, Hòa Thọ là một trong những doanh nghiệp dệt may áp dụng Lean; việc cải tiến giúp giảm hàng tồn trên bụi từ 30 sản phẩm xuống còn 3 sản phẩm, trong khi tỷ lệ hàng giảm lỗi từ khoảng 20% xuống 8% hoặc thấp hơn. Năng suất lao động của May 10 trong cùng nguồn thông tin được ghi nhận tăng tới 52%.

Điều đáng chú ý ở đây không chỉ nằm ở con số tỷ lệ lỗi giảm. Khi lượng hàng tồn giữa các công đoạn giảm xuống, dòng sản xuất cũng trở nên gọn hơn. Người lao động ít phải xử lý những phần việc không tạo thêm giá trị và doanh nghiệp có điều kiện kiểm soát sản phẩm ở từng bước thay vì chờ đến cuối chuyền.

Đó là cách giảm “chi phí ẩn” từ gốc: không để sản phẩm đi quá xa trong quy trình rồi mới phát hiện vấn đề.

Những cải tiến nhỏ cũng có thể giữ lại năng suất

Một ví dụ khác là Công ty CP Tập đoàn Tiên Sơn Thanh Hóa, cuối năm 2025, doanh nghiệp đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao năng suất và chất lượng, trong đó có đầu tư máy dệt tự động và máy may công nghiệp tiên tiến. Nguồn này cho biết việc đầu tư công nghệ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất và giảm tỷ lệ lỗi trong sản xuất.

Câu chuyện này cho thấy giảm lỗi không nhất thiết chỉ là bài toán của bộ phận kiểm tra chất lượng. Nó có thể bắt đầu từ thiết bị, quy trình, cách bố trí sản xuất cho đến phương pháp kiểm soát tại từng công đoạn.

Với doanh nghiệp, mỗi cách tiếp cận có thể khác nhau. Có nơi bắt đầu bằng việc chuẩn hóa thao tác; nơi khác tập trung vào thiết bị; cũng có doanh nghiệp đi từ việc sắp xếp lại dòng sản xuất và khuyến khích người lao động tham gia cải tiến.

Điểm chung là thay vì chấp nhận việc sản phẩm lỗi rồi sửa, doanh nghiệp tìm cách để lỗi ít xuất hiện ngay từ đầu.

Hàng sửa giảm, năng suất được giữ lại

Một sản phẩm sửa lại không đồng nghĩa toàn bộ chi phí sản xuất của sản phẩm đó bị mất. Nhưng mỗi lần sửa đều sử dụng thêm một phần nguồn lực mà doanh nghiệp đã có thể dành cho sản phẩm tiếp theo.

Đó có thể là vài phút của người công nhân, thời gian sử dụng máy, diện tích chuyền, chi phí kiểm tra hoặc thời gian vận chuyển bán thành phẩm. Nếu số lượng sản phẩm phải sửa lớn, những khoảng thời gian nhỏ này cộng lại sẽ không còn nhỏ.

Vì vậy, tỷ lệ hàng sửa nên được nhìn như một chỉ báo về sức khỏe của quá trình sản xuất, thay vì chỉ là một con số của bộ phận chất lượng.

Các tài liệu về Lean cũng cho thấy việc giảm sai lỗi, giảm thời gian chờ, giảm thao tác dư thừa và tổ chức lại dòng sản xuất có thể đồng thời cải thiện năng suất và chất lượng.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa với ngành dệt may, nơi doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời yêu cầu về chất lượng, tiến độ và chi phí. Khi đơn hàng có thời gian giao hàng chặt chẽ, mỗi vòng sửa lại sản phẩm đều làm tăng áp lực lên chuyền.

Bởi vậy, giảm hàng sửa không chỉ để có một tỷ lệ lỗi đẹp hơn trên báo cáo. Quan trọng hơn, doanh nghiệp đang lấy lại những giờ sản xuất từng bị bỏ quên.

Một chuyền may tốt không phải là chuyền không bao giờ có lỗi. Điều quan trọng là doanh nghiệp biết lỗi đang nằm ở đâu, vì sao nó xảy ra và có thể làm gì để lỗi không lặp lại.

Khi một sản phẩm được làm đúng ngay từ đầu, doanh nghiệp không phải trả thêm một lần cho cùng một công việc. Và phần thời gian được giữ lại ấy chính là phần năng suất mà doanh nghiệp có thể chuyển thành sản lượng, tiến độ và sức cạnh tranh.

Đôi khi, nâng năng suất không bắt đầu bằng việc làm nhanh hơn. Nó bắt đầu từ việc đừng để công sức đã bỏ ra phải làm lại.

Hùng Anh