Khu công nghiệp xanh: Động lực từ năng lượng tái tạo

Việc phát triển năng lượng tái tạo như điện mặt trời mái nhà, điện gió, điện sinh khối và các nguồn sạch khác đang được nhiều khu công nghiệp thực hiện trên khắp cả nước. Giải pháp này giúp doanh nghiệp tự chủ nguồn điện, giảm phụ thuộc vào lưới điện quốc gia, đồng thời tiết kiệm chi phí năng lượng dài hạn và giảm lượng phát thải carbon. Điều này đặc biệt quan trọng khi các tập đoàn đa quốc gia siết chặt tiêu chuẩn về môi trường – xã hội – quản trị (ESG) đối với chuỗi cung ứng.

Doanh nghiệp chủ động sử dụng năng lượng sạch không chỉ đáp ứng các cam kết với đối tác quốc tế mà còn tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt trong thu hút đầu tư và mở rộng xuất khẩu, nhất là vào các thị trường yêu cầu cao về tiêu chuẩn môi trường như EU, Nhật Bản hay Hàn Quốc.

Phát triển năng lượng tái tạo trong khu công nghiệp: Lợi thế cạnh tranh gắn với bảo vệ môi trường.

Điển hình, tại thành phố Hải Phòng, các khu công nghiệp như DEEP C đã đi đầu trong áp dụng năng lượng tái tạo ngay từ giai đoạn quy hoạch. Các giải pháp xanh được triển khai tích cực, không chỉ riêng điện mặt trời mà cả điện gió và sinh khối, giúp doanh nghiệp chủ động nguồn điện, giảm chi phí sản xuất và hạn chế rủi ro thiếu điện trong mùa cao điểm. Hải Phòng còn ban hành các kế hoạch dài hạn cho khu công nghiệp xanh, đồng thời tổ chức nhiều hội thảo thúc đẩy giảm phát thải, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp và logistics xanh của cả nước vào năm 2030.

Bắc Ninh cũng được xem là một trong những địa phương đi đầu trong lồng ghép chiến lược tăng trưởng xanh vào phát triển khu công nghiệp. Với lộ trình tăng trưởng xanh đến năm 2050, Bắc Ninh chú trọng khuyến khích doanh nghiệp giảm phát thải, tối ưu hóa sử dụng năng lượng và thu hút đầu tư có cam kết phát triển bền vững. Trong các khu công nghiệp như KCN Gia Bình, công tác bảo vệ môi trường được chú trọng bằng hệ thống xử lý nước thải và các dự án sản xuất sạch hơn, tạo tiền đề cho doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và đạt chuẩn môi trường quốc tế.

Mở rộng mô hình xanh, Thái Nguyên cũng đẩy mạnh lộ trình chuyển đổi xanh trong khu công nghiệp. Ở đây, các dự án năng lượng tái tạo được tích hợp ngay từ quy hoạch để thúc đẩy sản xuất bền vững, thu hút đầu tư xanh và giảm phát thải – nhất là thông qua các nguồn năng lượng sạch như mặt trời và gió.

Điểm sáng công nghiệp xanh ở Tây Nguyên, mới đây, tỉnh Đắk Lắk đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong chiến lược phát triển công nghiệp xanh và năng lượng tái tạo. Ngành công thương tỉnh này đang tích cực triển khai các giải pháp phát triển các khu – cụm công nghiệp xanh, gắn với hạ tầng logistics và mô hình kinh tế tuần hoàn nhằm giảm phát thải carbon và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Sở Công Thương Đắk Lắk đã hỗ trợ doanh nghiệp kiểm toán năng lượng, tạo điều kiện về thủ tục và vốn vay ưu đãi, đồng thời tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Tỉnh cũng thu hút các dự án năng lượng tái tạo như thủy điện, điện mặt trời, điện gió và điện sinh khối, góp phần phát triển kinh tế – xã hội, tạo việc làm, ổn định đời sống người dân và đóng góp vào ngân sách địa phương.

Đắk Lắk tiếp tục quy hoạch và kêu gọi hơn 5 dự án điện sinh khối với tổng công suất lớn trong giai đoạn tiếp theo, qua đó xây dựng công nghiệp xanh – sạch như một trụ cột kinh tế mới.

Tỉnh Đắk Lắk đang đẩy mạnh phát triển các dự án năng lượng tái tạo.

Dù có nhiều bước tiến, phát triển năng lượng tái tạo trong khu công nghiệp vẫn đối diện thách thức về cơ chế chính sách, như cơ chế đấu nối điện sạch, giá mua bán điện hợp lý, cũng như thủ tục đầu tư còn chưa thực sự thuận lợi. Các chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống tái tạo vẫn là rào cản đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Để vượt qua thách thức này, việc hoàn thiện khung chính sách, đặc biệt là ưu đãi về thuế – tín dụng xanh, hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực và tạo môi trường đầu tư minh bạch và hấp dẫn là hết sức cần thiết. Đây sẽ là nền tảng giúp khu công nghiệp xanh – sạch phát triển mạnh mẽ hơn nữa cùng với mục tiêu phát triển bền vững quốc gia.

Phát triển năng lượng tái tạo trong khu công nghiệp không chỉ giúp giảm phát thải mà còn là lợi thế chiến lược để các tỉnh nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư chất lượng cao và hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu. Các địa phương như Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Đắk Lắk đang đi đầu trong quá trình chuyển đổi năng lượng sạch, mở ra hy vọng lớn cho một nền công nghiệp bền vững và phát triển năng lượng tái tạo mạnh mẽ tại Việt Nam.

Thanh Hiền