Minh bạch nhãn ngũ cốc nguyên hạt từ nền tảng tiêu chuẩn quốc tế

Sự khác biệt trong định nghĩa và cách ghi nhãn ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã gây khó khăn cho cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Khi các quốc gia sử dụng những tiêu chí khác nhau, việc nhận diện sản phẩm và truyền tải thông tin trên bao bì thiếu sự nhất quán, ảnh hưởng đến cả hoạt động quản lý lẫn lựa chọn thực phẩm.

Để giải quyết khoảng trống này, ISO 20810:2026 về ngũ cốc nguyên hạt - định nghĩa và tiêu chí kỹ thuật đã được công bố. Theo tài liệu giới thiệu của ISO/TC 34/SC 4, tiểu ban kỹ thuật xây dựng tiêu chuẩn, đây là tiêu chuẩn quốc tế đầu tiên cung cấp định nghĩa hài hòa trên phạm vi toàn cầu về ngũ cốc nguyên hạt với tư cách nguyên liệu thực phẩm, cùng các tiêu chí rõ ràng cho việc ghi nhãn ở mặt trước bao bì.

Điểm đáng chú ý là sự khác biệt giữa định nghĩa nguyên liệu ngũ cốc nguyên hạt và tiêu chí xác định thực phẩm ngũ cốc nguyên hạt. Nhiều định nghĩa hiện hành đối với nguyên liệu nhìn chung có sự tương đồng, nhưng định nghĩa và tiêu chí dành cho thực phẩm ngũ cốc nguyên hạt lại khác biệt đáng kể giữa các quốc gia. Vì vậy, việc hài hòa cần xem xét cả cách xác định nguyên liệu và cách thể hiện thông tin về thực phẩm trên nhãn sản phẩm.

 ISO 20810:2026 sẽ trở thành cơ sở chung nhận diện và ghi nhãn ngũ cốc nguyên hạt

Với định nghĩa dựa trên cơ sở khoa học và các tiêu chí ghi nhãn thống nhất, ISO 20810:2026 cung cấp nền tảng chung để làm rõ thông tin sản phẩm, hỗ trợ quản lý và củng cố niềm tin của người tiêu dùng. Tuy nhiên, việc đưa tiêu chuẩn vào áp dụng cần được xem xét trong mối quan hệ với quy định và điều kiện thực tế của từng quốc gia.

Theo ISO/TC 34/SC 4, tiêu chuẩn được thiết kế để các thành viên ISO sử dụng linh hoạt theo bối cảnh trong nước. Khi đánh giá khả năng tiếp nhận, các cơ quan tiêu chuẩn quốc gia cần rà soát mức độ tương thích với định nghĩa và quy định hiện hành, đồng thời xem xét tác động đối với yêu cầu ghi nhãn, thực hành chế biến và khung quản lý.

Quá trình này giúp xác định những nội dung cần điều chỉnh và lựa chọn phương thức tiếp nhận phù hợp, gồm chấp nhận nguyên vẹn, công nhận hoặc viện dẫn tiêu chuẩn. Một số thành viên cũng lưu ý rằng quyết định tiếp nhận ở cấp quốc gia có thể phụ thuộc vào những diễn biến liên quan tại Ủy ban Tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế Codex Alimentarius. Do đó, hiệu quả áp dụng gắn với việc đánh giá đầy đủ sự tương thích giữa nền tảng kỹ thuật quốc tế và hệ thống quản lý trong nước.

Ý nghĩa của ISO 20810:2026 còn được thể hiện ở khả năng hỗ trợ chính sách dinh dưỡng. Theo tiểu ban kỹ thuật, tiêu thụ ngũ cốc nguyên hạt có liên quan đến kết quả sức khỏe tốt hơn và hệ thống thực phẩm bền vững hơn, song mức tiêu thụ tại phần lớn quốc gia vẫn thấp hơn khuyến nghị. Việc thiếu một định nghĩa thống nhất, đáng tin cậy và được quốc tế đồng thuận được xác định là một trong những rào cản.

Tiêu chuẩn mới vì vậy được kỳ vọng nhận được sự quan tâm từ các quốc gia đang sửa đổi hướng dẫn dinh dưỡng hoặc triển khai chiến lược y tế công cộng nhằm tăng tiêu thụ ngũ cốc nguyên hạt, giảm bệnh liên quan đến chế độ ăn. Một cơ sở chung về định nghĩa và ghi nhãn có thể hỗ trợ xây dựng các kế hoạch quốc gia cụ thể, đồng thời tạo thuận lợi cho việc hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng.

Để thúc đẩy áp dụng trong thực tế, các thành viên ISO/TC 34/SC 4 và nhóm công tác về ngũ cốc nguyên hạt đang tham gia các sáng kiến nâng cao nhận thức thông qua mạng lưới chuyên gia, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế. Trong đó có Hiệp hội Quốc tế về Khoa học và Công nghệ Ngũ cốc cùng sáng kiến ngũ cốc nguyên hạt của tổ chức này, với sự tham gia của các doanh nghiệp hoạt động toàn cầu và chuyên gia trong lĩnh vực.

ISO/TC 34/SC 4 cũng sẵn sàng cung cấp thông tin, tư vấn kỹ thuật về triển khai, đối chiếu với khung quản lý hiện hành và lựa chọn phương thức tiếp nhận. Từ nền tảng đó, ISO 20810:2026 có thể hỗ trợ các quốc gia làm rõ quy định, hài hòa thương mại và kết nối mục tiêu dinh dưỡng với yêu cầu minh bạch thông tin thực phẩm.

Bảo Linh