Xuân của ngành ‘cầm cân nảy mực’

Thử nghiệm viên phân tích thành phần hóa học của vàng trang sức. (Ảnh: Thanh Tùng)

Năm 2025 khép lại với dấu ấn đặc biệt của cụm từ “kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. Điều đáng nói là tinh thần ấy không dừng lại ở những tuyên ngôn mang tính khẩu hiệu mà đã lan tỏa sâu rộng, khơi dậy niềm tin và kỳ vọng trong toàn xã hội.

Với những người làm công tác TĐC, tinh thần “vươn mình” ấy được cụ thể hóa trong từng công việc hàng ngày: từ xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; bảo đảm độ chính xác của phép đo; đến quản lý chất lượng và đánh giá sự phù hợp… Trên nền tảng được xây dựng, hun đúc gần 65 năm qua, ngành tiếp tục củng cố hạ tầng kỹ thuật quốc gia, trở thành điểm tựa vững chắc cho sản xuất, kinh doanh và hội nhập quốc tế.

Trên cơ sở đó, công tác tiêu chuẩn tiếp tục được đẩy mạnh. Ngành đã tiếp nhận và tổ chức thẩm định 528 TCVN, công bố 372 TCVN; tiếp nhận đăng ký 43 QCVN và 7 quy chuẩn địa phương, góp phần hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Đặc biệt, tư duy xây dựng tiêu chuẩn đang có sự chuyển biến rõ nét theo hướng tập trung, có chọn lọc, ưu tiên các công nghệ chiến lược và lĩnh vực có tác động lan tỏa, để tiêu chuẩn thực sự trở thành công cụ dẫn dắt đổi mới sáng tạo và phát triển thị trường.

Công tác đo lường - “mạch ngầm” bảo đảm sự chính xác và công bằng của thị trường cũng ghi nhận nhiều kết quả đáng chú ý. Trong năm 2025, ngành đã phê duyệt 4.589 mẫu phương tiện đo; tiếp nhận đăng ký 178 lượt tổ chức và chỉ định 189 lượt tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm; chứng nhận 5.900 chuẩn đo lường và 2.014 kiểm định viên; đồng thời chỉ định 26 lượt tổ chức kiểm định đối chứng. Những con số ấy góp phần bảo đảm độ tin cậy của phương tiện đo trong các lĩnh vực thiết yếu của nền kinh tế như sản xuất, thương mại, y tế, năng lượng và môi trường.

Việc củng cố và phát triển mạng lưới tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn cùng đội ngũ kiểm định viên không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp và người tiêu dùng, mà còn tạo nền tảng vững chắc nâng cao năng lực hạ tầng đo lường quốc gia, giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh, qua đó thúc đẩy sự hình thành và phát triển của một thị trường minh bạch, công bằng.

Trong lĩnh vực quản lý chất lượng và đánh giá sự phù hợp, ngành đã giải quyết 370 hồ sơ đăng ký hoạt động đánh giá sự phù hợp, cấp 198 Giấy chứng nhận đăng ký; cấp 06 Giấy xác nhận cho chuyên gia và tổ chức tư vấn Hệ thống quản lý chất lượng theo TCVN ISO 9001; tiếp nhận 01 hồ sơ công bố năng lực đào tạo; công nhận 54 phòng thử nghiệm, hiệu chuẩn. Những kết quả này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ lưu thông trên thị trường, bảo đảm an toàn, bảo vệ sức khỏe người dân và môi trường, đồng thời giúp doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ kỹ thuật thuận lợi hơn, tiết kiệm chi phí, thời gian và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Cùng với đó, công tác mã số mã vạch tiếp tục phát huy vai trò trong quản lý và truy xuất nguồn gốc. Trong năm 2025, ngành đã tiếp nhận và cấp mã số mã vạch cho 5.954 doanh nghiệp, tổ chức, với 289.039 loại sản phẩm được định danh. Việc mở rộng áp dụng mã số mã vạch không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp quản lý chuỗi cung ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh, mà còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong thương mại, logistics và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với thị trường hàng hóa.

Năm 2025 cũng ghi dấu sự kiện mang ý nghĩa định hướng lâu dài, khi Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng đến thăm và làm việc tại Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia. Tại đây, Bộ trưởng đã nhấn mạnh vai trò trụ cột của ngành bằng những thông điệp sâu sắc: “Tiêu chuẩn là phương tiện dẫn đường quốc gia. Quy chuẩn là lá chắn bảo vệ quốc gia. Đo lường để phục vụ cho đánh giá, ra quyết định. Chất lượng tạo niềm tin”.

Tinh thần ấy cũng được thể hiện xuyên suốt trong các chỉ đạo của Bộ trưởng, khi ông khẳng định: “Tiêu chuẩn là cầm cân nảy mực, do vậy phải coi đây là ngành dịch vụ đặc biệt, trong đó chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp giữ vai trò then chốt”; hay “Nâng cao chất lượng chính là bảo vệ dân tộc, bảo vệ giống nòi, xây dựng thương hiệu quốc gia”.

Đón chào Xuân mới 2026, trong bối cảnh cả nước hân hoan hướng về thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, tinh thần phát triển đất nước dựa trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ. Trong dòng chảy đó, ngành TĐC đặt ra những mục tiêu và quyết tâm mới: xây dựng và công bố ít nhất 1.000 TCVN, tập trung vào các công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, chíp bán dẫn, năng lượng xanh…; xây dựng, hoàn thiện Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường; phê duyệt thêm 2 chuẩn đo lường quốc gia, nâng tổng số lên 53 chuẩn; đồng thời cấp mã số mã vạch cho khoảng 5.500 doanh nghiệp, định danh gần 300.000 sản phẩm…

Khí thế mới, vận hội mới của mùa Xuân 2026 đang lan tỏa mạnh mẽ, tiếp thêm động lực để những người làm công tác Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng tiếp tục bền bỉ “cầm cân nảy mực”, để từng con số, từng tiêu chuẩn hôm nay trở thành nền móng vững chắc cho một Việt Nam tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường và tự hào dân tộc.

Hoàng Bách