Nâng chuẩn để nâng tầm

Trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn thị trường ngày càng cao, khoa học công nghệ (KHCN) đang trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp và người sản xuất nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và cải thiện sức cạnh tranh.

Giai đoạn 2021–2025, chương trình quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa đã được triển khai đồng bộ và mang lại những kết quả tích cực. Tính đến nay, toàn tỉnh Ninh Bình có 141 lượt doanh nghiệp được hỗ trợ áp dụng các hệ thống quản lý và công cụ cải tiến năng suất, chất lượng, góp phần từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Người dân xã Lý Nhân (Ninh Bình) trồng táo đại mật 06 theo hướng VietGAP cho hiệu quả cao.

Cùng với đó, 247 hồ sơ, sản phẩm được hỗ trợ đánh giá chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy, tạo nền tảng pháp lý quan trọng, giúp hàng hóa đáp ứng yêu cầu lưu thông trên thị trường. Trong lĩnh vực nông nghiệp, đã có 131 cơ sở được cấp giấy chứng nhận VietGAP và VietGAHP, cho thấy xu hướng chuyển đổi sang sản xuất an toàn, bền vững ngày càng rõ nét.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là việc hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng, áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến như ISO 9001:2015, ISO 22000:2018 và HACCP. Đây là các tiêu chuẩn yêu cầu sự thay đổi toàn diện từ tư duy quản trị đến tổ chức sản xuất, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực kiểm soát chất lượng và hiệu quả vận hành.

Thực tế tại Công ty Cổ phần Nông sản N&H cho thấy hiệu quả rõ rệt khi áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2015. Nhờ chuẩn hóa quy trình, doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn các khâu sản xuất, giảm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Theo đại diện doanh nghiệp, việc áp dụng tiêu chuẩn không chỉ giúp tối ưu hoạt động mà còn tạo dựng niềm tin với đối tác và thị trường. Trên nền tảng đó, doanh nghiệp tiếp tục đạt chứng nhận ISO 22000:2018 và đang hoàn thiện các thủ tục để đưa sản phẩm nông sản xuất khẩu chính ngạch.

Ở lĩnh vực nông nghiệp, việc ứng dụng KHCN cũng ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Nhiều địa phương đã triển khai từ 25–35 mô hình sản xuất mỗi năm, với tổng cộng 87 mô hình trồng trọt, lâm nghiệp quy mô gần 1.800 ha và 25 mô hình chăn nuôi được áp dụng tiến bộ kỹ thuật. Các mô hình này góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và từng bước thay đổi phương thức sản xuất truyền thống.

Song song đó, chuyển đổi số trong nông nghiệp được thúc đẩy mạnh mẽ. Hơn 3,4 triệu tem truy xuất nguồn gốc đã được cấp, cùng với 9.000 tem điện tử kiểm dịch cho 9.000 lô hàng, góp phần minh bạch thông tin sản phẩm và nâng cao giá trị nông sản trên thị trường. Hiệu quả kinh tế cũng được thể hiện rõ khi việc cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ giúp giảm từ 7–10% chi phí sản xuất, đồng thời tiết kiệm lao động và nâng cao hiệu suất.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, việc ứng dụng KHCN vẫn còn một số hạn chế. Nhiều mô hình hiệu quả mới dừng ở quy mô nhỏ, chưa được nhân rộng đồng đều. Sản xuất nông nghiệp vẫn mang tính phân tán, manh mún, gây khó khăn cho việc áp dụng công nghệ trên diện rộng.

Ngoài ra, chi phí đầu tư ban đầu lớn, hạn chế về nguồn nhân lực và khả năng tiếp cận công nghệ cũng là những rào cản đáng kể, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Chú trọng xây dựng, áp dụng hệ thống quản lý chất lượng giúp gia tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm của Công ty Cổ phần Nông sản N&H.

Để KHCN thực sự trở thành động lực nâng cao năng suất, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với người sản xuất. Đồng thời, việc nhân rộng các mô hình hiệu quả, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển chuỗi giá trị bền vững sẽ đóng vai trò then chốt.

Các chuyên gia năng suất nhấn mạnh, thực tế cho thấy, ứng dụng khoa học công nghệ đã mang lại những kết quả tích cực bước đầu. Tuy nhiên, để tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ và bền vững về năng suất chất lượng, cần sự vào cuộc đồng bộ và quyết liệt hơn trong thời gian tới.

Hiền Anh