Ngành gỗ hướng từ 'Made in Vietnam' tới 'Designed in Vietnam'

Ngày 2/9, Hội chợ Quốc tế Sản phẩm Nội Ngoại thất & Mỹ nghệ Việt Nam ASEAN lần thứ 4 (VIFA ASEAN 2026) diễn ra tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP.HCM. Hội chợ do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - Chi nhánh Khu vực TP.HCM (VCCI-HCM) phối hợp với Công ty Cổ phần Triển lãm VIFA Liên Minh và Hội Vật liệu Xây dựng Việt Nam (VABM) tổ chức, kéo dài đến ngày 5/9.

Hội chợ Quốc tế Sản phẩm Nội Ngoại thất & Mỹ nghệ Việt Nam ASEAN lần thứ 4 chính thức khai mạc ngày 2/9 tại SECC, TP.HCM. 

Với chủ đề “Nơi hội tụ tinh hoa nội thất Đông Nam Á”, VIFA ASEAN 2026 hướng đến mục tiêu quy tụ ngành nội thất các nước ASEAN tại TP.HCM, góp phần đưa thành phố trở thành trung tâm giao dịch nội ngoại thất của khu vực Đông Nam Á.

Theo Ban tổ chức, hội chợ năm nay thu hút gần 200 doanh nghiệp trưng bày đến từ Hà Nội, TP.HCM, Hưng Yên, Ninh Bình, Khánh Hòa, Tây Ninh, Đồng Nai cùng doanh nghiệp đến từ Mỹ, Canada, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan, Slovakia, Bangladesh, Singapore, Malaysia và Campuchia.

Các lĩnh vực trưng bày gồm sản phẩm nội ngoại thất; trang trí nội thất, đồ gia dụng và hàng thủ công mỹ nghệ; thiết kế nội thất, kiến trúc, xây dựng; máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu và các dịch vụ hỗ trợ.

Phát biểu khai mạc Hội chợ, ông Đặng Quốc Hùng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Triển lãm VIFA Liên Minh cho biết, VIFA ASEAN hướng tới trở thành điểm kết nối giao thương xuất nhập khẩu giữa doanh nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp Đông Nam Á và các nhà mua hàng quốc tế.

Theo ông Hùng, hội chợ được kỳ vọng trở thành “ngôi nhà chung” của doanh nghiệp cung - cầu, qua đó tăng cường kết nối giữa nhà sản xuất với các nhà mua hàng quốc tế.

Ông Đặng Quốc Hùng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Triển lãm VIFA Liên Minh phát biểu khai mạc Hội chợ. 

Từ năng lực sản xuất đến năng lực tạo giá trị

Ở góc độ rộng hơn về sự phát triển của ngành, ông Trần Ngọc Liêm, Phó Tổng thư ký VCCI, Giám đốc VCCI-HCM cho biết ngành gỗ nội ngoại thất Việt Nam thời gian qua đã có bước phát triển đáng kể. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ lần đầu tiên vượt 17,2 tỷ USD, xuất siêu trên 13,9 tỷ USD. Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tiếp tục tăng, đạt trên 10,2 tỷ USD, xuất siêu trên 8 tỷ USD.

Theo ông Liêm, những con số này cho thấy ngành gỗ không chỉ có quy mô ngày càng lớn mà còn đóng góp quan trọng vào xuất khẩu, cán cân thương mại và tăng trưởng của nền kinh tế.

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra trong giai đoạn tiếp theo không chỉ là năng lực sản xuất mà còn là lượng giá trị doanh nghiệp Việt Nam có thể tạo ra và nhận được trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Các nhà mua hàng quốc tế hiện không chỉ quan tâm đến giá cả và chất lượng sản phẩm mà ngày càng chú trọng thiết kế, đổi mới sáng tạo, nguồn gốc nguyên liệu, khả năng truy xuất, tiêu chuẩn môi trường, phát triển bền vững, thời gian giao hàng và năng lực đáp ứng lâu dài của nhà cung cấp.

Từ thực tế này, ông Trần Ngọc Liêm cho rằng, ngành gỗ nội ngoại thất Việt Nam cần chuyển từ lợi thế về năng lực sản xuất sang lợi thế về năng lực tạo giá trị; từ gia công sang thiết kế, từ sản xuất theo đơn hàng sang chủ động phát triển sản phẩm, từ “Made in Vietnam” hướng tới “Designed in Vietnam” và từ tăng trưởng bằng số lượng sang tăng trưởng bằng giá trị.

Khách tham quan tìm hiểu sản phẩm nội thất được trưng bày tại Hội chợ. 

Theo lãnh đạo VCCI-HCM, sự phát triển của ngành gỗ nội ngoại thất cũng cần được đặt trong mối liên hệ với TP.HCM và Vùng trung tâm kinh tế phía Nam.

TP.HCM có lợi thế về thương mại quốc tế, tài chính, dịch vụ, thiết kế, đổi mới sáng tạo, logistics và kết nối với các nhà mua hàng quốc tế. Trong khi đó, các địa phương trong Vùng trung tâm kinh tế phía Nam có lợi thế về không gian sản xuất, công nghiệp hỗ trợ, logistics và các nguồn lực bổ trợ cho chuỗi giá trị. Việc kết nối các lợi thế này được kỳ vọng hình thành hệ sinh thái ngành gỗ nội ngoại thất có sức cạnh tranh cao, trong đó sản xuất, thiết kế, nguyên liệu, công nghệ, logistics, thương mại và dịch vụ hỗ trợ cùng tham gia tạo giá trị.

“Tôi kỳ vọng các doanh nghiệp tham gia VIFA ASEAN 2026 sẽ không chỉ tìm kiếm đơn hàng, mà còn tìm kiếm đối tác; không chỉ tìm kiếm thị trường, mà còn tìm kiếm vị trí trong chuỗi giá trị”, ông Trần Ngọc Liêm cho biết.

Ông cũng cho rằng, thành công của VIFA ASEAN không chỉ nằm ở số lượng gian hàng hay lượt khách tham quan mà quan trọng hơn là số cuộc gặp được chuyển thành hợp đồng, số đối tác trở thành bạn hàng lâu dài và số doanh nghiệp tìm được con đường bước vào những chuỗi cung ứng mới.

Nhiều thách thức với ngành gỗ

Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương cho biết, ngành gỗ Việt Nam đang đối diện nhiều thách thức, trong đó có các yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững từ các thị trường lớn như Liên minh châu Âu.

Bên cạnh đó là sự cạnh tranh từ các quốc gia sản xuất, xuất khẩu đồ gỗ; áp lực chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, giảm phát thải carbon và những biến động về thuế quan, trong đó có chính sách thuế đối ứng mới của Hoa Kỳ đang tác động trực tiếp đến xuất khẩu gỗ Việt Nam.

Khách du lịch nước ngoài qua Việt Nam tham quan tìm hiểu các sản phẩm được trưng bày tại Hội chợ VIFA ASEAN 2026.

Theo ông Phú, bên cạnh xuất khẩu, ngành gỗ cũng đang chú trọng khai thác thị trường nội địa với hơn 100 triệu dân. Doanh nghiệp cần tăng cường nghiên cứu thị hiếu, nắm bắt xu hướng thiết kế, phát triển sản phẩm phù hợp với nhu cầu và thẩm mỹ của người tiêu dùng trong nước.

Trong khuôn khổ VIFA ASEAN 2026 còn diễn ra chuỗi tọa đàm chuyên ngành nhằm cung cấp thông tin về thị trường, các xu hướng mới và kết nối chuỗi thiết kế - sản xuất - xuất nhập khẩu - thương mại điện tử của ngành nội ngoại thất. Đáng chú ý, Vietnam International Sourcing - VIS 2026 do Bộ Công Thương chủ trì tổ chức diễn ra song song với VIFA ASEAN từ ngày 3 đến 5/9 tại Hall A - SECC, dự kiến quy tụ hơn 400 doanh nghiệp thuộc các ngành hàng xuất khẩu chủ lực như thực phẩm và đồ uống, gia dụng và nội thất, phong cách sống và sức khỏe, chuỗi cung ứng xuất khẩu.

Kim Thoa