Quản lý chặt chẽ nước giặt bán trên mạng, sản phẩm phải được công bố chất lượng

Theo ghi nhận trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử, các sản phẩm nước giặt được quảng cáo và bày bán tràn lan. Chỉ cần gõ từ khóa “nước giặt không hóa chất”, hàng nghìn kết quả xuất hiện, từ hàng nhập khẩu, “xách tay” đến các sản phẩm “handmade”. Nhiều loại gắn mác “tự nhiên”, “thảo dược”, “dùng cho trẻ nhỏ”… nhưng hoàn toàn không rõ nguồn gốc xuất xứ. Không ít sản phẩm không có nhãn phụ tiếng Việt, không công bố thành phần, không ghi đơn vị sản xuất; thậm chí quét mã vạch cũng không truy xuất được thông tin.

Ông Nguyễn Hoàng Long – Đội Quản lý thị trường số 3 (Cục QLTT TP Hà Nội) cho biết, nhiều loại nước giặt trôi nổi hiện nay lợi dụng xu hướng tiêu dùng hàng “tự nhiên” để lách luật. Không ít sản phẩm được pha chế thủ công, đóng chai tại nhà, không công bố tiêu chuẩn chất lượng, không đăng ký lưu hành theo quy định. Đáng chú ý, nhiều mặt hàng có bao bì bắt mắt, mạo danh hàng nhập khẩu từ Thái Lan, Singapore… hoặc sử dụng trái phép nhãn hiệu đã được bảo hộ, nhưng khi quét mã vạch lại không xác định được doanh nghiệp sản xuất.

Thời gian qua, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý nhiều vụ nước giặt xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Gần đây, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội kiểm tra hộ kinh doanh Trần Thị Hạnh (sinh năm 1978, tại ngõ 102/20 phố Pháo Đài Láng, Hà Nội) và phát hiện 144 túi nước giặt Power Clean có dấu hiệu xâm phạm quyền nhãn hiệu, trị giá gần 8 triệu đồng. Hộ kinh doanh này đã quảng cáo, bán sản phẩm vi phạm trên mạng xã hội Facebook.

Nước giặt xâm phạm quyền nhãn hiệu bị phát hiện tại Hà Nội. Ảnh: Chi cục QLTT Hà Nội

Từ các tài liệu, chứng cứ thu thập được, lực lượng chức năng nhận định có dấu hiệu vi phạm tại khâu sản xuất. Đội Quản lý thị trường số 1 đã tiến hành kiểm tra Công ty Cổ phần Sản xuất công nghệ cao Soon Teak Đông Nam Á (địa chỉ tại Khu đô thị Sunny Garden City, Quốc Oai, Hà Nội). Tại thời điểm kiểm tra, lực lượng chức năng tạm giữ 75 túi nước giặt Power Clean để tiếp tục xác minh.

Qua quá trình điều tra, Đội Quản lý thị trường số 1 xác định doanh nghiệp này đã sản xuất, đặt gia công và kinh doanh tổng cộng 18.803 túi nước giặt Power Clean xâm phạm quyền nhãn hiệu; trong đó 18.728 túi đã được bán ra thị trường, thu về gần 790 triệu đồng. Doanh nghiệp còn sử dụng Facebook và website để quảng bá sản phẩm vi phạm, đồng thời vi phạm các quy định về thương mại điện tử như cung cấp thông tin hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và không công bố đầy đủ thông tin chủ sở hữu website.

Trước đó, một doanh nghiệp tại Hưng Yên cũng bị xử phạt 180 triệu đồng vì sản xuất hàng loạt nước giặt, nước xả vải, nước rửa chén giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng như Hygiene, Tauau, D-nee. Để hợp thức hóa sản phẩm, chủ cơ sở mua hàng thật về nghiên cứu rồi pha chế bằng hóa chất, hương liệu; bao bì, tem nhãn, mã vạch đều được sao chép tinh vi nhằm đánh lừa người tiêu dùng.

Ông Nguyễn Hoàng Long khuyến cáo người tiêu dùng cần lựa chọn sản phẩm có nhãn mác đầy đủ, nguồn gốc rõ ràng, đã được công bố chất lượng; đồng thời đề nghị các sàn thương mại điện tử tăng cường kiểm duyệt sản phẩm trước khi cho phép đăng bán.

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh – nguyên giảng viên Trường Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng người tiêu dùng đang bị “đánh tráo khái niệm”: ít bọt không đồng nghĩa với không hóa chất; nguyên liệu thiên nhiên nhưng không kiểm soát nồng độ vẫn có thể gây hại. Theo ông, các sản phẩm tự pha chế, không kiểm định có nguy cơ tồn dư chất tẩy, lâu dài ảnh hưởng đến gan, thận, da và hệ tiêu hóa. “Tự nhiên không có nghĩa là an toàn tuyệt đối, ‘handmade’ không đồng nghĩa với đạt chuẩn”, ông nhấn mạnh.

Bà Lê Thị Hòa – Giám đốc Công ty TNHH Hóa mỹ phẩm G.I.E (Bắc Giang) kiến nghị cơ quan chức năng tăng cường thanh tra, xử lý hàng trôi nổi và sớm ban hành tiêu chuẩn quốc gia cho các sản phẩm tẩy rửa có nguồn gốc tự nhiên.

Theo bà Nguyễn Hồng Ngọc – đại lý phân phối cấp 1 nhiều nhãn hàng, để “làm sạch” thị trường cần đẩy mạnh hậu kiểm, xử phạt nghiêm hàng giả, hàng không phép; yêu cầu công bố đầy đủ thành phần, tiêu chuẩn kỹ thuật và áp dụng truy xuất nguồn gốc bắt buộc bằng mã QR. Đồng thời, cần tăng cường tuyên truyền để người tiêu dùng không bị “mê hoặc” bởi quảng cáo mập mờ.

Trong bối cảnh người dân ngày càng quan tâm đến sức khỏe và môi trường, xu hướng sử dụng sản phẩm “xanh – sạch – an toàn” là tất yếu. Tuy nhiên, “thảo dược” không đồng nghĩa với “lành tính”, “handmade” không có nghĩa là “chuẩn hóa”. Để dọn sạch “ma trận” nước giặt, nước rửa chén, cần sự phối hợp đồng bộ giữa quản lý nhà nước, trách nhiệm của doanh nghiệp và sự tỉnh táo của người tiêu dùng.

Luật sư Nguyễn Văn Tuấn – Giám đốc Công ty Luật TNHH TGS (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng việc kinh doanh nước giặt, nước rửa chén “handmade”, không rõ nguồn gốc, không công bố chất lượng, gắn mác “thảo dược” nhưng không kiểm định không chỉ vi phạm quy định pháp luật mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, cần bị xử lý nghiêm.

An Dương (T/h)