Ban hành QCVN 29:2026/BCT về dầu thực vật tinh chế

Trong bối cảnh thị trường thực phẩm ngày càng đòi hỏi minh bạch và tiêu chuẩn cao hơn về an toàn, chất lượng, dầu thực vật tinh chế là mặt hàng thiết yếu trong hầu hết gia đình và ngành chế biến đang đứng trước yêu cầu phải được quản lý bằng khung kỹ thuật rõ ràng, thống nhất.

Thực tế cho thấy, thời gian qua, việc quản lý dầu thực vật chủ yếu dựa trên các quy định chung của pháp luật về an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn cơ sở do doanh nghiệp tự công bố. Điều này phần nào tạo ra khoảng trống trong kiểm soát đồng bộ các chỉ tiêu kỹ thuật, đặc biệt khi thị trường xuất hiện đa dạng chủng loại dầu như dầu đậu nành, dầu cọ, dầu hướng dương, dầu hạt cải hay dầu pha trộn.

Trước yêu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý và tiệm cận chuẩn mực quốc tế, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 10/2026/TT-BCT, trong đó công bố Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 29:2026/BCT về dầu thực vật tinh chế. Quy chuẩn này có hiệu lực từ ngày 1/12/2026 và là căn cứ pháp lý bắt buộc đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh sản phẩm dầu thực vật tinh chế tại Việt Nam.

Dầu thực vật tinh chế cần đáp ứng các yêu cầu theo quy chuẩn. Ảnh minh họa

Theo nội dung QCVN 29:2026/BCT, quy chuẩn quy định cụ thể các chỉ tiêu chất lượng và an toàn đối với dầu thực vật tinh chế – tức sản phẩm đã được xử lý qua các công đoạn như khử gum, trung hòa, tẩy màu, khử mùi nhằm loại bỏ tạp chất và các thành phần không mong muốn trong dầu thô.

Các chỉ tiêu kỹ thuật bao gồm nhóm chỉ tiêu cảm quan, chỉ tiêu hóa lý và giới hạn một số chất có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Trong đó, các thông số như hàm lượng axit béo tự do, chỉ số peroxide, độ ẩm và tạp chất không tan, cũng như các giới hạn về kim loại nặng hoặc dư lượng chất không mong muốn đều được quy định ở mức cụ thể.

Việc ghi nhãn đối với sản phẩm dầu thực vật tinh chế được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 37/2026/NĐ-CP ngày 23/1/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tỗ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.

Đối với dầu thực vật tinh chế đơn chất, tên sản phẩm phải bao gồm từ “dầu” kết hợp với tên tiếng Việt của loài thực vật là nguyên liệu chính và có thể kèm theo cụm từ “tinh chế” hoặc “tinh luyện". Đối với dầu thực vật tinh chế hỗn hợp, tên sản phẩm phải bao gồm dòng chữ “Dầu thực vật hỗn hợp” và tỷ lệ phần trăm (%) theo khối lượng hoặc theo thể tích phối trộn của từng loại dầu trong thành phần. Không được dùng tên, hình ảnh của bất cứ một loài thực vật riêng biệt nào làm tên, hình ảnh đại diện của sản phầm.

Bên cạnh các yêu cầu về chỉ tiêu kỹ thuật, quy chuẩn cũng gắn với trách nhiệm công bố hợp quy. Theo quy định, trước khi đưa sản phẩm ra thị trường, tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc nhập khẩu dầu thực vật tinh chế phải thực hiện công bố hợp quy và đăng ký bản công bố theo quy định pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải chủ động kiểm soát quy trình sản xuất, thử nghiệm sản phẩm tại các phòng thử nghiệm được công nhận để bảo đảm phù hợp với QCVN 29:2026/BCT.

Quy chuẩn áp dụng đối với toàn bộ sản phẩm dầu thực vật tinh chế sản xuất trong nước, nhập khẩu và lưu thông tại Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là căn cứ để các cơ quan quản lý thị trường, hải quan và cơ quan chuyên ngành thực hiện kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa. Những sản phẩm không đáp ứng quy chuẩn sẽ không được phép lưu thông, qua đó góp phần ngăn chặn nguy cơ hàng hóa kém chất lượng, pha trộn hoặc không bảo đảm an toàn đến tay người tiêu dùng.

Việc đưa ra các ngưỡng kỹ thuật rõ ràng không chỉ nhằm bảo đảm dầu thực vật lưu thông trên thị trường đạt yêu cầu an toàn thực phẩm, mà còn tạo cơ sở thống nhất để cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát. Trước đây, khi chưa có quy chuẩn riêng, việc đánh giá chất lượng dầu phần lớn dựa trên tiêu chuẩn cơ sở hoặc các tiêu chuẩn tự nguyện áp dụng, khiến công tác thanh tra đôi khi gặp khó khăn trong xác định căn cứ pháp lý bắt buộc. QCVN 29:2026/BCT vì vậy được xem là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với nhóm sản phẩm thực phẩm chế biến.

Ở góc độ thị trường, việc ban hành QCVN 29:2026/BCT còn mang ý nghĩa nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành dầu thực vật Việt Nam. Khi sản phẩm được sản xuất theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia rõ ràng, tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế như Codex, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong việc chứng minh chất lượng khi xuất khẩu sang các thị trường yêu cầu cao. Đồng thời, sự minh bạch về chỉ tiêu kỹ thuật cũng giúp tạo dựng niềm tin của người tiêu dùng trong nước, nhất là trong bối cảnh người dân ngày càng quan tâm đến sức khỏe và nguồn gốc thực phẩm.

An Dương