QCVN 35:2024/BGTVT về đèn chiếu sáng phía trước phương tiện giao thông cơ giới

Đèn chiếu sáng phía trước là bộ phận quan trọng của phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, giúp người lái quan sát khi di chuyển trong điều kiện thiếu sáng, đồng thời hỗ trợ nhận diện phương tiện trên đường. Chất lượng của hệ thống đèn không chỉ liên quan đến khả năng chiếu sáng mà còn ảnh hưởng đến tầm nhìn của người điều khiển xe đi ngược chiều nếu ánh sáng không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Nhằm kiểm soát chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với thiết bị này, QCVN 35:2024/BGTVT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đèn chiếu sáng phía trước của phương tiện giao thông cơ giới đường bộ được ban hành có hiệu lực từ ngày 1/10/2024, thay thế quy định tương ứng tại QCVN 35:2017/BGTVT theo phạm vi được nêu trong thông tư.

Theo QCVN 35:2024/BGTVT, quy chuẩn quy định việc thử nghiệm, kiểm tra và chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường đối với đèn chiếu sáng phía trước. Đối tượng áp dụng gồm cơ sở sản xuất, nhập khẩu đèn; cơ sở sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu phương tiện giao thông cơ giới đường bộ và các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động thử nghiệm, kiểm tra, chứng nhận chất lượng.

Quy chuẩn đưa ra các yêu cầu kỹ thuật đối với kết cấu, đặc tính quang học và màu sắc ánh sáng của đèn. Tùy loại phương tiện và kiểu đèn, việc đánh giá phải căn cứ vào các phụ lục kỹ thuật tương ứng của quy chuẩn.

Đối với xe gắn máy và mô tô, đèn chiếu sáng phía trước phải đáp ứng yêu cầu về kết cấu, đặc tính quang học và màu sắc ánh sáng. Với những trường hợp thuộc diện áp dụng, quy chuẩn còn yêu cầu kiểm tra tính ổn định của đặc tính quang học trong quá trình đèn hoạt động.

Đối với ô tô, yêu cầu kỹ thuật cũng tập trung vào kết cấu, đặc tính quang học, màu sắc ánh sáng và tính ổn định của đặc tính quang học theo các quy định, phụ lục tương ứng. Việc phân loại và áp dụng yêu cầu cụ thể cần căn cứ vào kiểu đèn, chức năng chiếu sáng và phạm vi quy định của từng phụ lục.

Trong đó, đèn chiếu gần có nhiệm vụ chiếu sáng phần đường phía trước mà không gây chói mắt hoặc khó chịu cho người lái xe ngược chiều và những người tham gia giao thông khác. Đèn chiếu xa phục vụ chiếu sáng ở khoảng cách xa hơn trên phần đường phía trước. Vì vậy, kiểm soát đặc tính quang học là nội dung quan trọng nhằm bảo đảm đèn thực hiện đúng chức năng thiết kế.

QCVN 35:2024/BGTVT cũng quy định yêu cầu đối với mẫu đèn dùng trong thử nghiệm, chứng nhận chất lượng kiểu loại. Theo nội dung quy chuẩn được ban hành kèm Thông tư 07/2024/TT-BGTVT, mỗi kiểu loại đèn cần ba mẫu thử, gồm một mẫu phục vụ thử nghiệm kết cấu, đặc tính quang học, màu sắc ánh sáng và các hạng mục liên quan nếu có; hai mẫu còn lại phục vụ thử nghiệm tính ổn định đặc tính quang học.

Mẫu thử phải là đèn mới 100%, nguyên bản theo thiết kế của cơ sở sản xuất. Các bộ phận của đèn, kể cả bóng đèn, không được chỉnh sửa hoặc thay đổi. Phụ kiện cần thiết để đèn hoạt động ổn định cũng phải được cung cấp phục vụ quá trình thử nghiệm.

Đối với đèn chiếu sáng phía trước thích ứng (AFS) hoặc loại đèn không thể kích hoạt chức năng chiếu sáng bằng nguồn điện thông thường, việc thử nghiệm phải có thiết bị cung cấp, vận hành và bộ tạo tín hiệu nếu thuộc trường hợp quy định.

Những yêu cầu này giúp quá trình đánh giá được thực hiện trên mẫu đại diện cho thiết kế thực tế, hạn chế tình trạng kết quả thử nghiệm không phản ánh đúng đặc tính của kiểu đèn được sản xuất hoặc nhập khẩu.

Thông tư 07/2024/TT-BGTVT cũng quy định chuyển tiếp đối với hồ sơ thử nghiệm đã đăng ký trước ngày thông tư có hiệu lực và những kiểu loại đèn đã được thử nghiệm, chứng nhận theo QCVN 35:2017/BGTVT. Theo đó, hồ sơ thuộc diện chuyển tiếp tiếp tục được thử nghiệm, chứng nhận theo quy chuẩn cũ; kiểu loại đèn đã được chứng nhận theo quy chuẩn cũ tiếp tục được sử dụng đến khi hết thời hạn của giấy chứng nhận chất lượng.

Việc thực hiện QCVN 35:2024/BGTVT là căn cứ kỹ thuật để kiểm soát chất lượng đèn chiếu sáng phía trước trong quá trình sản xuất, nhập khẩu và chứng nhận. Tuân thủ quy chuẩn góp phần bảo đảm thiết bị đáp ứng yêu cầu an toàn kỹ thuật, đồng thời hỗ trợ nâng cao chất lượng phương tiện lưu thông trên đường bộ.

An Dương