QCVN 90:2025/BNNMT yêu cầu an toàn đối với máy gặt đập liên hợp

Trong tiến trình hiện đại hóa nông nghiệp, máy gặt đập liên hợp đã trở thành thiết bị không thể thiếu, góp phần giảm lao động thủ công, rút ngắn thời gian thu hoạch và nâng cao năng suất sản xuất lúa. Việc ứng dụng rộng rãi loại máy này đã mang lại nhiều lợi ích kinh tế, đặc biệt tại các vùng sản xuất lúa tập trung. Tuy nhiên, song hành với hiệu quả là những rủi ro tiềm ẩn về an toàn lao động, nhất là khi máy móc được sử dụng trong điều kiện đồng ruộng phức tạp và bởi người vận hành chưa được đào tạo bài bản.

Thực tế cho thấy, tai nạn liên quan đến máy gặt đập liên hợp vẫn xảy ra tại một số địa phương, xuất phát từ nhiều nguyên nhân như thiết kế chưa bảo đảm an toàn, thiếu che chắn các bộ phận chuyển động, hệ thống cảnh báo không đầy đủ, hoặc quy trình vận hành chưa được tuân thủ nghiêm ngặt. Bên cạnh đó, thị trường còn tồn tại các loại máy không rõ nguồn gốc, chất lượng không đồng đều, gây khó khăn cho công tác quản lý và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người sử dụng.

Trong bối cảnh đó, việc ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 90:2025/BNNMT về an toàn đối với máy gặt đập liên hợp là yêu cầu cấp thiết. Quy chuẩn này đóng vai trò là công cụ quản lý kỹ thuật bắt buộc, nhằm thiết lập các yêu cầu tối thiểu về an toàn đối với máy gặt đập liên hợp được sản xuất, nhập khẩu, lưu thông và sử dụng tại Việt Nam.

Máy gặt liên hợp cần đáp ứng yêu cầu an toàn theo quy chuẩn. Ảnh minh họa

Theo QCVN 90:2025/BNNMT, quy chuẩn áp dụng đối với máy gặt đập liên hợp sử dụng trong sản xuất nông nghiệp, bao gồm máy sản xuất trong nước và máy nhập khẩu. Các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động thiết kế, chế tạo, lắp ráp, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng máy đều phải tuân thủ các yêu cầu của quy chuẩn này.

Một trong những nội dung cốt lõi của QCVN 90:2025/BNNMT là yêu cầu về an toàn cơ khí. Các bộ phận chuyển động như trục quay, dây đai, bánh răng, dao cắt phải được che chắn đầy đủ nhằm ngăn ngừa nguy cơ tiếp xúc trực tiếp với người vận hành. Kết cấu máy phải bảo đảm độ bền, ổn định trong quá trình làm việc, hạn chế nguy cơ lật, trượt hoặc hư hỏng đột ngột khi vận hành trên địa hình không bằng phẳng.

Bên cạnh đó, quy chuẩn quy định yêu cầu về hệ thống điều khiển và cảnh báo an toàn. Máy gặt đập liên hợp phải được trang bị các cơ cấu điều khiển rõ ràng, dễ thao tác, đồng thời có hệ thống cảnh báo giúp người vận hành nhận biết các trạng thái nguy hiểm. Việc bố trí vị trí điều khiển phải bảo đảm tầm nhìn và khả năng phản ứng kịp thời trong quá trình vận hành.

QCVN 90:2025/BNNMT cũng đề cập đến an toàn trong quá trình vận hành và bảo dưỡng. Máy phải có hướng dẫn sử dụng rõ ràng, đầy đủ thông tin về quy trình vận hành an toàn, các điểm cần lưu ý khi bảo dưỡng, sửa chữa. Các bộ phận có nguy cơ gây mất an toàn trong quá trình bảo trì phải được thiết kế sao cho có thể khóa hoặc ngắt nguồn năng lượng, nhằm bảo vệ người thực hiện công việc.

Ngoài ra, quy chuẩn còn đưa ra yêu cầu đối với thử nghiệm và đánh giá sự phù hợp. Máy gặt đập liên hợp phải được kiểm tra, thử nghiệm theo các phương pháp quy định để chứng minh đáp ứng các yêu cầu an toàn trước khi đưa ra thị trường. Đây là cơ sở để các cơ quan quản lý thực hiện hoạt động chứng nhận hợp quy, kiểm tra chất lượng và giám sát an toàn.

Việc tuân thủ QCVN 90:2025/BNNMT không chỉ giúp giảm thiểu nguy cơ tai nạn lao động mà còn góp phần nâng cao tuổi thọ thiết bị, giảm chi phí sửa chữa và tăng hiệu quả sử dụng. Đối với doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh máy nông nghiệp, quy chuẩn là cơ sở để nâng cao chất lượng sản phẩm, khẳng định uy tín và năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Trong bối cảnh cơ giới hóa nông nghiệp đang được đẩy mạnh, QCVN 90:2025/BNNMT có vai trò quan trọng trong việc gắn kết giữa phát triển công nghệ và bảo đảm an toàn lao động. Việc áp dụng nghiêm túc quy chuẩn này sẽ góp phần xây dựng môi trường sản xuất nông nghiệp an toàn, hiệu quả và bền vững, phù hợp với định hướng hiện đại hóa nông nghiệp của Việt Nam.

An Dương