Cụ thể hóa nhiều nội dung quan trọng về Giải thưởng Chất lượng Quốc gia

Theo Thông tư số 03/2026/TT-BKHCN do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 24/02/2026, quy định chi tiết việc thực hiện các Điều 57, 59, 61 và 62 của Nghị định số 37/2026/NĐ-CP ngày 23/01/2026 của Chính phủ về Giải thưởng Chất lượng Quốc gia. Thông tư tập trung hướng dẫn cụ thể việc thực hiện các điều khoản liên quan đến đối tượng, tiêu chí, quy trình xét tặng và trách nhiệm tổ chức thực hiện giải thưởng.

Các quy định được áp dụng đối với các tổ chức, doanh nghiệp có sản phẩm, hàng hóa tham dự Giải thưởng Chất lượng Quốc gia; đồng thời điều chỉnh hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Sản phẩm, hàng hóa tham dự phải thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa (đã được sửa đổi, bổ sung) và được xác định theo hệ thống ngành kinh tế Việt Nam hiện hành. Văn bản cũng làm rõ vai trò của đội ngũ chuyên gia đánh giá, gồm chuyên gia kỹ thuật am hiểu về ngành, lĩnh vực sản phẩm và chuyên gia hệ thống có chuyên môn về tiêu chí xét tặng, được đào tạo nghiệp vụ bài bản.

Biểu trưng của Giải thưởng Chất lượng Quốc gia. Ảnh minh họa

Đặc biệt, Thông tư quy định rõ tiêu chí và thang điểm xét tặng với tổng điểm tối đa 1.000 điểm. Trong đó, nhóm tiêu chí về chất lượng, mức độ tin cậy, sự vượt trội hoặc tính độc đáo của sản phẩm, hàng hóa chiếm tối đa 250 điểm. Nhóm tiêu chí còn lại, chiếm tối đa 750 điểm, tập trung đánh giá hiệu lực và hiệu quả của mô hình quản trị tổ chức, doanh nghiệp trên các phương diện như vai trò lãnh đạo, chiến lược phát triển, định hướng khách hàng, đo lường phân tích quản lý tri thức, quản lý nguồn nhân lực, vận hành và kết quả hoạt động. Cách tiếp cận này cho thấy giải thưởng không chỉ dừng ở việc tôn vinh sản phẩm đạt chất lượng cao, mà còn đặt trọng tâm vào nền tảng quản trị bền vững của doanh nghiệp.

Về tổ chức xét tặng, Hội đồng quốc gia về Giải thưởng Chất lượng Quốc gia do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quyết định thành lập, gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các Ủy viên là đại diện các bộ, ngành, cơ quan liên quan. Hội đồng có nhiệm vụ xem xét, thẩm định kết quả đánh giá và đề nghị danh sách sản phẩm, hàng hóa đủ điều kiện tặng giải.

Quy trình xét tặng được thiết kế theo nhiều bước chặt chẽ. Doanh nghiệp đăng ký tham dự với Cơ quan thường trực Giải thưởng Chất lượng Quốc gia và nộp đầy đủ hồ sơ theo quy định, bao gồm đơn đăng ký, báo cáo tham dự và các tài liệu chứng minh việc áp dụng hệ thống quản lý cũng như chất lượng, tính vượt trội của sản phẩm. Sau khi tiếp nhận, cơ quan thường trực phân công nhóm chuyên gia đánh giá hồ sơ. Những hồ sơ đạt từ 600 điểm trở lên sẽ được tổng hợp, báo cáo Hội đồng quốc gia để xem xét thông qua danh sách sản phẩm được đánh giá thực tế.

Trên cơ sở kết quả đánh giá thực tế và báo cáo của nhóm chuyên gia, Hội đồng quốc gia tiến hành thẩm định, đề xuất danh sách và loại giải cho các sản phẩm, hàng hóa. Trước khi trình Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quyết định, danh sách đề xuất còn được lấy ý kiến Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố nơi doanh nghiệp hoạt động; địa phương có trách nhiệm trả lời bằng văn bản trong thời hạn 15 ngày. Sau khi có quyết định chính thức, cơ quan thường trực tổ chức công bố kết quả, họp báo và lễ trao giải; các doanh nghiệp đạt giải được nhận Cúp và Giấy chứng nhận theo mẫu quy định.

Thông tư có hiệu lực sau 45 ngày kể từ ngày ký ban hành và thay thế Thông tư số 27/2019/TT-BKHCN. Đối với các hồ sơ đã nộp trước thời điểm Thông tư mới có hiệu lực, việc xét tặng tiếp tục thực hiện theo quy định cũ. Cơ quan thường trực được giao xây dựng kế hoạch hoạt động hằng năm, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ chuyên gia đánh giá và xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên gia, đồng thời hướng dẫn, xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Bảo Linh