Tăng năng suất, nâng vị thế: Hướng đi bền vững cho ngành gỗ Việt Nam

Tại Quảng Ngãi, diện tích đất quy hoạch phát triển lâm nghiệp hơn 1,14 triệu ha, trong đó hơn 22.000 ha rừng gỗ lớn đã được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành chuỗi giá trị khép kín từ trồng rừng đến chế biến. Khi nguồn nguyên liệu đạt chuẩn quốc tế, sản phẩm đầu ra có điều kiện thuận lợi hơn để thâm nhập các thị trường khó tính.

Nắm bắt xu thế đó, một số doanh nghiệp đã chủ động đi trước trong việc xây dựng vùng nguyên liệu bền vững. Công ty CP Lâm sản Xuân Lộc đã liên kết với người dân địa phương phát triển gần 8.000 ha rừng đạt chứng chỉ FSC. Việc hình thành vùng nguyên liệu quy mô lớn không chỉ giúp doanh nghiệp bảo đảm nguồn cung ổn định mà còn nâng cao giá trị sản phẩm nhờ đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Cơ sở sản xuất đầu tư thiết bị, máy móc vào sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm đồ mộc.

Tương tự, Công ty TNHH Gỗ Sơn Anh liên kết với 111 hộ dân, phát triển hơn 912 ha rừng đạt chứng chỉ FSC. Mô hình này cho thấy khi doanh nghiệp và người trồng rừng cùng tham gia vào chuỗi giá trị, hiệu quả kinh tế được cải thiện, đồng thời tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm gỗ Việt trên thị trường xuất khẩu.

Ở khâu chế biến, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư nâng cấp dây chuyền sản xuất nhằm gia tăng năng suất. Công ty Cổ phần TAVICO đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại trong sản xuất gỗ phục vụ xuất khẩu, giúp tối ưu quy trình, giảm hao hụt nguyên liệu và nâng cao chất lượng thành phẩm. Đây là yếu tố then chốt trong bối cảnh biên lợi nhuận ngày càng bị thu hẹp.

Trong phân khúc sản phẩm thân thiện môi trường, Công ty Cổ phần Dịch vụ Thương mại Việt Xanh phát triển các dòng sản phẩm và phụ kiện gỗ chú trọng yếu tố an toàn cho sức khỏe. Các thương hiệu như Vietpink và Xwood cũng mở rộng sản xuất đồ gỗ lắp ghép, đồ lưu niệm theo xu hướng tiêu dùng xanh. Những bước đi này cho thấy chuyển dịch từ gia công sang xây dựng thương hiệu riêng đang trở thành xu hướng tất yếu.

Ở tầm chiến lược, ngành gỗ đã có định hướng phát triển rõ ràng. Theo Đề án phát triển ngành công nghiệp chế biến gỗ bền vững, hiệu quả giai đoạn 2021–2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 327/QĐ-TTg ngày 10/3/2022, mục tiêu đến năm 2030 đưa công nghiệp chế biến gỗ trở thành ngành kinh tế quan trọng; xây dựng và phát triển thương hiệu sản phẩm gỗ Việt Nam có uy tín trên thị trường trong nước và quốc tế; phấn đấu để Việt Nam nằm trong nhóm các nước hàng đầu thế giới về sản xuất, chế biến, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ.

Liên kết trồng rừng FSC: Nền tảng nâng chuẩn nguyên liệu cho ngành gỗ Việt.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, các nhà quản lý kinh tế cho rằng ngành gỗ cần tập trung áp dụng hệ thống quản lý chất lượng đồng bộ; đầu tư công nghệ và thiết bị hiện đại nhằm tăng năng suất lao động, giảm sai sót trong sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc chuẩn hóa quy trình không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn tạo dựng niềm tin với đối tác quốc tế.

Nhìn tổng thể, ngành gỗ Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn nhưng cũng đối diện áp lực cạnh tranh gay gắt. Các con số về hàng chục nghìn hecta rừng đạt chứng chỉ FSC, hàng nghìn hecta liên kết giữa doanh nghiệp và người dân cho thấy nền tảng nguyên liệu đã được củng cố. Tuy nhiên, chìa khóa của giai đoạn tới nằm ở năng suất thực chất: tăng giá trị trên mỗi mét khối gỗ, tăng hàm lượng công nghệ trong từng công đoạn và tăng sức nặng thương hiệu Việt trên thị trường toàn cầu.

Nếu doanh nghiệp chủ động nâng chuẩn toàn chuỗi, từ rừng trồng, chế biến đến xây dựng thương hiệu là mục tiêu lọt nhóm các quốc gia hàng đầu về sản xuất và xuất khẩu gỗ hoàn toàn có cơ sở. Ngược lại, nếu chậm đổi mới, lợi thế sẵn có rất dễ bị bào mòn trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Thanh Hiền