TCVN 14196:2024: Chuẩn hóa thuật ngữ về đại lý và doanh nghiệp lữ hành

Cùng với sự phát triển của thị trường du lịch, các loại hình dịch vụ và phương thức cung cấp sản phẩm ngày càng đa dạng. Khách du lịch có thể sử dụng nhiều dịch vụ từ vận chuyển, lưu trú, tham quan đến đặt chỗ, tư vấn và các chương trình du lịch trọn gói. Sự đa dạng này đòi hỏi các khái niệm được sử dụng trong hoạt động du lịch, lữ hành phải có cách hiểu thống nhất giữa doanh nghiệp, khách hàng và cơ quan quản lý.

Trong thực tế, cùng một thuật ngữ có thể được sử dụng theo những cách khác nhau nếu không có cách hiểu chung. Điều này có thể gây khó khăn trong trao đổi thông tin, xây dựng tiêu chuẩn dịch vụ cũng như cung cấp thông tin cho khách hàng.

Đáp ứng yêu cầu đó, TCVN 14196:2024 - Dịch vụ du lịch - Đại lý lữ hành và doanh nghiệp lữ hành - Thuật ngữ và định nghĩa được xây dựng hoàn toàn tương đương với BS EN 13809:2003. Tiêu chuẩn do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

TCVN 14196:2024 tập trung quy định các thuật ngữ dùng để mô tả cơ sở vật chất và dịch vụ của các nhà cung cấp dịch vụ du lịch. Mục tiêu là tạo điều kiện để bên cung cấp dịch vụ và người sử dụng có thể hiểu thống nhất những khái niệm phổ biến trong hoạt động du lịch. Theo đó, du lịch và lữ hành được hiểu là hoạt động của những người đi du lịch hoặc lưu trú bên ngoài môi trường thường ngày nhằm mục đích giải trí, công việc hoặc các mục đích khác.

Thống nhất thuật ngữ lữ hành theo tiêu chuẩn góp phần nâng cao tính đồng bộ trong hoạt động du lịch. (Ảnh minh họa)

Một khái niệm khác được tiêu chuẩn đề cập là du lịch bền vững, theo hướng quy hoạch và phát triển du lịch gắn với bảo vệ, bảo tồn môi trường và tôn trọng lối sống của người dân địa phương. Bên cạnh đó, tiêu chuẩn phân biệt các khái niệm như lữ khách, khách du lịch và khách công vụ, qua đó tạo cơ sở để sử dụng thuật ngữ phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Việc chuẩn hóa khái niệm cơ bản có ý nghĩa trong bối cảnh hoạt động du lịch liên quan đến nhiều chủ thể. Doanh nghiệp cần cung cấp thông tin rõ ràng, trong khi khách hàng cần có cơ sở để hiểu đúng về loại hình dịch vụ mình lựa chọn.

Một nội dung trọng tâm của TCVN 14196:2024 là nhóm thuật ngữ liên quan đến doanh nghiệp lữ hành, đại lý lữ hành và cung cấp dịch vụ lữ hành. Tiêu chuẩn đồng thời đề cập các khái niệm liên quan đến hợp đồng lữ hành, giá dịch vụ du lịch và giấy tờ sử dụng dịch vụ du lịch.

Hệ thống thuật ngữ còn bao quát nhiều hoạt động thường gặp trong quá trình tổ chức chuyến đi như vận chuyển, đặt giữ dịch vụ, tham quan, thông tin điểm đến, thông tin khí hậu, thông tin thị thực, tư vấn du lịch và các dịch vụ hỗ trợ khác.

Đáng chú ý, tiêu chuẩn cũng đưa ra các thuật ngữ liên quan đến điều kiện và giao dịch dịch vụ như số lượng khách tối thiểu, số lượng khách tối đa, tiền đặt cọc, số tiền còn lại phải thanh toán, phí hủy bỏ, trách nhiệm theo hợp đồng và trường hợp bất khả kháng.

Những thuật ngữ này giúp mô tả rõ hơn các thành phần của một dịch vụ lữ hành, từ khâu cung cấp thông tin, đặt dịch vụ đến thực hiện và thanh toán. Khi các bên cùng sử dụng một cách hiểu thống nhất, việc trao đổi thông tin giữa doanh nghiệp và khách hàng cũng thuận lợi hơn.

Tiêu chuẩn còn bao gồm bảng tra cứu thuật ngữ theo thứ tự chữ cái tiếng Việt và tiếng Anh, giúp thuận tiện trong sử dụng và đối chiếu thuật ngữ. Nội dung được xây dựng trên cơ sở BS EN 13809:2003, qua đó tạo sự tương thích với hệ thống thuật ngữ quốc tế được sử dụng trong lĩnh vực du lịch.

Trong bối cảnh ngành du lịch phát triển theo hướng đa dạng hóa sản phẩm và tăng cường liên kết giữa nhiều loại hình dịch vụ, việc thống nhất thuật ngữ là một trong những cơ sở nâng cao khả năng trao đổi thông tin. TCVN 14196:2024 vì vậy có thể được sử dụng như tài liệu tham chiếu cho doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các tổ chức, cá nhân liên quan khi xây dựng, cung cấp hoặc sử dụng thông tin về dịch vụ lữ hành.

An Dương