TCVN 14333-20:2025 về truyền thông tin giữa xe điện và thiết bị cấp nguồn xe điện

Thị trường xe điện đang bước vào giai đoạn chiếc xe không còn đơn thuần là phương tiện sử dụng năng lượng, mà có thể trở thành một phần của hệ thống điện. Khi số lượng phương tiện điện tăng, nhu cầu sạc nhanh, quản lý phụ tải, xác thực người dùng và trao đổi dữ liệu giữa xe với thiết bị sạc cũng ngày càng lớn. Điều này đặt ra yêu cầu phải có những chuẩn chung để các loại xe, trạm sạc và hệ thống quản lý có thể “hiểu” và trao đổi thông tin với nhau.

Trong thực tế, nếu mỗi nhà sản xuất sử dụng một cách thức giao tiếp khác nhau, khả năng tương thích giữa xe và trạm sạc sẽ bị hạn chế. Người sử dụng có thể gặp tình trạng thiết bị sạc đáp ứng về công suất nhưng không thể khai thác đầy đủ các chức năng giao tiếp của xe. Với hệ thống sạc thông minh, vấn đề còn phức tạp hơn bởi quá trình này không chỉ liên quan đến truyền điện mà còn bao gồm trao đổi thông tin về trạng thái sạc, điều khiển và các yêu cầu của phương tiện.

Trong bối cảnh đó, TCVN 14333-20:2025 được xây dựng nhằm chuẩn hóa giao diện truyền thông tin giữa phương tiện giao thông đường bộ và lưới điện. Tiêu chuẩn này tương đương hoàn toàn với ISO 15118-20:2022, thuộc thế hệ thứ hai của bộ tiêu chuẩn về giao tiếp giữa xe điện và thiết bị cung cấp điện cho xe điện (EVSE).

Tiêu chuẩn được ban hành chính là cơ sở để các doanh nghiệp sản xuất xe, thiết bị sạc và phát triển hệ thống quản lý năng lượng có thêm một chuẩn tham chiếu chung. Ảnh minh họa

Tiêu chuẩn TCVN 14333-20:2025 quy định cách thức trao đổi thông tin giữa xe điện, gồm xe điện chạy pin (BEV) và xe hybrid sạc ngoài (PHEV), với thiết bị cung cấp điện cho xe (EVSE). Nói đơn giản, tiêu chuẩn tạo ra một “ngôn ngữ chung” để xe điện và trạm sạc có thể nhận biết, trao đổi thông tin và phối hợp trong quá trình sạc.

Không chỉ hỗ trợ việc sạc điện, tiêu chuẩn còn quy định cách trao đổi thông tin khi điện được truyền theo hai chiều, tức là năng lượng có thể đi từ hệ thống điện vào xe và trong những trường hợp phù hợp có thể truyền ngược từ xe trở lại hệ thống điện.

Tiêu chuẩn cũng đưa ra yêu cầu đối với việc trao đổi thông tin trong nhiều hình thức sạc khác nhau, bao gồm sạc có dây và sạc không dây. Bên cạnh đó, các yêu cầu về thiết bị kết nối tự động, thông tin về trạng thái sạc và điều khiển quá trình sạc cũng được đề cập, nhằm giúp quá trình kết nối giữa xe và hệ thống sạc thuận tiện, đồng bộ hơn.

Về cách thức kết nối, tiêu chuẩn quy định việc trao đổi thông tin giữa bộ điều khiển giao tiếp trên xe điện (EVCC) và bộ điều khiển giao tiếp của thiết bị cấp điện (SECC). Hai bộ phận này đảm nhiệm việc “trao đổi” thông tin để nhận diện phương tiện, thiết lập kết nối và phối hợp trong quá trình sạc thông qua mạng Internet Protocol (IP).

Để thực hiện quá trình trao đổi này, tiêu chuẩn quy định các thông điệp cần sử dụng, cách tổ chức và biểu diễn dữ liệu cũng như các giao thức truyền thông phù hợp. Những yêu cầu này bao phủ từ tầng mạng đến tầng ứng dụng trong mô hình kết nối, tạo cơ sở để các thiết bị của xe điện và hệ thống sạc có thể giao tiếp thống nhất.

Đáng chú ý, tiêu chuẩn mô tả các trình tự chính trong quá trình sạc có dây, truyền năng lượng không dây và truyền năng lượng hai chiều. Qua đó, TCVN 14333-20:2025 vì vậy có thể được xem là một trong những nền tảng kỹ thuật quan trọng cho quá trình phát triển hệ sinh thái giao thông điện hóa. Khi xe điện ngày càng phổ biến, chuẩn hóa giao tiếp sẽ giúp hạn chế sự phân mảnh công nghệ, tăng khả năng tương thích giữa phương tiện và hạ tầng sạc, đồng thời tạo tiền đề cho các dịch vụ sạc thông minh và trao đổi năng lượng trong tương lai.

Việc Việt Nam ban hành TCVN 14333-20:2025, tương đương hoàn toàn với ISO 15118-20:2022, cũng cho thấy hoạt động tiêu chuẩn hóa đang từng bước tiếp cận những công nghệ mới của giao thông điện. Đây là cơ sở để các doanh nghiệp sản xuất xe, thiết bị sạc và phát triển hệ thống quản lý năng lượng có thêm một chuẩn tham chiếu chung, hướng tới hạ tầng sạc thuận tiện, an toàn và có khả năng mở rộng.

An Dương