TCVN 14425:2025 yêu cầu kỹ thuật đối với ớt cay quả tươi theo tiêu chuẩn ASEAN

Trong những năm gần đây, ớt cay quả tươi là một trong những mặt hàng nông sản có sản lượng lớn và giá trị thương mại cao tại Việt Nam cũng như nhiều quốc gia Đông Nam Á. Ớt không chỉ phục vụ tiêu dùng nội địa mà còn được xuất khẩu sang nhiều thị trường, từ khu vực ASEAN đến châu Á và châu Âu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chất lượng ớt tươi trên thị trường còn thiếu đồng đều. Sự khác biệt về giống, quy trình canh tác, thu hoạch, bảo quản và vận chuyển có thể ảnh hưởng đến hình thức, độ cay, độ tươi và mức độ an toàn sản phẩm.

Bên cạnh đó, yêu cầu từ các thị trường nhập khẩu ngày càng khắt khe, đặc biệt liên quan đến kích thước, độ chín, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và khả năng truy xuất nguồn gốc. Nếu không có tiêu chí thống nhất, việc phân loại và đánh giá chất lượng sẽ thiếu cơ sở chung, gây khó khăn cho thương mại và kiểm soát an toàn thực phẩm.

Chính vì vậy, việc ban hành tiêu chuẩn quốc gia hài hòa với tiêu chuẩn khu vực là bước đi cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông sản Việt.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14425:2025, tương đương với ASEAN STAN 21:2011, quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với ớt cay quả tươi dùng cho tiêu dùng trực tiếp hoặc cung cấp cho chế biến. Tiêu chuẩn áp dụng cho các giống ớt thuộc loài Capsicum annuum L., Capsicum frutescens L. và các loài liên quan được thương mại hóa dưới dạng quả tươi.

Ớt cay quả tươi cần đáp ứng các yêu cầu theo tiêu chuẩn. Ảnh minh họa

Về yêu cầu tối thiểu, ớt phải nguyên vẹn, tươi, sạch, không dập nát, không bị sâu bệnh hoặc hư hỏng ảnh hưởng đến chất lượng. Quả phải đạt độ phát triển phù hợp, không quá non hoặc quá chín, không có độ ẩm bất thường bên ngoài. Cuống phải còn gắn chắc vào quả (trừ khi quy định khác theo thương mại), giúp bảo đảm hình thức và thời gian bảo quản.

Tiêu chuẩn cũng quy định phân hạng chất lượng thành các cấp như hạng “Đặc biệt”, hạng I và hạng II, dựa trên mức độ đồng đều về hình dạng, màu sắc, kích thước và các khuyết tật cho phép. Ở hạng cao nhất, ớt phải có hình dạng, màu sắc đặc trưng của giống, hầu như không có khuyết tật. Ở các hạng thấp hơn, có thể chấp nhận một số sai lệch nhỏ nhưng không được ảnh hưởng đến hình thức chung và khả năng bảo quản.

Về kích cỡ, tiêu chuẩn cho phép phân loại theo chiều dài quả hoặc đường kính, tùy theo tập quán thương mại. Sự đồng đều về kích thước trong cùng một lô hàng là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm tính thương mại và thuận lợi cho đóng gói.

TCVN 14425:2025 cũng đề cập đến yêu cầu về dung sai chất lượng và kích cỡ trong từng lô hàng, quy định tỷ lệ phần trăm cho phép đối với sản phẩm không đạt hoàn toàn tiêu chí của hạng đã công bố. Điều này tạo sự linh hoạt trong thương mại nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát chất lượng ở mức chấp nhận được.

Ngoài ra, tiêu chuẩn quy định về trình bày, bao gói và ghi nhãn. Ớt phải được đóng gói sao cho bảo vệ sản phẩm khỏi hư hỏng cơ học và nhiễm bẩn. Bao bì phải sạch, an toàn, phù hợp với thực phẩm. Nhãn hàng hóa cần thể hiện rõ tên sản phẩm, xuất xứ, hạng chất lượng, kích cỡ (nếu có) và thông tin về nhà đóng gói hoặc xuất khẩu, nhằm bảo đảm minh bạch và truy xuất nguồn gốc.

Việc áp dụng TCVN 14425:2025 không chỉ giúp chuẩn hóa chất lượng ớt cay quả tươi trên thị trường nội địa mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu trong khu vực ASEAN. Khi sản phẩm đáp ứng cùng một bộ tiêu chí chung, quá trình kiểm tra, phân loại và thông quan sẽ minh bạch và hiệu quả hơn, góp phần nâng cao giá trị và uy tín của nông sản Việt Nam trên thị trường khu vực và quốc tế.

An Dương