TCVN 14434:2025 về xác định citrinin và kiểm soát nấm mốc trong thực phẩm

Citrinin – một độc tố do nấm mốc sinh ra – thường xuất hiện trong các sản phẩm ngũ cốc, gạo men đỏ và một số thực phẩm bổ sung. Đây là chất có khả năng gây độc cho thận nếu tích lũy trong cơ thể, nhưng lại rất khó phát hiện nếu không có các phương pháp phân tích chuyên sâu. Chính vì vậy, việc xây dựng một tiêu chuẩn thống nhất để nhận diện và định lượng citrinin trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Sự ra đời của TCVN 14434:2025 đáp ứng trực tiếp yêu cầu đó, khi đưa ra phương pháp xác định citrinin trong thực phẩm dựa trên công nghệ sắc ký lỏng hiệu năng cao kết hợp hai lần khối phổ (HPLC-MS/MS). Không chỉ dừng lại ở việc mô tả kỹ thuật, tiêu chuẩn còn chuẩn hóa toàn bộ quy trình từ khâu chuẩn bị mẫu, chiết tách, làm sạch đến phân tích và tính toán kết quả. Nhờ vậy, các phòng thử nghiệm có thể áp dụng đồng nhất, giảm thiểu sai lệch và tăng khả năng so sánh giữa các kết quả phân tích.

Tiêu chuẩn TCVN 14434:2025 kiểm soát nấm mốc trong thực phẩm 

TCVN 14434:2025 được xây dựng tương đương với tiêu chuẩn châu Âu BS EN 17203:2021. Điều này cho thấy nỗ lực của Việt Nam trong việc hài hòa hóa hệ thống tiêu chuẩn quốc gia với quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực an toàn thực phẩm vốn chịu nhiều rào cản kỹ thuật khi xuất khẩu. Việc “nội địa hóa” các tiêu chuẩn tiên tiến giúp doanh nghiệp trong nước tiếp cận nhanh hơn với yêu cầu của thị trường toàn cầu mà không phải xây dựng lại quy trình từ đầu.

Về mặt kỹ thuật, phương pháp HPLC-MS/MS được xem là một trong những công cụ phân tích hiện đại nhất hiện nay trong lĩnh vực kiểm nghiệm thực phẩm. Nhờ độ nhạy cao và khả năng nhận diện chính xác cấu trúc phân tử, phương pháp này cho phép phát hiện citrinin ở hàm lượng rất thấp, chỉ từ vài microgam trên kilogram mẫu. Đồng thời, kỹ thuật này cũng có thể áp dụng cho nhiều loại nền thực phẩm khác nhau mà vẫn đảm bảo độ chính xác, từ ngũ cốc, sản phẩm lên men đến các chế phẩm bổ sung.

Bên cạnh đó, TCVN 14434:2025 còn là một mắt xích quan trọng trong hệ thống tiêu chuẩn kiểm soát độc tố thực phẩm đang dần được hoàn thiện tại Việt Nam. Khi kết hợp với các tiêu chuẩn liên quan đến aflatoxin, ochratoxin hay các độc tố vi nấm khác, hệ thống này tạo thành một “hàng rào kỹ thuật” toàn diện, giúp nâng cao hiệu quả giám sát thị trường và bảo vệ người tiêu dùng.

Việc áp dụng tiêu chuẩn này không chỉ giúp kiểm soát chất lượng sản phẩm mà còn nâng cao uy tín thương hiệu. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến yếu tố an toàn, những sản phẩm được kiểm soát theo các tiêu chuẩn nghiêm ngặt sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Đồng thời, đây cũng là “tấm hộ chiếu kỹ thuật” giúp hàng hóa Việt Nam đáp ứng yêu cầu của các thị trường khó tính.

Bảo Linh