Thiết bị điện, điện tử cuối vòng đời được thu hồi, tái chế như thế nào?

Cùng với sự gia tăng của các sản phẩm điện, điện tử cũng đặt ra yêu cầu về nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý và tái chế sau khi sản phẩm kết thúc vòng đời. Việc tận dụng các vật liệu có khả năng thu hồi không chỉ giúp giảm lượng chất thải phải xử lý mà còn góp phần tiết kiệm tài nguyên và hạn chế tác động đến môi trường.

Để quá trình tái chế đạt hiệu quả, thông tin về sản phẩm và phương thức xử lý sau sử dụng cần được cung cấp đầy đủ, thống nhất giữa các bên liên quan. Đây cũng là cơ sở để đánh giá khả năng tái chế và xác định tỷ lệ vật liệu có thể được thu hồi từ thiết bị điện, điện tử.

Thu hồi thiết bị điện, điện tử góp phần tái chế và sử dụng hiệu quả tài nguyên. (Ảnh minh họa)

Trong bối cảnh đó, TCVN 14457:2025 “Hướng dẫn về thông tin cuối vòng đời do nhà chế tạo và nhà tái chế cung cấp để tính toán tỷ lệ tái chế của thiết bị điện và điện tử” được ban hành, có ý nghĩa quan trọng nhằm tạo cơ sở thông tin phục vụ quá trình tái chế, tăng khả năng thu hồi tài nguyên và góp phần bảo vệ môi trường.

TCVN 14457:2025 áp dụng cho tất cả các thiết bị điện, điện tử, với đối tượng chính là nhà chế tạo và nhà tái chế. Tiêu chuẩn nêu rõ, nhà chế tạo là tổ chức chịu trách nhiệm thiết kế, phát triển và chế tạo một sản phẩm nhằm đưa sản phẩm đó ra thị trường, bất kể các hoạt động này được thực hiện bởi chính tổ chức đó hay đại diện tổ chức đó. Còn nhà tái chế là tổ chức có cơ sở để thực hiện các hoạt động tái chế và/hoặc thu hồi.

Đáng chú ý, tiêu chuẩn yêu cầu nhà chế tạo phải cung cấp thông tin chi tiết phục vụ cho việc tái chế sản phẩm hiệu quả, bao gồm: Cung cấp thông tin sản phẩm - Nhà chế tạo cần cung cấp thông tin nhận dạng sản phẩm rõ ràng, bao gồm tên sản phẩm, mẫu mã, khối lượng và thông tin từ các bộ phận có thể tháo rời;

Nhận diện mối nguy tiềm ẩn - Thông tin về các mối nguy cần được nêu rõ để đảm bảo an toàn cho nhân viên tái chế; Thông tin xử lý cuối vòng đời - Nhà chế tạo cần đưa ra các kịch bản xử lý và tỷ lệ tái chế cụ thể giúp thực hiện quy trình xử lý hiệu quả và tuân thủ các quy định về môi trường.

Tiêu chuẩn cũng yêu cầu nhà tái chế cung cấp thông tin về các quy trình xử lý thực tế, điều này giúp nhà chế tạo có được thông tin phản hồi để cải thiện thiết kế sản phẩm, từ đó tối ưu hóa khả năng thu hồi và tái chế.

Tiêu chuẩn đặt ra các nguyên tắc cơ bản cho quy trình xử lý cuối vòng đời, đồng thời nhấn mạnh sự phối hợp giữa các bên liên quan. Việc kết nối thông tin giữa nhà chế tạo và nhà tái chế tạo thành mối liên hệ giữa thiết kế sản phẩm và quá trình xử lý sau sử dụng. Qua đó, các bên có điều kiện phối hợp tốt hơn trong quản lý chất thải điện và điện tử.

TCVN 14457:2025 có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm thiết bị điện, điện tử được thu hồi, xử lý và tái chế theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường. Việc cung cấp và sử dụng đầy đủ thông tin cuối vòng đời giúp nâng cao hiệu quả phân loại, tháo dỡ, tái chế, qua đó hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường, tăng khả năng thu hồi vật liệu có giá trị và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên.

Thanh Tùng