TCVN 14299-1:2025 yêu cầu kỹ thuật điện, xây dựng và ghi nhãn đối với mô-đun quang điện tích hợp tòa nhà

Trong các công trình sử dụng quang điện tích hợp, mô-đun quang điện không chỉ thực hiện chức năng phát điện mà còn có thể đảm nhiệm một hoặc nhiều chức năng của vỏ tòa nhà. Theo TCVN 14299-1:2025, mô-đun quang điện tích hợp tòa nhà (BIPV) có thể cung cấp các chức năng như độ cứng cơ học hoặc toàn vẹn kết cấu; bảo vệ khỏi các tác động chính của thời tiết như mưa, tuyết, gió, mưa đá; che nắng, chắn sáng, cách nhiệt; bảo vệ chống ồn; ngăn cách giữa môi trường trong nhà và ngoài trời; bảo an, trú ẩn hoặc an toàn.

Việc mô-đun đồng thời đảm nhiệm chức năng của sản phẩm xây dựng khiến các yêu cầu đối với BIPV không chỉ giới hạn ở đặc tính điện của mô-đun quang điện. Tiêu chuẩn xác định các yêu cầu liên quan đến vị trí bên trong vỏ tòa nhà và phương pháp lắp đặt, từ đó phân loại các mô-đun theo từng loại ứng dụng. Tiêu chuẩn cũng quy định các yêu cầu về khả năng chịu cơ học, độ bền, an toàn cháy, an toàn và khả năng tiếp cận khi sử dụng, bảo vệ chống tiếng ồn, tiết kiệm năng lượng và giữ nhiệt, cũng như sử dụng bền vững nguồn tài nguyên thiên nhiên.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14299-1:2025, hoàn toàn tương đương với IEC 63092-1:2020, quy định các yêu cầu đối với mô-đun quang điện tích hợp tòa nhà. Tiêu chuẩn áp dụng cho các mô-đun quang điện được sử dụng làm sản phẩm xây dựng, tập trung vào những đặc tính liên quan đến các yêu cầu xây dựng cơ bản và yêu cầu kỹ thuật điện có thể áp dụng.

Mô-đun quang điện tích hợp tòa nhà nên đáp ứng các yêu cầu về thiết kế, ghi nhãn theo tiêu chuẩn. Ảnh minh họa

TCVN 14299-1:2025 được sử dụng cho đơn vị chế tạo, đơn vị lập kế hoạch, đơn vị thiết kế hệ thống, đơn vị lắp đặt, tổ chức thử nghiệm và cơ quan xây dựng có thẩm quyền. Tiêu chuẩn không áp dụng cho mô-đun quang điện tập trung và không bao gồm yêu cầu đối với kết cấu lắp đặt; phần yêu cầu về kết cấu lắp đặt thuộc phạm vi của IEC 63092-2.

Theo tiêu chuẩn, BIPV được phân thành các loại ứng dụng dựa trên vị trí và cách lắp đặt. Về kỹ thuật điện, mô-đun BIPV phải phù hợp với TCVN 6781-1 và TCVN 6781-2, đồng thời đáp ứng một trong các tiêu chuẩn cụ thể theo công nghệ quang điện về chất lượng thiết kế và phê duyệt kiểu.

Về an toàn, mô-đun phải phù hợp với TCVN 12232-1 và TCVN 12232-2. Trong trường hợp mô-đun BIPV được chế tạo theo kích thước lớn hơn khả năng đáp ứng của thiết bị thử nghiệm, tiêu chuẩn cho phép sử dụng mẫu đại diện theo quy định liên quan.

Đối với mô-đun có ít nhất một tấm kính, TCVN 14299-1:2025 yêu cầu về khả năng chịu cơ học và độ bền, trong đó mô-đun phải chịu được tải trọng dự kiến tại vị trí ứng dụng. Sự phù hợp giữa tải trọng tại vị trí ứng dụng và tải thiết kế của mô-đun có thể được kiểm tra bằng tính toán hoặc thử nghiệm.

Về an toàn phòng cháy chữa cháy, mô-đun phải đáp ứng các yêu cầu theo quy định hiện hành, nếu có. Đối với an toàn và khả năng tiếp cận khi sử dụng, tiêu chuẩn quy định thử nghiệm va đập theo TCVN 12232-2, MST 32 và ISO 29584. Với mô-đun BIPV sử dụng kính nhiều lớp, tiêu chuẩn còn đưa ra lựa chọn thử nghiệm va đập bi rơi theo ISO/TS 18178:2018; lớp xen giữa không được bị vỡ hoặc hở ra do kính bị vỡ sau thử nghiệm.

Các yêu cầu liên quan đến bảo vệ chống tiếng ồn, tiết kiệm năng lượng và giữ nhiệt được áp dụng theo các tiêu chuẩn viện dẫn tương ứng. Đối với việc sử dụng bền vững nguồn tài nguyên thiên nhiên, tiêu chuẩn yêu cầu áp dụng các quy định hiện hành, nếu có. Với mô-đun không có tấm kính, các yêu cầu tương ứng được quy định theo loại vật liệu, gồm mô-đun có tấm chống thấm polyme, tấm kim loại hoặc vật liệu khác.

TCVN 14299-1:2025 cũng yêu cầu mô-đun BIPV phải được ghi nhãn theo TCVN 6781-1 và TCVN 12232-1 hoặc được ghi nhãn để tạo thuận lợi cho việc truy xuất nguồn gốc thông tin nhãn; mã QR có thể được sử dụng cho mục đích này. Tờ dữ liệu của mô-đun phải phù hợp với các tiêu chuẩn liên quan, đồng thời nêu các tiêu chuẩn sản phẩm áp dụng cho công trình và loại ứng dụng mà mô-đun được thiết kế sử dụng.

Ngoài ra, tài liệu hướng dẫn phải nêu rõ việc lưu kho, xử lý, lắp dựng, cố định, vận hành, bảo trì, tháo dỡ và tái chế mô-đun BIPV. Khi có thay đổi về vật liệu, thành phần hoặc quy trình sản xuất có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn quy định yêu cầu thử nghiệm lại; các vật liệu tiếp xúc trực tiếp với nhau phải được thử nghiệm trong các tổ hợp có thể áp dụng, trừ trường hợp chứng minh được tổ hợp mới tương đương với tổ hợp đã thử nghiệm và đạt yêu cầu trước đó.

TCVN 14299-1:2025 vì vậy tập trung quy định các yêu cầu đối với mô-đun quang điện được sử dụng như một sản phẩm xây dựng, từ đặc tính kỹ thuật điện, khả năng chịu tải và độ bền đến an toàn, ghi nhãn, tài liệu và yêu cầu thử nghiệm lại khi có thay đổi sản phẩm.

An Dương