TCVN 14499-2-200:2025 về hệ thống lưu trữ kết hợp với sản xuất điện mặt trời tại trạm sạc

Sự phát triển nhanh của xe điện đang tạo ra sức ép lớn lên hạ tầng năng lượng, đặc biệt là hệ thống trạm sạc. Trong thực tế, nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam đang phải đối mặt với bài toán cân bằng giữa nhu cầu sạc tăng nhanh và khả năng đáp ứng của lưới điện. Không ít trạm sạc hiện nay phụ thuộc hoàn toàn vào điện lưới truyền thống, dẫn đến tình trạng quá tải cục bộ vào giờ cao điểm.

Đồng thời, việc tích hợp năng lượng tái tạo như điện mặt trời còn thiếu đồng bộ, khiến hiệu quả khai thác chưa cao. Một vấn đề khác là sự thiếu thống nhất trong thiết kế và vận hành hệ thống lưu trữ điện, làm gia tăng rủi ro về an toàn và giảm hiệu suất sử dụng năng lượng. Trong bối cảnh đó, nhu cầu về một bộ tiêu chuẩn kỹ thuật rõ ràng, có khả năng định hướng thiết kế và kiểm thử hệ thống lưu trữ điện năng trong trạm sạc xe điện trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Trên cơ sở hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế IEC/TR 62933-2-200:2021, TCVN 14499-2-200:2025 được xây dựng nhằm thiết lập khung kỹ thuật cho hệ thống lưu trữ điện năng (ESS) trong các trạm sạc xe điện có tích hợp năng lượng mặt trời. Tiêu chuẩn này không chỉ mang tính định hướng mà còn đưa ra các yêu cầu cụ thể về thông số kỹ thuật, phương pháp thử nghiệm và đánh giá hiệu suất của hệ thống. 

Việc tích hợp năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời vào hệ thống trạm sạc xe điện được xem là xu hướng tất yếu. Ảnh minh họa

Một trong những nội dung trọng tâm của tiêu chuẩn là xác định các trường hợp điển hình khi hệ thống lưu trữ điện được đặt trong trạm sạc EV sử dụng điện mặt trời. Theo đó, tiêu chuẩn xem xét các kịch bản vận hành khác nhau như sạc nhanh, sạc đồng thời nhiều phương tiện, hoặc tích hợp lưu trữ để cân bằng phụ tải. Việc phân tích theo từng trường hợp giúp đánh giá chính xác khả năng đáp ứng của hệ thống trong điều kiện thực tế thay vì chỉ dựa trên mô hình lý thuyết.

Bên cạnh đó, tiêu chuẩn cũng quy định rõ các thông số kỹ thuật liên quan đến hệ thống lưu trữ, bao gồm hiệu suất chuyển đổi năng lượng, khả năng nạp – xả, độ bền chu kỳ và các yêu cầu an toàn trong vận hành. Những thông số này đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hệ thống không chỉ hoạt động ổn định mà còn duy trì hiệu quả trong thời gian dài, đặc biệt trong môi trường có biến động tải lớn như trạm sạc xe điện.

Một điểm đáng chú ý khác là phương pháp thử nghiệm được thiết kế theo hướng mô phỏng điều kiện vận hành thực tế. Các bài kiểm tra không chỉ đánh giá hiệu suất đơn lẻ mà còn xem xét khả năng phối hợp giữa nguồn điện mặt trời, hệ thống lưu trữ và trạm sạc. Cách tiếp cận này giúp phản ánh sát hơn hành vi vận hành của hệ thống trong thực tế, từ đó nâng cao độ tin cậy khi triển khai thương mại.

Tiêu chuẩn cũng nhấn mạnh yêu cầu về an toàn hệ thống yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các thiết bị lưu trữ năng lượng dung lượng lớn. Các rủi ro như quá nhiệt, quá tải hoặc suy giảm hiệu suất đều phải được kiểm soát thông qua thiết kế và quy trình kiểm thử nghiêm ngặt. Đồng thời, hệ thống phải đảm bảo khả năng giám sát và quản lý thông minh để kịp thời phát hiện và xử lý sự cố.

Việc tích hợp năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời, vào hệ thống trạm sạc xe điện được xem là xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, nếu thiếu chuẩn hóa kỹ thuật, sự phát triển có thể dẫn đến phân mảnh công nghệ và giảm hiệu quả đầu tư. Chính vì vậy, TCVN 14499-2-200:2025 đóng vai trò như một “khung tham chiếu” giúp các đơn vị thiết kế, sản xuất và vận hành có chung một nền tảng kỹ thuật.

An Dương