TCVN 7278-3:2025 về chất tạo bọt chữa cháy dạng lỏng tạo bọt chữa cháy độ nở thấp

Trong thực tế phòng cháy, chữa cháy, các đám cháy liên quan đến chất lỏng dễ cháy như cồn, dung môi, hóa chất công nghiệp luôn tiềm ẩn nguy cơ lan rộng nhanh và khó kiểm soát. Đặc biệt, với các chất lỏng cháy hòa tan được với nước, việc sử dụng nước thông thường hoặc bọt chữa cháy không phù hợp có thể làm đám cháy bùng phát mạnh hơn. Nguyên nhân là do nhiều loại chất lỏng phân cực có khả năng phá vỡ lớp bọt thông thường, khiến lớp phủ cách ly oxy bị mất tác dụng.

Trước yêu cầu thực tiễn đó, việc xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật riêng cho chất tạo bọt chữa cháy chuyên dụng là hết sức cần thiết. Theo đó, TCVN 7278-3:2025 được ban hành nhằm thiết lập các yêu cầu cụ thể về chất lượng, tính năng và khả năng sử dụng của loại chất tạo bọt này. Tiêu chuẩn là căn cứ để sản xuất, thử nghiệm, đánh giá và lựa chọn sản phẩm phù hợp trong công tác phòng cháy, chữa cháy.

Chất tạo bọt độ nở thấp nên đáp ứng các yêu cầu theo tiêu chuẩn. Ảnh minh họa

Tiêu chuẩn áp dụng cho các loại chất tạo bọt độ nở thấp, được thiết kế để phun trực tiếp lên bề mặt các chất lỏng cháy phân cực như rượu, xeton, este và các dung môi hòa tan trong nước. Khác với bọt dùng cho xăng dầu thông thường, bọt sử dụng cho chất lỏng phân cực phải có khả năng tạo lớp màng bảo vệ đặc biệt, chống lại sự phá hủy của dung môi và duy trì lớp phủ ổn định trên bề mặt chất cháy.

Một trong những yêu cầu kỹ thuật quan trọng được quy định trong TCVN 7278-3:2025 là khả năng tạo bọt và độ nở của dung dịch bọt. Độ nở thấp nghĩa là thể tích bọt tạo ra không quá lớn so với thể tích dung dịch ban đầu, giúp bọt có cấu trúc ổn định, bền vững và phù hợp với phương pháp phun trực tiếp. Tiêu chuẩn quy định giới hạn cụ thể về hệ số nở và thời gian thoát nước của bọt, nhằm đảm bảo lớp bọt duy trì đủ lâu để cách ly oxy, làm mát và dập tắt đám cháy hiệu quả.

Khả năng chịu tác động của chất lỏng cháy hòa tan trong nước là yêu cầu then chốt. Bọt phải tạo được lớp màng bảo vệ giữa dung môi và lớp bọt phía trên, ngăn không cho dung môi phá hủy cấu trúc bọt. Tiêu chuẩn đưa ra các phép thử thực tế trên mô hình đám cháy chuẩn, đánh giá thời gian dập tắt và khả năng chống cháy lại. Sản phẩm chỉ được coi là đạt yêu cầu khi đáp ứng các tiêu chí về thời gian khống chế đám cháy và duy trì lớp bọt sau khi ngọn lửa đã được dập.

Bên cạnh hiệu quả chữa cháy, tiêu chuẩn cũng quy định các yêu cầu về tính ổn định của chất tạo bọt ở dạng cô đặc. Sản phẩm phải giữ được đặc tính kỹ thuật trong điều kiện bảo quản thông thường, không bị phân tách pha, kết tủa hay biến đổi màu sắc quá mức cho phép. Các chỉ tiêu về độ pH, độ nhớt và khả năng hòa trộn với nước cũng được xác định rõ nhằm bảo đảm tính tương thích với thiết bị chữa cháy.

TCVN 7278-3:2025 còn đề cập đến yêu cầu về an toàn và môi trường. Chất tạo bọt không được chứa các thành phần gây nguy hại vượt mức quy định, không làm gia tăng rủi ro cho người sử dụng và môi trường xung quanh. Việc ghi nhãn, hướng dẫn sử dụng, bảo quản và vận chuyển phải rõ ràng, đầy đủ, giúp lực lượng chữa cháy lựa chọn và sử dụng đúng cách.

Tiêu chuẩn cũng nhấn mạnh quy trình thử nghiệm và đánh giá sự phù hợp. Các phép thử phải được thực hiện trong điều kiện tiêu chuẩn, sử dụng thiết bị và phương pháp xác định cụ thể. Kết quả thử nghiệm là căn cứ để chứng nhận sản phẩm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật trước khi đưa ra thị trường hoặc trang bị cho lực lượng phòng cháy, chữa cháy.

Việc ban hành TCVN 7278-3:2025 góp phần hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn về chất chữa cháy tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh nhiều ngành công nghiệp sử dụng dung môi và hóa chất phân cực ngày càng phát triển. Khi được áp dụng rộng rãi, tiêu chuẩn này sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm chất tạo bọt, tăng hiệu quả dập tắt đám cháy chất lỏng nguy hiểm, đồng thời giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản. Sự tuân thủ nghiêm túc các yêu cầu của tiêu chuẩn sẽ góp phần nâng cao năng lực ứng phó sự cố cháy nổ trong môi trường công nghiệp và dân dụng hiện đại.

An Dương