Tiêu chuẩn hóa – nền tảng cho năng lượng hạt nhân thế hệ mới

Tháng 7/2026, Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) thông báo một thiết kế lò phản ứng hạt nhân thứ tư được DOE phê duyệt đã đạt trạng thái tới hạn (criticality) – khi phản ứng dây chuyền trong lò đạt trạng thái tự duy trì. Đây được xem là một bước tiến trong quá trình thúc đẩy “Nuclear Renaissance” – thời kỳ phục hồi năng lượng hạt nhân tại Mỹ. 

Đồng hành với xu hướng này, ASTM International thông qua hai ủy ban về Chu trình nhiên liệu hạt nhân (C26) và Công nghệ, ứng dụng hạt nhân (E10) đang đẩy mạnh việc sửa đổi tiêu chuẩn hiện có và xây dựng tiêu chuẩn mới.

C26 tập trung vào toàn bộ chu trình nhiên liệu, trong đó có nhiên liệu đã qua sử dụng và công nghệ tái xử lý. Năm 2025, ủy ban đã cập nhật ASTM C1934-25, quy định kỹ thuật đối với uranium hexafluoride (UF₆) làm giàu từ 5% đến 8% uranium-235, đồng thời ban hành ASTM C1962-25 cho UF₆ làm giàu từ 8% đến dưới 20%. Mức làm giàu cao hơn giúp một số lò phản ứng kéo dài thời gian vận hành giữa các lần thay nhiên liệu.

Năng lượng hạt nhân đã nhận được sự chú trọng trở lại trong những năm gần đây.

Trong khi đó, E10 xây dựng các tiêu chuẩn phục vụ toàn bộ vòng đời lò phản ứng, từ nghiên cứu, thiết kế và vận hành đến tháo dỡ. Tiêu chuẩn ASTM E261 hỗ trợ xác định thông lượng và phổ neutron, giúp đánh giá mức tiêu hao nhiên liệu cũng như theo dõi tình trạng các bộ phận quan trọng của lò.

Bên cạnh đó, ASTM E1297-26 quy định phương pháp đo tốc độ phản ứng của neutron nhanh bằng kỹ thuật phóng xạ hóa niobi, được sử dụng để đánh giá thông lượng neutron đối với bình chịu áp lực lò phản ứng.

Khi ngày càng nhiều lò phản ứng tại Mỹ hướng tới kéo dài tuổi thọ vận hành, các tiêu chuẩn ASTM về đo lường, vật liệu và an toàn càng trở nên quan trọng, góp phần bảo đảm hiệu quả, độ tin cậy và an toàn cho ngành năng lượng hạt nhân thế hệ mới.

Hà My