Trung Quốc nâng chuẩn xăng E10, bảo vệ người tiêu dùng và động cơ xe

Tiêu chuẩn mới dành cho xăng sinh học E10 mang ký hiệu GB 18351-2025 do Ủy ban Quản lý Tiêu chuẩn Quốc gia Trung Quốc công bố sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đây được xem là lần nâng cấp toàn diện đầu tiên đối với hệ thống tiêu chuẩn xăng E10 của nước này sau gần một thập kỷ.

Trung Quốc không phải quốc gia mới sử dụng xăng E10. Nước này đã thí điểm nhiên liệu sinh học từ đầu những năm 2000 và chính thức thúc đẩy triển khai diện rộng từ năm 2017 với mục tiêu phủ sóng toàn quốc vào năm 2020. Tuy nhiên, quá trình triển khai thực tế gặp nhiều khó khăn. Nguồn nguyên liệu ethanol thiếu ổn định, giá ngô biến động mạnh, trong khi hạ tầng phân phối và lưu trữ chưa đồng bộ khiến kế hoạch phổ cập E10 trên toàn quốc phải tạm dừng không chính thức vào cuối năm 2020.

Dù vậy, việc Trung Quốc ban hành tiêu chuẩn GB 18351-2025 cho thấy nước này chưa từ bỏ mục tiêu phát triển nhiên liệu sinh học. Ngược lại, Bắc Kinh đang lựa chọn hướng đi khắt khe hơn: nâng chuẩn kỹ thuật để giải quyết tận gốc các tồn tại cũ. 

Trung Quốc nâng tiêu chuẩn E10 lên tầng cao mới nhằm đảm bảo chất lượng nguyên liệu này

Thứ nhất là tình trạng chất lượng nhiên liệu không đồng đều giữa các khu vực. Trong thời gian dài, thị trường thiếu một hệ thống tiêu chuẩn thống nhất và đủ mạnh để kiểm soát chất lượng xăng E10 trên phạm vi toàn quốc. Điều này tạo ra khoảng trống quản lý, khiến một số cây xăng tư nhân tự ý pha trộn nhiên liệu, ảnh hưởng trực tiếp tới động cơ xe và quyền lợi người tiêu dùng.

Thứ hai là vấn đề kiểm định chất lượng. Theo tiêu chuẩn cũ, quy trình kiểm tra xăng E10 bị đánh giá là thiếu minh bạch và chưa đủ sức ràng buộc đối với các hành vi gian lận. Cơ quan chức năng gặp nhiều khó khăn khi kiểm tra chất lượng tại các điểm bán lẻ, làm giảm hiệu quả quản lý thị trường nhiên liệu sinh học.

Thứ ba là bài toán bảo quản và vận chuyển nhiên liệu. Do đặc tính hút ẩm của ethanol, xăng E10 dễ xảy ra hiện tượng phân tầng nếu không được lưu trữ đúng kỹ thuật. Đây là một trong những nguyên nhân khiến chất lượng nhiên liệu thiếu ổn định trong quá trình lưu thông. Tiêu chuẩn GB 18351-2025 được kỳ vọng sẽ kiểm soát chặt hơn toàn bộ quy trình từ lưu kho, vận chuyển đến phân phối ra thị trường.

Điểm đáng chú ý là lần nâng cấp này không đơn thuần nhằm thay đổi thông số kỹ thuật, mà còn thể hiện định hướng tái thiết toàn bộ hệ thống quản lý xăng E10 tại Trung Quốc. Theo đó, toàn bộ hoạt động sản xuất, phối trộn, phân phối và kiểm định nhiên liệu sẽ phải vận hành theo quy trình mới nghiêm ngặt hơn.

Theo Ủy ban Quản lý Tiêu chuẩn Quốc gia Trung Quốc, E10 thế hệ mới sẽ loại bỏ dần tiêu chuẩn cũ GB 18351-2017 và thay thế bằng một bảng tiêu chuẩn thống nhất cho 4 loại chỉ số octan: RON 89, 92, 95 và 98. Đặc biệt, tiêu chuẩn mới GB 18351-2025 có những thay đổi mang tính "cách mạng" về mặt hóa học, như siết chặt các chỉ tiêu kỹ thuật nhằm hạn chế nhiên liệu không đạt chuẩn, loại trừ hóa chất độc hại và kiểm soát áp suất hơi.

Nhiều chuyên gia cho rằng việc nâng cấp tiêu chuẩn cho thấy Trung Quốc đang chuyển từ giai đoạn mở rộng quy mô sang giai đoạn ưu tiên chất lượng và tính ổn định của nhiên liệu sinh học. Trong bối cảnh nhiều quốc gia thúc đẩy giảm phát thải và chuyển dịch năng lượng, việc kiểm soát chất lượng E10 được xem là yếu tố then chốt để duy trì niềm tin của người tiêu dùng.

Không chỉ Trung Quốc, nhiều quốc gia trên thế giới cũng đang siết chặt các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan đến nhiên liệu sinh học nhằm đảm bảo khả năng tương thích động cơ, độ ổn định nhiên liệu và an toàn vận hành.

Tại Việt Nam, xăng E10 cũng sẽ được triển khai trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 theo lộ trình của Bộ Công Thương. Trong bối cảnh đó, kinh nghiệm của Trung Quốc với tiêu chuẩn GB 18351-2025 được xem là bài học đáng chú ý về vai trò của tiêu chuẩn kỹ thuật trong phát triển nhiên liệu sinh học bền vững.

Bảo Linh