Vi nhựa trong bánh kẹo: Thách thức mới với ngành thực phẩm

Vi nhựa đang trở thành vấn đề được ngành thực phẩm quan tâm khi ngày càng nhiều nghiên cứu phát hiện những hạt nhựa kích thước nhỏ trong thực phẩm và nguyên liệu. Với ngành bánh kẹo, việc kiểm soát càng phức tạp bởi vi nhựa có thể xuất hiện ở nhiều công đoạn, từ nguyên liệu đầu vào, quá trình chế biến đến đóng gói sản phẩm.

Vi nhựa trong bánh kẹo có thể đến từ đâu?

Bánh kẹo thường sử dụng nhiều loại nguyên liệu như đường, muối, sữa, bột sữa và cacao. Một số nghiên cứu đã ghi nhận sự hiện diện của vi nhựa trong các nhóm nguyên liệu này. Điều đó cho thấy các hạt nhựa có thể đã xuất hiện trước khi nguyên liệu được đưa vào nhà máy.

Quá trình sản xuất cũng là một nguồn cần lưu ý. Nhựa được sử dụng khá phổ biến trong dây chuyền thực phẩm, từ băng tải, thùng chứa đến một số bộ phận của thiết bị chế biến. Sau thời gian dài hoạt động, ma sát và hao mòn có khả năng làm phát sinh những hạt nhựa nhỏ.

Bao bì thực phẩm cũng là một mắt xích cần được lưu ý khi đánh giá nguy cơ vi nhựa. Sô cô la, kẹo và nhiều sản phẩm bánh kẹo hiện vẫn sử dụng bao bì nhựa nhằm bảo vệ chất lượng và kéo dài thời hạn sử dụng. Tuy nhiên, khi vi nhựa được phát hiện trong thành phẩm, việc truy tìm nguồn phát sinh không hề đơn giản, bởi các hạt này có thể xuất hiện từ nhiều công đoạn, từ môi trường, nguyên liệu đầu vào, thiết bị chế biến cho đến quá trình đóng gói.

Một nghiên cứu được FoodNavigator dẫn lại cho thấy vi nhựa được phát hiện trong các mẫu kẹo đóng gói bằng nhựa. Tuy nhiên, kết quả của một nghiên cứu riêng lẻ chưa đủ để đại diện cho toàn bộ sản phẩm bánh kẹo trên thị trường.

Vi nhựa đang trở thành mối lo ngại đến sức khỏe cho người dùng khi xuất hiện trong thực phẩm, bánh kẹo

Phát hiện vi nhựa chưa đồng nghĩa với nguy cơ sức khỏe

Theo Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Anh (FSA) cho biết, dựa trên bằng chứng hiện có, khả năng các hạt vi nhựa trong thực phẩm và đồ uống gây hại cho người tiêu dùng được đánh giá là thấp. Tuy nhiên, các cơ quan chuyên môn vẫn tiếp tục theo dõi nghiên cứu mới để đánh giá đầy đủ hơn mức độ phơi nhiễm và những ảnh hưởng tiềm tàng.

Một khó khăn hiện nay là chưa có phương pháp thống nhất trên toàn cầu để phát hiện và định lượng vi nhựa trong thực phẩm. Sự khác nhau về cách lấy mẫu, chuẩn bị mẫu và kỹ thuật phân tích có thể khiến kết quả giữa các nghiên cứu khó so sánh.

Việc kiểm tra vi nhựa vì thế cũng chưa trở thành hoạt động thường quy trong ngành bánh kẹo. Phân tích chủ yếu được thực hiện trong các nghiên cứu khoa học, chương trình đánh giá chuyên biệt hoặc một số trường hợp cần điều tra cụ thể.

Kiểm soát từ nguyên liệu đến bao bì

Dù quy định và phương pháp thử còn đang được hoàn thiện, doanh nghiệp thực phẩm có thể chủ động giảm nguy cơ bằng những biện pháp kiểm soát sẵn có.

Trước hết là quản lý chặt nguyên liệu và nhà cung cấp. Khả năng truy xuất nguồn gốc giúp doanh nghiệp xác định những công đoạn có nguy cơ phát sinh tạp chất và xử lý từ sớm. Trong nhà máy, việc bảo dưỡng băng tải, thùng chứa và các thiết bị tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm cũng cần được chú trọng để hạn chế sự xuống cấp, hao mòn của vật liệu.

Bao bì là vấn đề phức tạp hơn. Nhựa hiện vẫn đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ bánh kẹo khỏi độ ẩm, không khí và tác động bên ngoài. Vì vậy, việc giảm sử dụng nhựa hoặc chuyển sang vật liệu khác phải đồng thời bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm, thời hạn sử dụng và khả năng tái chế.

Điều này đặt ra bài toán cân bằng giữa kiểm soát nguy cơ vi nhựa và yêu cầu bảo quản sản phẩm. Thay vì chỉ tập trung thay thế vật liệu, doanh nghiệp cần xem xét toàn bộ vòng đời bao bì, từ thiết kế, sản xuất, sử dụng đến xử lý sau tiêu dùng.

Chủ động trước vấn đề mới của an toàn thực phẩm

Vi nhựa hiện vẫn là lĩnh vực còn nhiều khoảng trống nghiên cứu. Mức độ con người tiếp xúc qua thực phẩm, phương pháp đo lường phù hợp và ngưỡng nào có ý nghĩa đối với sức khỏe vẫn cần thêm dữ liệu khoa học để làm rõ.

Tuy nhiên, sự quan tâm ngày càng lớn của người tiêu dùng và cơ quan quản lý cho thấy ngành bánh kẹo khó có thể đứng ngoài vấn đề này. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát nguồn nguyên liệu, thiết bị tiếp xúc thực phẩm, bao bì và hệ thống truy xuất thay vì chờ đến khi xuất hiện yêu cầu bắt buộc.

Trong bối cảnh đó, kiểm soát vi nhựa không đơn thuần là tìm kiếm những hạt nhựa trong sản phẩm cuối cùng. Quan trọng hơn là nhận diện chúng có thể phát sinh ở đâu trong chuỗi sản xuất và từng bước giảm thiểu ngay từ nguồn. Đây cũng là cách giúp doanh nghiệp vừa củng cố hệ thống quản lý chất lượng, vừa chuẩn bị cho những yêu cầu an toàn thực phẩm có thể hình thành trong tương lai.

Bảo Linh