Việt Nam thúc đẩy chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm thông qua hợp tác và đổi mới sáng tạo

Đây là khẳng định của Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng tại “Hội nghị Toàn thể Chương trình Hỗ trợ quốc tế (ISG): Thúc đẩy chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm theo hướng xanh, ít phát thải và bền vững: Hợp tác và đổi mới sáng tạo” diễn ra ngày 9/1/2026 tại Hà Nội.

Tham dự Hội nghị có hơn 150 đại biểu, đến từ các Bộ, ngành, đại diện các tỉnh Sơn La, An Giang và Đồng Tháp; các Đại sứ và Trưởng đại diện các Cơ quan Liên hợp quốc tại Việt Nam; các đối tác phát triển; các doanh nghiệp, hội, hiệp hội, liên minh, hợp tác xã; các viện nghiên cứu, trường đại học; các tổ chức phi chính phủ cùng các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và khu vực tư nhân.

Hội nghị Toàn thể ISG là diễn đàn cấp cao giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với cộng đồng các nhà tài trợ quốc tế, doanh nghiệp, đối tác phát triển, các tổ chức phi chính phủ và các cơ quan nghiên cứu để cùng trao đổi, chia sẻ các kết quả nghiên cứu, triển khai mô hình và định hướng hỗ trợ nguồn lực phù hợp với các ưu tiên quốc gia trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn nhằm thúc đẩy chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm theo hướng xanh, ít phát thải và bền vững.

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho biết: “Với quỹ đất nông nghiệp chỉ khoảng 10,3 triệu hecta và áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, suy thoái tài nguyên và môi trường, Việt Nam nhận thức rất rõ không thể có một nền nông nghiệp thịnh vượng nếu thiên nhiên không được bảo vệ. Vì vậy, chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm theo hướng xanh, ít phát thải và bền vững không phải là lựa chọn, mà là con đường tất yếu”.

Tiếp nối các Hội nghị Toàn thể ISG qua các năm, dựa trên các định hướng ưu tiên sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và và vốn vay ưu đãi cho phát triển ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn, Hội nghị Toàn thể ISG năm nay đóng vai trò là diễn đàn cấp cao dành cho đối thoại chính sách, thảo luận kỹ thuật và huy động nguồn lực nhằm thúc đẩy chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm của Việt Nam phù hợp với các mục tiêu về khí hậu, bảo tồn thiên nhiên, phát triển nông nghiệp sinh thái, chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm theo hướng xanh, ít phát thải và bền vững, an ninh lương thực, dinh dưỡng và rộng hơn là các mục tiêu phát triển bền vững.

Trong khuôn khổ sự kiện, thỏa thuận hợp tác trong khuôn khổ “Đối tác Chuyển đổi Hệ thống Lương thực thực phẩm”, ký kết lần đầu vào tháng 10 năm 2024 với 47 đối tác, đã được ký với hai đối tác mới là Rikolto và Hội khoa học phát triển Nông thôn Việt Nam (PHANO), đánh dấu cam kết của các bên trong việc hỗ trợ các ưu tiên quốc gia về chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm minh bạch, trách nhiệm và bền vững.

Rikolto và PHANO ký Thỏa thuận hợp tác tại hội nghị

Hội nghị lần này đã chia sẻ và giới thiệu các kết quả từ Hội nghị các Bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi Khí hậu năm 2025 (COP30) và các chính sách gần đây về chuyển đổi hệ thống nông nghiệp - thực phẩm. Các bên cũng đề xuất các sáng kiến và lĩnh vực hợp tác tiềm năng về sản xuất ít phát thải và bền vững, tiêu dùng có trách nhiệm và bền vững, quản trị và định hướng hoạt động của ISG, thảo luận về các nội dung, giải pháp trọng tâm, ưu tiên trong hợp tác và đổi mới sáng tạo thời gian tới về chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm theo hướng xanh, ít phát thải và bền vững.

Trong phiên họp toàn thể, các đại biểu đã thảo luận và thống nhất các biện pháp nhằm tăng cường phối hợp giữa các bên liên quan và huy động nguồn lực để hỗ trợ chuyển đổi hệ thống nông nghiệp - thực phẩm giai đoạn 2026-2030.

Ông Vinod Ahuja, Trưởng đại diện FAO tại Việt Nam phát biểu: “5 năm tới sẽ là giai đoạn then chốt trong chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm của Việt Nam và sẽ góp phần định hình sản xuất, phân phối và tiêu thụ lương thực thực phẩm cho các thế hệ mai sau. Dựa trên khung chương trình hợp tác Việt Nam - FAO, FAO sẽ phối hợp chặt chẽ với Chính phủ và các đối tác để thúc đẩy quá trình chuyển đổi hệ thống nông nghiệp - thực phẩm xanh, ít phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu. Quá trình chuyển đổi này sẽ giúp tăng cường an ninh lương thực và dinh dưỡng, cải thiện sinh kế và khả năng phục hồi, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững, đồng thời bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường”.

Tại hội nghị, FAO đã phát động “Năm Quốc tế phụ nữ làm nông nghiệp 2026”, nhấn mạnh vai trò quan trọng của phụ nữ trong việc xây dựng hệ thống lương thực thực phẩm toàn diện và bền vững. Sáng kiến này được triển khai nhằm nâng cao nhận thức về những đóng góp của phụ nữ đối với an ninh lương thực, dinh dưỡng và sinh kế nông thôn, đồng thời thúc đẩy các chính sách, đầu tư và quan hệ đối tác phải quan tâm đến bình đẳng giới.

Tại hội nghị, FAO phát động “Năm Quốc tế phụ nữ làm nông nghiệp 2026”

Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam- ông Shantanu, khẳng định: chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm là một trong những ưu tiên hàng đầu của ADB, với cam kết 40 tỷ USD hỗ trợ lĩnh vực này tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Theo ADB, quá trình chuyển đổi cần cách tiếp cận tích hợp, dựa trên năm trụ cột chính: Hiện đại hóa chuỗi giá trị nông nghiệp - thực phẩm; đầu tư vào vốn tự nhiên nhằm tăng khả năng chống chịu của hệ thống; nâng cấp hạ tầng cho hệ thống lương thực thực phẩm bền vững; lồng ghép dinh dưỡng và chế độ ăn lành mạnh và tăng cường an sinh xã hội cùng hợp tác khu vực.

Tại Việt Nam, ADB đang phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương để đầu tư và xây dựng hệ thống lương thực thực phẩm bền vững, minh bạch và hiệu quả về kinh tế.

Hội nghị Toàn thể ISG đã tái khẳng định cam kết cao của cộng đồng đối tác quốc tế đối với hệ thống nông nghiệp - thực phẩm của Việt Nam, đồng thời xác định các cơ hội hợp tác kỹ thuật và hỗ trợ tài chính phù hợp. Các kết quả thảo luận từ hội nghị sẽ góp phần định hướng những nỗ lực chung nhằm chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm của Việt Nam theo hướng phát triển xanh, ít phát thải và bền vững hơn thông qua hợp tác và đổi mới sáng tạo.

Lê Kim Liên