Ba trụ cột nâng tầm năng suất trong kỷ nguyên cạnh tranh mới

Ở trung tâm của mọi chiến lược tăng trưởng, năng suất lao động là yếu tố phản ánh chất lượng nguồn nhân lực, trình độ quản trị và mức độ ứng dụng công nghệ trong sản xuất. Theo số liệu được công bố bởi Hiệp hội Sữa Việt Nam, giai đoạn 2021-2025, năng suất lao động tính theo giá hiện hành đã tăng từ khoảng 172,96 triệu đồng/lao động lên gần 245 triệu đồng/lao động. Mức tăng này cho thấy sự cải thiện đáng kể về hiệu quả sản xuất của nền kinh tế, trong đó khu vực công nghiệp, xây dựng tiếp tục đóng vai trò động lực chính.

Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới, tốc độ cải thiện năng suất cần mạnh mẽ và đồng bộ hơn nữa. Điều đó đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ duy trì nhịp sản xuất ổn định mà còn phải tái cấu trúc quản trị, đầu tư vào công nghệ và tối ưu hóa quy trình.

Bên trong nhà máy sản xuất sữa với công nghệ hiện đại.

Tại các địa phương công nghiệp trọng điểm như Bắc Ninh, tinh thần bắt nhịp sản xuất ngay từ đầu năm đã trở thành thông lệ. Nhiều doanh nghiệp tổ chức sản xuất sớm, bảo đảm tỷ lệ lao động quay trở lại làm việc cao, duy trì tiến độ đơn hàng và ổn định chuỗi cung ứng. Điều này cho thấy yếu tố nhân lực vẫn là nền tảng cốt lõi của năng suất.

Đơn cử, Tổng Công ty May Bắc Giang LGG đã khởi động sản xuất trở lại từ cuối tháng 2 với gần 100% lao động đi làm, tập trung hoàn thiện các đơn hàng xuất khẩu sang Mỹ, châu Âu và châu Á. Năm 2025, doanh nghiệp đạt kim ngạch xuất khẩu khoảng 150 triệu USD, doanh thu hợp nhất 1.910 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 246 tỷ đồng; thu nhập bình quân của người lao động tăng 13% so với năm trước. Những con số này phản ánh không chỉ quy mô sản xuất mà còn là hiệu quả quản trị và khả năng duy trì động lực lao động.

Tương tự, Công ty TNHH Sản xuất Biel Crystal Việt Nam duy trì hoạt động ổn định với hơn 90% lao động quay trở lại làm việc ngay sau kỳ nghỉ, bảo đảm tiến độ giao hàng và giữ vững chất lượng sản phẩm. Ổn định nhân sự và duy trì dây chuyền sản xuất thông suốt ngay từ đầu năm chính là yếu tố giúp doanh nghiệp tạo đà tăng trưởng xuyên suốt cả năm.

Song, nâng cao năng suất không thể chỉ dừng ở việc “chạy đủ công suất”. Bước ngoặt thực sự nằm ở cải tiến hệ thống quản lý và tích hợp đồng bộ công cụ nâng cao hiệu quả. Thực tế cho thấy, những doanh nghiệp chuyển từ áp dụng rời rạc sang triển khai bài bản các phương pháp quản trị tiên tiến đã ghi nhận sự thay đổi rõ rệt.

Công ty Cổ phần Sản xuất Thương mại CNC Gia Nghĩa là ví dụ tiêu biểu khi triển khai đồng thời 5S, Lean, Kaizen và Six Sigma theo lộ trình cụ thể. Chỉ sau một năm, năng suất nhà máy đã tăng khoảng 25%, tỷ lệ phế phẩm giảm 60% và tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn ngay từ đầu đạt 98%. Những cải tiến nhỏ nhưng liên tục đã tạo ra hiệu quả tích lũy bền vững, thay đổi toàn diện hiệu quả vận hành.

Trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, các doanh nghiệp như Công ty Cổ phần Kính nổi Chu Lai, Công ty TNHH Kính Chu Lai Float Glass đã áp dụng tiêu chuẩn ISO 9001:2015 và ISO 14001:2015 nhằm kiểm soát chất lượng và môi trường sản xuất theo chuẩn quốc tế. Việc chuẩn hóa quy trình không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn tăng tính minh bạch, đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường xuất khẩu.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, cần một hệ sinh thái năng suất được hình thành trên nền tảng ba trụ cột: nguồn nhân lực chất lượng cao, ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ và chuyển đổi số, cùng với cải tiến quản trị trong toàn bộ cộng đồng doanh nghiệp. Nếu thiếu một trong ba yếu tố này, tăng trưởng sẽ thiếu bền vững và dễ bị tổn thương trước các cú sốc bên ngoài.

Dây chuyền sản xuất điện tử tại Công ty Suntech - Cụm công nghiệp Thanh Vân, Khu Công nghiệp Hiệp Hòa, Bắc Ninh.

Ở tầm chính sách, định hướng phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đang được đặt ở vị trí trung tâm. Khi năng suất lao động trở thành thước đo then chốt của sức cạnh tranh quốc gia, mỗi doanh nghiệp buộc phải coi cải tiến là quá trình thường xuyên, chứ không phải phong trào ngắn hạn.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số là một thách thức không nhỏ, nhưng cũng là cơ hội để tái cấu trúc nền kinh tế theo chiều sâu. Những câu chuyện từ Bắc Ninh đến minh chứng từ doanh nghiệp ngành kính xây dựng cho thấy khi doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc vào nhân lực, công nghệ và quản trị, năng suất sẽ tăng lên một cách thực chất, tạo ra giá trị gia tăng cao hơn và đóng góp bền vững cho tăng trưởng GDP.

Trong hành trình phía trước, nâng cao năng suất không chỉ là giải pháp kinh tế, mà còn là chiến lược phát triển dài hạn. Chỉ khi năng suất trở thành văn hóa trong từng doanh nghiệp, mục tiêu tăng trưởng hai con số mới có thể chuyển từ khát vọng thành hiện thực.

Thanh Hiền